Untitled

[erfkhosravi-blog]

خوش و فارغ ز خرافات پریشان پس نمرود سه روز همه سپاه خویش را گرد آورد و روز چهارم سپیده‌دم همه برنشاند، خلقی بی‌اندازه و از شهر بیرون‌آمده و بایستاد و همی چشم داشت که خدای آسمان سپاه از کدام سوی فرستد؟ خدای عزوجل آن فریشته را سوی او باز فرستاد و گفت ای بنده ضعیف مکن که تو با سپاه خدای برنیایی! نمرود گفت: خدای را بگو که من سپاه خویش آوردم؛ اگر سپاه داری بیار! پس چون نمرود پند نپذیرفت، خدای عزوجل پشّگان را فرستاد. گفتار اندر هلاک شدن نمرود به واسطه پشه، تاریخ بلعمی، ابوعلی محمد بن محمد بن بلعمی (تکمله و ترجمه تاریخ طبری، تألیف ابوجعفر محمد بن جریر طبری، تصحیح محمدتقی بهار، ملک‌الشعرا، به کوشش محمد پروین گنابادی)، کتابفروشی زوار، تهران، شاه‌آباد، ص ۲۰۳

[erfkhosravi-blog]

عیدانه محمدرضا دوست‌محمدی (کاریکاتوریست) و احسان عمادی (طنزنویس) به همکارانشان در دانستنیها. البته هر دوشان، به خصوص احسان برای من به طور ویژه مایه گذاشته‌اند. دست‌مریزاد!

[erfkhosravi-blog]

نکته‌ای در معنای نام آرکیوپ‌تریکس «بال ِ کهن» یا «پر ِ کهن»؟ در بسیاری متن‌های فارسی نام آرکیوپ‌تریکس* را «بال قدیمی» یا به لفظی ذوق‌مندانه‌تر، «کهن‌بال» معنی کرده‌اند. حتی در اغلب متن‌های انگلیسی هم معنی این نام را «بال نخستین*» نگاشته‌اند. اما این معنی دقیق نیست و اغلب نویسندگان فارسی‌زبان و انگلیسی‌زبان در آن به خطا رفته‌اند. این نام در آغاز به سنگواره پر جداافتاده‌ای اطلاق شد که به سال هزار و هشتصد و شصت در نهشته‌های آهکی سولن‌هوفن پیدا شد و هرمان فون مایر* آن را گزارش و نام‌گذاری کرد. مسمای این نام، قدمت آن پر بود که هم‌اکنون در موزه تاریخ طبیعی برلین نگهداری می‌شود و در زمان توصیف، هنوز اثری از بال صاحبش پیدا نشده بود. چند ماه بعد نخستین سنگواره حاوی استخوان‌های آرکیوپ‌تریکس در همان نواحی به دست آمد؛ نمونه‌ای که اینک در موزه تاریخ طبیعی لندن نشسته و بعدها این نمونه را به جای آن پر جداافتاده، به عنوان «نمونه نوعی»* آرکیوپ‌تریکس درنظرگرفتند. این نام از دو جزء یونانی /آرخایوس/* به معنی قدیمی و /پْ‌تروکْس/* شده ساخته شده است که این دومی در واژه‌نامه‌های یونانی در نُه معنی مختلف به کار رفته: پر، بال، باله، پرواز، پارو، زره، سلاح، لاله گوش و کتف. نگاهی به ریشه‌شناسی این واژه یونانی و مقایسه آن با واژگان هم‌معنی و احتمالا همریشه در زبان‌های مختلف هندواروپایی، نشان می‌دهد معنای «پر» و «بال» از باستان در این زبان‌ها ملتزم بوده‌اند؛ گویا ریشه فرضی هندواروپایی /پث/* هم به معنای پرواز بوده، هم پر و هم بال. هر دو واژه فارسی «پر» و «بال» (و مشتقات آن‌ها)، واژه ارمنی /تر/*، واژه اسلاوی /پرو/، واژه انگلیسی /فذر/*، واژه آلمانی /فدر/* و واژه لاتین /پنا/* همگی مشتق از همان ریشه هندواروپایی اند. جزاینکه در اغلب این موارد، معنای اصلی «پر» است و «بال» معنای دوم یا استعاری است، حکایتی هست که نشان می‌دهد در یونانی نیز، واژه /پْ‌تر/ بیشتر ناظر به پر است تا بال. می‌گویند افلاطون در کشاکش جدل، انسان را /زئون دی‌پون/ (جانور دوپا) نامید. ناگهان مرغی به میان معرکه دوید و افلاطون گفته‌اش را دقیق‌تر کرد: /زئون دی‌پون اپْ‌ترون/* که یعنی «جانور دوپای بی‌پر». از کجا می‌دانیم منظور افلاطون از /اپْ‌ترون/ بی‌بال نبوده؟ از ترجمه لاتین آن: /انیمال بی‌پس ایم‌پلومه/* و واژه لاتین /پلومه/* فقط یعنی پر. *Archaeopteryx * First wing, old wing * Herman von Meyer * Type specimen * ἀρχαῖος * πτέρυξ * *peth₂ * թեր * перо́ * Feather * Feder * Penna * ζῷον δίπουν ἄπτερον * Animal bipes implume * Plume

