Tối ưu VPS Ubuntu cấu hình thấp là gì? 6 bước tối ưu Ubuntu Server chạy mượt hơn
Tối ưu VPS Ubuntu cấu hình thấp là gì? VPS Ubuntu là lựa chọn rất phổ biến để chạy Website, API, Bot, ứng dụng nội bộ… Tuy nhiên, đa số máy sau khi cài xong hệ điều hành đều ở trạng thái “mặc định”, chưa được tinh chỉnh. Điều này khiến tài nguyên bị lãng phí, server dễ chậm, đơ hoặc không ổn định khi có nhiều người truy cập.
Bài viết này ThueCloud tổng hợp 6 bước tối ưu VPS Ubuntu đơn giản, an toàn, có thể áp dụng cho mọi máy mới cài. Cuối bài là phần giới thiệu dịch vụ VPS tại ThueCloud dành cho người cần một hạ tầng ổn định để triển khai thực tế.
6 bước tối ưu VPS Ubuntu
Tối ưu VPS Server là gì?
Tối ưu VPS Ubuntu cấu hình thấp là quá trình tinh chỉnh hệ điều hành và phần mềm trên các VPS có tài nguyên hạn chế (ít CPU, ít RAM, SSD nhỏ) để máy vẫn chạy ổn định và mượt. Bao gồm các bước như dọn dẹp hệ thống, cấu hình swap, tối ưu mạng, giới hạn tài nguyên hợp lý và tắt dịch vụ không cần thiết. Mục tiêu là tận dụng tối đa sức mạnh của VPS nhỏ, giảm tình trạng chậm, treo máy khi chạy web hoặc ứng dụng thực tế.
Bước 1: Cập nhật và dọn dẹp hệ thống
Vì sao cần cập nhật VPS?
Hệ điều hành Ubuntu thường xuyên có bản vá bảo mật và cập nhật gói phần mềm. Nếu để lâu không update, server vừa tiềm ẩn lỗ hổng an ninh, vừa dễ gặp lỗi do dùng phiên bản quá cũ.
Ngoài ra, trong quá trình cài đặt hoặc gỡ phần mềm, nhiều gói phụ thuộc không còn dùng đến vẫn nằm lại chiếm dung lượng ổ đĩa.
Lệnh tham khảo
sudo apt update sudo apt upgrade -y sudo apt autoremove -y sudo apt autoclean
Tác dụng chính:
Cập nhật toàn bộ gói lên phiên bản mới, an toàn hơn.
Gỡ các gói không còn sử dụng.
Xóa cache cài đặt, giải phóng dung lượng.
Đây là bước nên làm đầu tiên mỗi khi tạo một VPS Ubuntu mới hoặc sau một thời gian dài không bảo trì.
Bước 2: Tạo swap và tối ưu swappiness
Swap là gì?
Swap là vùng nhớ trên ổ đĩa được hệ điều hành sử dụng như bộ nhớ “dự phòng” khi RAM vật lý gần đầy. Đối với các VPS có dung lượng RAM thấp (1–2 GB), việc có swap là rất quan trọng để tránh tình trạng ứng dụng bị kill hoặc server đơ khi tải tăng đột biến.
Tạo swap và bật sử dụng
Tạo swap dung lượng 2 GB:
sudo fallocate -l 2G /swapfile sudo chmod 600 /swapfile
sudo mkswap /swapfile
sudo swapon /swapfile echo '/swapfile none swap sw 0 0' |
sudo tee -a /etc/fstab
Giảm swappiness
Tại sao phải giảm Swappiness? Tham số vm.swappiness quyết định mức độ hệ thống ưu tiên dùng swap. Giá trị càng cao thì Ubuntu càng dễ đẩy dữ liệu từ RAM xuống swap, dễ làm máy chậm.
echo 'vm.swappiness=10' | sudo tee /etc/sysctl.d/99-swappiness.conf sudo sysctl --system
Giảm Swappiness giúp:
Thêm không gian nhớ dự phòng để Server không bị “nghẹt”.
Giảm mức độ lạm dụng swap, giữ ứng dụng chạy chủ yếu trên RAM, giảm độ trễ.
Bước 3: Tối ưu sysctl cho mạng và bộ nhớ
Sysctl cho phép chỉnh các tham số kernel liên quan đến mạng, file, bộ nhớ… Một vài cấu hình nhẹ nhàng đã giúp Server chịu tải tốt hơn mà vẫn an toàn.
