A xeito

[axeito]

s.m.Acción e efecto de mergullar ou mergullarse. O mergullo do submarinista durou uns segundos. O mergullo total no seu traballar era o único segredo do seu éxito.

[axeito]

s.m.Resplandor intenso e momentáneo, producido polo raio. Primeiro vese o lóstrego e despois séntese o trono. sin. alustro , apago, lustro , relampo ,relustro .  ▲ Coma un lóstrego. fam. Coma unha bala. Vai coma un lóstrego, élle moi tarde.

[axeito]

s.m. 1. Construcción de palla, barro ou outros materiais, que fan as aves para poñeren os ovos e criaren. Nese bidueiro hai un niño de xílgaro. 2. Por ext., lugar onde nacen e viven outros animais.Neste burato hai un niño de víboras. Niño de raposos. CF. cova, gorida, tobeira. 3. fig. Lugar onde se realiza calquera actividade non legal ou que precisa ser ocultada. Ese organismo é un niño de ladróns. Niño de amor. u Tamén se di nío.

[axeito]

s.f. Insecto da orde dos coleópteros, de forma arredondada, con élitros de cor encarnada viva, con sete puntos negros. Xoaniña de Deus, cóntame os dedos e vaite con Deus. SIN. barrosiña,papoia, reirrei, xoana.

[axeito]

s.m. Parte saínte do maxilar inferior e parte da cara que lle corresponde. Caeu e bateu co queixelo no chan.SIN. barba, barbadela, barbela, papo, queixo2.

Foto de Veronique Beranguer

[axeito]

s.f. Gota do líquido transparente que segregan as glándulas lacrimais e que se desprende do ollo a causa dunha irritación ou dunha emoción. Enchéronselle os ollos de bágoas. SIN. bagulla, lágrima.

Fotografía de Juhasz Peter

[axeito]

s.m. Ave rapaz nocturna duns vintedous centímetros de tamaño, cor parda con pintas brancas nas partes superiores e abrancazada con riscos verticais castaños nas inferiores, ollos amarelos e grandes, que habita nas proximidades dos bosques e penedías e que se alimenta principalmente de insectos grandes, paxaros, mamíferos moi pequenos e anfibios. Nalgúns lugares, o moucho é un paxaro de mal agoiro. CF. bufo. s Moucho de orellas. Ave rapaz semellante á anterior, que ten dous grupos de plumas erguidas na cabeza, semellando orellas.

[axeito]

s.m. 1. Boca das aves e, por extensión, a das persoas e de certos animais. O paxaro levaba unha miñoca no bico. SIN. peteiro. 2. Parte saínte en forma de canle, da xerra, do porrón, da fonte e de cousas similares. O viño cae polo bico do lagar. SIN. picho.O candil ten un bico polo que sae a torcida. 3. Parte máis alta dunha cousa que, polo xeral, remata en punta. Con tanta calor non deron chegado ó bico da montaña. SIN. petouto, picoto, picouto.Subiuse ó bico dunha árbore. SIN. pico. 4. Aloumiño cos beizos. Deulle un bico na meixela. SIN. beixo. s Bico do peito, da teta.Mamila. /Torce-lo bico. Pór mala cara. O neno torceu o bico e non quixo comer.

[axeito]

s.f. Condensación de vapor de auga do aire en contacto co chan, de constitución similar á das nubes, que reduce a visibilidade. É perigoso conducir nos días de brétema. SIN. néboa, neboeiro.CF.borraxeira, bruma, mera.

[axeito]

s.m. 1. Parte máis ou menos prolongada da cara dos mamíferos, onde está a boca e o nariz. O fociño do porco, da vaca. SIN. morro. 2. Por ext., parte da cara das persoas que comprende a boca e o nariz ou, nalgúns sitios, só o nariz. OBS. Úsase a miúdo en plural. Vai lava-los fociños. De fociños.loc. adv. [En caídas ou golpes] dando coa cara contra algo. Caeu de fociños. Foi de fociños contra a parede. / Mete- -los fociños(en algo). Intervir alguén nun asunto alleo sen que lle sexa pedido, causando molestia.

[axeito]

s.m. Resplandor da Lúa. Noites de luar.

[axeito]

s.f. Insecto pertencente á orde dos lepidópteros, que ten dous pares de ás de variadas e vistosas cores cando é adulto. Unha avelaíña é unha bolboreta nocturna. O verme da seda é a larva dunha bolboreta. SIN. papoia.

[axeito]

s.m. 1. Chuvia fina e compacta. O orballo vai mollando pouquiño a pouco. SIN. babuña,babuxa, chuvisca, poalla, zarzallo. 2. Humidade do aire que, co frío da noite se condensa e se deposita en pingas pequenas. Ó amencer, as plantas estaban cubertas de orballo. SIN. resío, rosada.

Fotografía de Maria Kallin

[axeito]

s.f. Porción de pelo longo. OBS. Úsase normalmente en plural. Corta-las guedellas CF.greña, melena.

Fotografía de Jessica Mitchell Photography

[axeito]

s. Persoa que non para quieta, que anda sempre dun lado para outro. Esa rapaza é unha fervellasverzas. SIN. bulebule, fervedoiro, fuxefuxe.

Fotografía de Christina Esselman

[axeito]

s.m. Ou arco iris. Fenómeno luminoso en forma de arco, que ofrece as sete cores do espectro e se produce ó desviárense os raios do sol cando atravesan as gotas de chuvia. SIN. contrasol. 

Fotografía de Thomas Broad

[axeito]

s.m. 1. Demostración de cariño que se lle fai a unha persoa ou a un animal pasándolle a man suavemente pola pel ou polo pelo. O neno facíalle moitos aloumiños ó can. SIN. caricia. 2. Cousa que se di ou se fai para agradar a alguén. Cando falaba del, todo eran aloumiños. SIN. afago.

Fotografía de Cindy Prins