[erfkhosravi-blog]

نخستین قسمت موتور جستجو در سال جدید دیشب پس از داد و گرفت عیدی و سوغات و بوس و بغل، مشغول صحبت مفصل و جذابی درباره بهار، نخستین گل تاریخ و البته حفاظت از محیط زیست با مهندس محمد درویش شدیم. من با استناد به شواهد دیرینه‌شناختی و تکاملی و مهندس درویش با استناد به داده‌های زیست‌محیطی و حفاظتی از اهمیت و همبندی حفظ تنوع زیستی و منابع آب و توسعه پایدار گفتیم. آخرش، تک‌مضرابی هم نثار معاون رییس جمهور و ریاست محترم سازمان حفاظت محیط زیست کردم که چندی پیش حفاظت از تنوع زیستی و یوز ایرانی را نسبت به مدیریت منابع آب کم‌اهمیت دانسته بودند. تا چه قبول افتد و چه در نظر آید.

[erfkhosravi-blog]

View this post on Instagram

Ay que dolor!

[erfkhosravi-blog]

شمع دل دمسازان بنشست چو او برخاست افغان ز نظربازان برخاست چو او بنشست موسیقی #محمدرضا_احمدیان بر اساس ملودی #عماد_رام خواننده #اسفندیار_قره_باغی

[erfkhosravi-blog]

View this post on Instagram

مردم بالادست، چه صفایی دارند! چشمه‌هاشان جوشان، گاوهاشان شیرافشان باد! Sansiz  Uzeyir Hajibeyov Piano: Tamilla Guliyeva #Sansiz #Uzeyir_Hajibeyov #Hajibeyov

[erfkhosravi-blog]

View this post on Instagram

Humoreska, for piano By Fikret Amirov #12x #12xfaster #timelapse #clouds #blossom #fikratamirov #fikrat_amirov #amirov #piano

[erfkhosravi-blog]