Thiết lập lệnh
Tạo file cấu hình mới:
sudo tee /etc/sysctl.d/99-tuning.conf >/dev/null << 'EOF' #
Tăng khả năng chịu tải kết nối
net.core.somaxconn = 1024 #
Tối ưu TCP
net.ipv4.tcp_tw_reuse = 1 net.ipv4.tcp_fin_timeout = 15 # Cho phép overcommit memory (phù hợp server app nhỏ)
vm.overcommit_memory = 1
EOF
sudo sysctl --system
Note:
net.core.somaxconn tăng hàng chờ kết nối, tránh tình trạng quá nhiều request dồn vào làm đầy queue.
tcp_fin_timeout giúp trạng thái kết nối đóng nhanh hơn, giải phóng tài nguyên.
overcommit_memory = 1 cho phép kernel cấp phát bộ nhớ linh hoạt hơn cho các tiến trình, phù hợp với ứng dụng và cơ sở dữ liệu trên VPS nhỏ.
Kết quả là server phản hồi ổn định hơn khi có nhiều kết nối đồng thời.
Bước 4. Tăng giới hạn số file và kết nối (nofile)
Mỗi tiến trình trong Linux bị giới hạn số file descriptor được mở cùng lúc (bao gồm kết nối mạng, file, socket…). Nếu chạy web, API hoặc database, khi lưu lượng tăng, giới hạn thấp sẽ dẫn tới lỗi “Too many open files”.
Thiết lập nofile trong limits.conf
sudo tee -a /etc/security/limits.conf >/dev/null << 'EOF' * soft nofile 100000 * hard nofile 100000 EOF
Sau đó nên reboot một lần hoặc đăng xuất, đăng nhập lại để cấu hình có hiệu lực.
Tác dụng chính:
Cho phép Web Server, App Server, Database xử lý hàng nghìn kết nối cùng lúc mà không bị giới hạn kỹ thuật.
Giảm nguy cơ gặp lỗi do hệ thống không cho mở thêm kết nối mới.
Bước 5: Tắt dịch vụ không cần thiết
Ubuntu mặc định khởi động khá nhiều dịch vụ nền. Trên môi trường Desktop thì bình thường, nhưng trên VPS chỉ chuyên chạy Server, các dịch vụ thừa sẽ tiêu tốn RAM và CPU mà không mang lại lợi ích.
Kiểm tra và tắt bớt
Xem dịch vụ đang chạy:
systemctl list-units --type=service --state=running
Sau đó tắt những dịch vụ chắc chắn không cần, ví dụ:
sudo systemctl disable --now snapd.service
(Lưu ý: không tắt các dịch vụ quan trọng như sshd, networkd, systemd…)
Tác dụng chính:
Giải phóng RAM, CPU cho các ứng dụng chính.
Giảm số lượng tiến trình nền, giúp hệ thống gọn nhẹ hơn.
Bước 6: Bật tường lửa UFW và cài Fail2ban
Bảo mật cũng là một phần quan trọng của tối ưu VPS. Một Server bị quét Port, bị tấn công liên tục không chỉ nguy hiểm mà còn tốn tài nguyên xử lý các yêu cầu rác.
Cấu hình UFW
sudo apt install -y ufw sudo ufw allow OpenSSH sudo ufw enable sudo ufw status
Nếu chạy Website, có thể mở thêm Port 80 và 443:
sudo ufw allow 80
sudo ufw allow 443
Cài Fail2ban
sudo apt install -y fail2ban
sudo systemctl enable fail2ban
sudo systemctl start fail2ban
Tác dụng chính:
UFW giới hạn chỉ cho phép những cổng thực sự cần thiết, giảm bề mặt tấn công.
Fail2ban tự động nhận diện các địa chỉ IP đăng nhập sai mật khẩu nhiều lần (kiểu brute force) và chặn lại, bảo vệ cổng SSH và các dịch vụ khác.
Kết hợp hai công cụ này giúp VPS an toàn hơn, log bớt rác, tài nguyên tập trung cho lưu lượng hợp lệ.
Nên Reboot sau khi tối ưu
Sau khi hoàn thành 6 bước, nên khởi động lại VPS:sudo reboot
Lợi ích:
Kernel mới (nếu có cập nhật) được áp dụng.
Các cấu hình sysctl, limits, swap, tường lửa… được load sạch sẽ ngay từ khi hệ thống khởi động.