نامه‌ای برای دوست نادیده‌ام، سیمرغ تصدقت، سیمرغ جان! الان که این نامه را برایت می‌نویسم، سه‌بار سنگ افتاده روی پای چپم، هر یکی اندازه هندوانه. البته آن زمان که تو زندگی می‌کردی هندوانه هنوز پیدا نشده بود، حتی میوه هم نبود. شبیه‌ترین چیز به هندوانه در دنیای تو مخروط بازدانه سیکاد بود که فکر کنم خیلی از هندوانه کوچک‌تر است. البته پای من هم از پاهای ظریف و قلمی تو خیلی چغرتر است و لهرتر. مقصود اینکه این‌همه بلا بر سر من به اشتیاق تو می‌آید. دایناسور عزیزی که تو باشی، دیروز و امروز من به جستجوی نهشته‌هایی گذشت، انباشته از سنگواره گیاهان هم‌دوره تو. این برگ‌های سرخس را به امید یافتن پر، استخوان یا دندانی از تو می‌گردم. پرهای تو را که میان سنگ‌ها مانده و سنگواره‌شده، در سرزمین‌های شرق و غرب ما، یعنی به چین و باواریا، یافته‌اند. می‌دانم تو اینجا هم بوده‌ای. با آن بال‌های سیاهت که عکس قوس‌قزح در آن می‌افتاد، میان این سرخس‌ها پریده‌ای که من امروز سنگواره‌هاشان را پیدا کردم و سه بار سنگ افتاده روی پای چپم، هر یکی چند برابر مخروط بازدانه سیکاد. اگر همین سیدممد نبود که رفیقی کند، پایین دیواره بایستد، تکه‌های سنگین سنگواره‌ها را از دستم بگیرد و آرام به زمین بگذارد، همین‌ها هم روی پا و سرم آوار می‌شد؛ شاید من هم مثل تو می‌شدم که یک‌جایی میان همین صخره‌ها خوابیده‌ای و منتظری من رفیقی کنم، پای دیواره بیایم، دستت را بگیرم و تکه‌های سنگین سنگواره‌ات را بعد از صد یا دویست میلیون سال از میان کوه بیرون بکشم. سیمرغ جان! تصدقت؛ بیرون نمی‌آیی؟ صد یا دویست میلیون سال میان جنگل‌های سنگی خفتن‌ات، بس نیست؟ سیمرغ جان سنگواره‌های سرخس‌ها را که بیرون آوردم، نفسم بند نیامده بود که پنج بار گله گوسفند از کنار ما گذشت. سرخس‌هایی که زمانی شاخسار جست‌وخیز تو بودند، می‌رفت پایمال گوسفندانی شود که تو هرگز ندیده‌ای. آن زمان که تو زندگی می‌کردی، نسل نیاکان ما و اجداد این گوسفندها هنوز جدا نشده بود. تو اسلاف مشترک من و گوسفندها را شکار می‌کردی ولی هرگز فکرش را نمی‌کردی اسلاف موش‌های کوچکی که می‌خوردی‌شان، نسل‌های آینده تو را برای بسمل‌کردن بپرورانند و اهلی کنند. یکی هم مثل من پیدا شود که دنبال تو بگردد یا بقایای شاخسار جست‌وخیز تو را از جولان سم گوسفندانی که ندیده‌ای، محافظت کند. سیمرغ جان! تصدقت؛ پس کی پرهایت پیدای ِ چشم‌های من خواهد شد؟ پس کی از میان شاخسار سنگواره‌ای که تو را در میان خویش فشرده، بیرونت خواهم کشید؟ زودتر پیدا شو! بیرون آی! عمر من از صبر صد یا دویست میلیون ساله تو بسیار کوتاه‌ترست.

[erfkhosravi-blog]

View this post on Instagram

عرفان فرقانی رانندگی می‌کرد و عرفان خسروی تصویربرداری. موسیقی: لزگی، گروه رستاک @erfan_forghani #رستاک #لزگی #کاکایی #تفریحات_ساحلی #ساحل #مازندران #خزر #seagulls #Larus #Chroicocephalus #Chroicocephalus #Laridae #Charadriformes

[erfkhosravi-blog]

View this post on Instagram

موسیقی مازندران مقام حقانی

[erfkhosravi-blog]