Đây là cách đơn giản để đảm bảo mọi thay đổi đã thực sự có hiệu lực.
Tài nguyên phần cứng có quyết định hiệu năng của Website không?
Khi thuê VPS Ubuntu hoặc các phiên bản VPS Linux Hosting để chạy website hoặc ứng dụng, cấu hình phần cứng là yếu tố nền tảng quyết định tốc độ tải trang, độ ổn định và khả năng chịu tải khi số lượng người truy cập tăng. Nếu cấu hình quá yếu, website dễ chậm, dễ “đơ” dù mã nguồn hoặc tối ưu phần mềm có tốt đến đâu.
Nếu cấu hình quá dư thừa so với nhu cầu, chi phí lại bị đội lên không cần thiết. Vì vậy, việc chọn đúng CPU, RAM, ổ cứng và băng thông là bước quan trọng nhất khi xây dựng Server chạy web hoặc app.
CPU và RAM phù hợp với lượng truy cập web
CPU xử lý mọi Request gửi đến Server: request PHP, Nodejs, query database, xử lý API, nén gzip, mã hóa SSL… Càng nhiều truy cập đồng thời, CPU càng phải đủ mạnh để xử lý song song.
Số nhân (core):
Website nhỏ, ít truy cập: 1–2 vCPU thường là đủ.
Website vừa hoặc nhiều site chung 1 VPS: cân nhắc 2–4 vCPU để tránh “nghẽn cổ chai” khi có nhiều Request cùng lúc.
Xử lý đa luồng: web server, PHP-FPM, Nodejs, database… đều có thể tận dụng nhiều nhân CPU. Khi số core quá ít, chỉ cần vài tiến trình nặng là server bị treo.
vCPU đa luồng: có thể kể 1 số dòng như Intel Ptatinum hay AMD EPYC Rome có sức tải và xử lý dữ liệu siêu nhanh, tham khảo dịch vụ VPS Ptatinum được sử dụng nhiều nhất hiện nay.
RAM là nơi lưu mã nguồn, session, cache, kết quả query, dữ liệu tạm… Nếu RAM thiếu, hệ điều hành phải đẩy dữ liệu ra swap, khiến website phản hồi chậm thấy rõ.
Website WordPress, Laravel, PHP cơ bản: thường nên từ 2 GB RAM trở lên, đặc biệt nếu cài thêm nhiều plugin.
Chạy nhiều website trên cùng VPS, hoặc có thêm dịch vụ như Redis, Elasticsearch, queue.. nên cân nhắc 4 GB RAM trở lên.
RAM cao hơn cũng giúp tận dụng cơ chế cache của database và filesystem tốt hơn, giảm truy cập ổ đĩa.
Tóm lại, CPU và RAM cần được chọn dựa trên mã nguồn sử dụng, số website chạy chung, lượng truy cập dự kiến và khả năng mở rộng trong 3–6 tháng tới.
Ổ cứng SSD / NVMe và tốc độ IOPS
Ổ cứng không chỉ là nơi lưu trữ dữ liệu mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến tốc độ:
Tốc độ đọc/ghi file mã nguồn, log, cache.
Tốc độ truy xuất Database (MySQL, MariaDB, PostgreSQL…).
Tốc độ xử lý khi Server phải ghi log hoặc tạo file tạm liên tục.
SSD đã là tiêu chuẩn tối thiểu cho VPS chạy web hiện nay. So với HDD truyền thống, SSD có tốc độ truy xuất và IOPS (số lượng thao tác đọc/ghi mỗi giây) cao hơn rất nhiều, giúp:
Tải trang nhanh hơn, nhất là với website dùng nhiều query database.
Giảm độ trễ khi có nhiều truy cập đồng thời.
NVMe SSD là bước nâng cấp tiếp theo của SSD, với băng thông và IOPS cao hơn nữa. Điều này đặc biệt có lợi khi:
Website hoặc ứng dụng đọc/ghi database liên tục.
Chạy nhiều site và nhiều dịch vụ trên cùng một VPS.
Cần tốc độ phản hồi thấp cho API hoặc ứng dụng thời gian thực.
Ngoài dung lượng, nên chú ý đến chính sách I/O của nhà cung cấp (giới hạn IOPS, MB/s…) bởi đây là yếu tố quyết định server có bị chậm khi truy cập nhiều dữ liệu hay không. Với website, một ổ SSD/NVMe ổn định và nhanh thường mang lại hiệu quả rõ rệt hơn so với việc tăng CPU/RAM nhưng dùng ổ đĩa chậm.
Băng thông, tốc độ mạng trong nước và quốc tế
Đối với VPS chạy web hoặc app, đường truyền mạng ảnh hưởng trực tiếp đến:
Tốc độ tải trang của người dùng.
Khả năng truyền file, hình ảnh, video, dữ liệu tĩnh.
Độ ổn định khi có nhiều kết nối đồng thời từ nhiều khu vực khác nhau.
Có hai yếu tố cần quan tâm:
Băng thông cam kết (Mbps)
Cho biết tốc độ tối đa mà VPS có thể truyền tải.
Website dùng nhiều hình ảnh, file tải về, media… cần băng thông cao hơn so với các site chỉ chủ yếu là nội dung chữ.
Lưu lượng/tháng (GB hoặc TB)
Một số nhà cung cấp giới hạn tổng dung lượng băng thông mỗi tháng.
Khi vượt ngưỡng, có thể bị giảm tốc hoặc tính thêm phí.
Đối với khách truy cập chủ yếu từ Việt Nam, tốc độ mạng trong nước rất quan trọng. Nếu website có lượng khách quốc tế, cần quan tâm thêm tốc độ đi quốc tế, hoặc kết hợp CDN để tối ưu đường truyền.
Thuê VPS Hosting ở đâu?
Việc tối ưu chỉ phát huy tối đa hiệu quả khi chạy trên một hạ tầng VPS ổn định. Nếu đang tìm nơi triển khai website, ứng dụng hoặc dự án cá nhân, có thể cân nhắc các gói VPS tại thuecloud.
Một số điểm nổi bật:
Nhiều gói cấu hình linh hoạt, phù hợp từ nhu cầu học tập, thử nghiệm cho đến chạy sản phẩm thực tế.
Hạ tầng được quản lý tập trung, tốc độ truy cập tốt, độ ổn định cao.
Có thể nâng cấp cấu hình nhanh chóng khi lượng truy cập tăng, không cần di chuyển dữ liệu phức tạp.
Hỗ trợ kỹ thuật thân thiện, sẵn sàng tư vấn về cài đặt, tối ưu, bảo mật cơ bản cho người dùng mới.
Kết hợp một VPS chất lượng từ thuecloud với các bước tối ưu trong bài viết, hệ thống Ubuntu sẽ hoạt động mượt hơn, an toàn hơn và đủ khả năng phục vụ tốt cho website hoặc ứng dụng trong thời gian dài.
Giá trị dịch vụ VPS tại thuecloud
Hạ tầng phần cứng khắp Việt Nam và hơn 70 quốc gia
THUECLOUD cung cấp VPS trên hạ tầng đặt tại nhiều trung tâm dữ liệu ở Việt Nam và hơn 70 quốc gia. Nhờ đó có thể chọn vị trí máy chủ gần người truy cập, giảm độ trễ và cải thiện tốc độ tải web, phù hợp cả dự án chỉ phục vụ trong nước lẫn các dự án có khách truy cập quốc tế.
Hỗ trợ cài đặt, tối ưu, bảo mật cơ bản và giám sát 24/24
Đội ngũ kỹ thuật hỗ trợ các bước chính như cài đặt hệ điều hành, Web Server, Database, SSL và cấu hình bảo mật cơ bản. Tình trạng hoạt động của VPS được giám sát 24/24, khi có sự cố hoặc dấu hiệu bất thường có thể kịp thời hỗ trợ kiểm tra và xử lý.
Công cụ quản lý và nâng cấp VPS linh hoạt
VPS được quản lý qua giao diện đơn giản: khởi động lại, cài lại hệ điều hành, kiểm tra tài nguyên, backup, đổi IP, Bổ sung tài nguyên… chỉ với 1 thao tác. Khi lưu lượng truy cập tăng, có thể nâng cấp gói VPS hoặc nâng riêng CPU, RAM, dung lượng SSD theo nhu cầu, không cần di chuyển dữ liệu sang hệ thống khác.
VPS Dân Cư là gì? Cách khởi tạo VPS IP Dân Cư Việt Nam?
ThueCloud là gì?
THUECLOUD là dịch vụ cho thuê máy chủ ảo Cloud VPS & PROXY. Chúng tôi cung cấp tất cả các dòng máy chủ ảo VPS, Cloud VPS, GPU Server, Dedicated Server chất lượng cao hệ điều hành Windows/Linux.