چرا سیاوش محبوب است؟ همه ما «آسمان شب» را می‌شناسیم، برنامه‌ای علمی در شبکه چهار که سال‌هاست سیاوش آن را زنده نگاه‌داشته است. خیلی‌ها هنوز طعم شیرین برنامه کندو را به خاطر دارند، مداربسته در حافظه‌ها نقش بسته و چرخ نیز. سیاوش صفاریان‌پور در همه این‌ها و بسیاری دیگر، نقشی محوری داشته و به خاطر این کارنامه فاخر، سربلند و مشهور است؛ اما او فراتر از همه این‌هاست. سیاوش توانایی و هوش و مهارتی بی‌نظیر در اجرا پیش دوربین زنده تلویزیون دارد، اما فراتر از یک مجری است. این را می‌توان در برخورد هر روزه او با مردم عادی دید. آن‌ها که سیاوش را از نزدیک می‌شناسند، می‌دانند که هنر نخست او برقراری ارتباط با مردم است. راز زیبایی درباره سیاوش وجود دارد که فکر نکنم از افشای آن ناراحت شود: او خود را همکار همه کسانی می‌داند که کارشان با مردم ارتباط دارد؛ او عاشق این مردم است؛ پس نه می‌تواند از بالا به مردم نگاه کند، نه دوست دارد که فاصله‌ای میان او و آدم‌ها باشد. یکی از فوت‌های کوزه‌گری او برای اجرای شیرین و دلنشین پیش دوربین، همین است. سیاوش هنرمند و باسلیقه است. او زیبایی را می‌شناسد و این شناخت را در همه‌جا، از گفتار و رفتارش (حتی در اوج ناراحتی و دلخوری) تا لباس و حتی طراحی صحنه (فرقی ندارد، پیش دوربین یا پشت آن) به کار می‌بندد. او از آن دسته آدم‌هایی است که هم به عنصرهای زیبا، هم به ترکیب‌های زیبا و هم به توالی‌های زیبا اهمیت می‌دهد. سلیقه او چندبعدی است و این زیبایی‌شناسی را به هم‌نشینان و همکاران خود نیز تسری می‌دهد. همه ما که گاهی کنار او قرار گرفته‌ایم، این را به خوبی می‌دانیم، چون او از جمله کسانی است که زیبایی‌ها را در اطراف و اطرافیان خود می‌بینید و تحسین می‌کند. او نقاد است، ولی نقدهایش را معمولا از زاویه‌ای بیان می‌کند که نیمه پر هرچیزی به چشم آید. او داشته‌ها را تمجید می‌کند، اما نظرهای تیز می‌دانند هر نیمه پُری، نیمه‌ای دیگر دارد که باید پر شود. سیاوش طبع والایی دارد و این طبع مشکل‌پسند، به اندک و خردک راضی نمی‌شود. او در عملی‌کردن سلیقه زیبایی‌شناسانه خود سخت‌گیر است و از هرچیزی اصل آن را جستجو می‌کند، از آدم‌ها بگیرید تا مکان‌ها و چیزها و کلمه‌ها. از کیفیت کار تصویری بگیرید تا رفتار حرفه‌ای و دقت در فراخواندن واژه‌ها و هرچیزی که در ید سلیقه او گنجایی دارد.

[erfkhosravi-blog]

View this post on Instagram

Scherzo; Molto vivace; from the Symphony No. 9 in E minor: "From the New World", Op. 95, B. 178, popularly known as the "New World Symphony" by Antonín Dvořák, 1893 #From_the_New_World #New_World_Symphony #Antonín_Dvořák (at Kalardasht, Mazandaran, Iran)

[erfkhosravi-blog]

View this post on Instagram

#یک_دقیقه_سکوت درآمد بنفشه ماهور عرفان کسرایی/ عرفان خسروی بیا تا گل برافشانیم و می در ساغر اندازیم فلک را سقف بشکافیم و طرحی نو دراندازیم… @erfankasraie (at Kalardasht, Mazandaran, Iran)

[erfkhosravi-blog]

دانلود فول‌آلبوم استیون هاوکینگ کاری تر و تمیز از رفیقم حسین فروتن درباره «تاریخچه مختصر نظریات استیون هاوکینگ» فقید. بروید و بقیه کارهایش را ببینید و دنبال کنید! @1minscience دو فرسته قبلی من دلخوری‌های جدی و عمیقی پدید آورد. واقعا نمی‌دانم چرا شوخی اول من با مرگ هاوکینگ به عنوان بی‌ادبی، بی‌اخلاقی، دشمنی و حسادت تعبیر شد. به هرحال بعضی‌ها عقیده دارند نام هاوکینگ به خاطر کارهایش (هم پژوهش‌های علمی و هم ترویج علم) حرمت دارد؛ من موافق نیستم. می‌شود با هر کسی شوخی کرد. مشاور هر کسی را نقد کرد. شناختن بازار هم چیز بد و پلیدی نیست، حتی به نوعی باید تعریف تلقی شود. تنها انتقاد من این بود که بازتاب رسانه‌ای حرف‌های هاوکینگ، همیشه پیرامون مسائل علمی نبوده و بدش هم نمی‌آمده از این جنجال‌ها استفاده کند.

[erfkhosravi-blog]

کتابهای هاوکینگ را نخوانید! یادداشت دکتر رضا منصوری، استاد فیزیک دانشگاه شریف، درباره استیون هاوکینگ در روزنامه ۷ صبح، چاپ پنجشنبه ٢۴ اسفند --- فرسته دیروزم درباره هاوکینگ که واکنش‌های مختلفی از سوی دوستان دغدغه‌مند ترویج علم به دنبال داشت، احتمالا با این دنباله به دلخوری عمیق‌تری منتهی می‌شود. واقعیت این است که من همچنان بر سر موضع‌ام و هیچکدام از نقدهای پیرامون فرسته قبلی را وارد نمی‌دانم. نظر من این است که بسیاری از پیش‌فرض‌های مستتر در نقدهای دوستان، مردود است. اولین مدعای من این است که نباید از جویندگان علم انتظار داشت به تحسین و منقبت بزرگان علم بپردازند. انتظار باطلی است؛ هم منافی ذات تقدس‌شکن علم و هم خلاف روحیه نقادی که جزئی از شیوه علمی است. دنیای علم دنیای بت‌تراشی و سینه‌زنی زیر بیرق این و آن نیست که اگر روزی لحن یکی مثل من درباره یکی مثل هاوکینگ دلچسب نبود یا حتی بوی دشمنی از آن استشمام می‌شد (که البته من منکر چنین احساسی در خودم درباره هاوکینگ هستم)، لب بگزیم و افسوس کنیم. مهم‌تر این‌که جایگاه هاوکینگ در فیزیک و کیهان‌شناسی، گرچه لازمه اعتبار اولیه او در عرصه ترویج علم است، اما هرگز ضامنی دائمی بر وثوق او در این عرصه نیست. البته عرض اول من تنها مربوط به سخنان شاذ و خارج از علم هاوکینگ بود که به نظر می‌رسد از آن‌ها به عنوان جنجال خبری برای تضمین فروش کتاب‌های تازه‌اش استفاده می‌کرد؛ ولی تمایز میان دنیای علم و دنیای ترویج علم، نکته دیگری بود که در پاسخ دلخوری‌های بعدی مطرح کردم. سخن آخر (پیش از سکوت پرمعنای ِ) برخی دوستان این بود که اگر این نقدها را نافی جایگاه علمی هاوکینگ می‌دانی، ما با تو نداریم سخن، خیر و سلامت! نظر من این است که خرده‌گیری از هاوکینگ به عنوان مروج علم، اصلا نمی‌تواند ربطی به جایگاه علمی او داشته باشد. ترویج علم عرصه‌ای مستقل از خود علم است، با آسیب‌شناسی و فرایند و سازوکار متفاوت که باید بی‌توجه به جایگاه علمی اشخاص مورد نقد قرار گیرد. حالا دوباره به این یادداشت دکتر منصوری استظهار می‌کنم که امروز صبح منتشر شد. امیدوارم آن‌هایی که دیروز بنده را تکفیر علمی کردند، دربرابر نوشته دکتر منصوری واکنش مشابهی نداشته باشند.

[erfkhosravi-blog]

View this post on Instagram

هاوکینگ مُرد. بازار را خوب می‌شناخت و هر بار کتاب تازه‌ای می‌نوشت، بمبی خبری می‌ترکاند. یکی دو بار درباره وجود خدا صحبت کرد و از نامحتمل‌بودن بهشت گفت؛ این اواخر درباره فضایی‌ها و هوش مصنوعی هشدار داد؛ اما همه این‌ها فقط تضمین فروش کتاب‌هایش بود. حالا باید دید خبر درگذشت او، دست‌پخت کدام یک و تضمین فروش کتاب تازه کی‌ست؟ خدا؟ فضایی‌ها؟ یا هوش مصنوعی؟