Vì sao bạn cần dùng ngữ điệu khi giao tiếp tiếng Anh?
LÍ DO VÌ SAO BẠN CẦN LUYỆN NGỮ ĐIỆU KHI NÓI TIẾNG ANH
Giai điệu trong ngôn ngữ
Trong tiếng Anh cũng có ngữ điệu và “tính nhạc” đặc trưng riêng. Nếu như tính nhạc của tiếng Việt đến từ dấu câu, thì “tính nhạc” của tiếng anh đến từ cao độ, độ dài, trọng âm trong một từ và giai điệu của một câu mà người nói thể hiện. Nói một cách dễ hiểu, nếu coi một đoạn tiếng Anh là một đoạn nhạc, thì mỗi từ chính là một nốt nhạc với độ cao, độ ngân khác nhau.
Việc người học tiếng Anh thể hiện chính xác ngữ điệu khi nói có vai trò quan trọng như một người nước ngoài nói chính xác sáu thanh điệu trong tiếng Việt. Điều đó giúp cho người nghe có thể hiểu được ý nghĩa cũng như thái độ và cảm xúc của người nói.
Tại sao cần có ngữ điệu khi nói tiếng Anh?
Mỗi người đều có một cách thể hiện của riêng mình và nhấn mạnh vào các từ mà được cho là quan trọng trong một câu một cách khác nhau. Hay nói cách khác, cùng một câu nói nhưng ngữ điệu và cách nhấn trọng âm vào các từ quan trọng khác nhau tạo nên nghĩa khác nhau. Ví dụ, với từ in nghiêng là từ nhấn mạnh trong câu.
- There are five apples on the table => Nhấn mạnh có 5 quả chứ không phải 2, 3.
- There are five apples on the table => Nhấn mạnh là quả táo chứ không phải cam,…
- There are five apples on the table => Để trên bàn chứ không phải trên ghế, hay tủ,…
Có thể thấy ngay trong tiếng Việt, khi ta nói “Có 5 quả táo trên bàn á?” và lên giọng vào cuối câu, tức là câu hỏi.
Khi nói: “Có 5 quả táo trên bàn” với một ngữ điệu không thay đổi thì thường được hiểu là câu trần thuật. Tiếng Anh cũng tương tự như vậy. Tuy nhiên, nếu như trong tiếng Việt, ngoài việc lên giọng vào cuối câu, chúng ta còn cần phải chèn vào một tiểu từ tình thái ở cuối như “á, ư, hả, à, sao, nhỉ…”, thì với tiếng Anh, chỉ cần lên giọng ở cuối một câu tường thuật người ta sẽ mặc nhiên hiểu đấy là câu hỏi.
Nhấn mạnh từ quan trọng trong câu
Từ vựng trong một câu tiếng Anh có thể được chia làm 2 loại.
▪️ Loại 1: Các từ vựng thể hiện nội dung (content words) như là danh từ, động từ, tính từ, trạng từ. Các từ vựng này làm nên nghĩa của câu, có chức năng truyền tải thông tin đến người nghe.
▪️ Loại 2: Các từ chức năng (function words) như là giới từ, động từ to be, mạo từ,…. Các từ này chỉ đóng vai trò tạo nên một câu văn hoàn chỉnh và đúng ngữ pháp.
Do đó, tiếng anh sẽ nhấn mạnh vào các từ thể hiện nội dung (stress) và lướt qua (de-stress) các từ chức năng, với các từ quan trọng sẽ phát âm dài hơn, to hơn, và với âm cao hơn.
Thể hiện nghĩa của câu
Trong tiếng Anh có ba cách thể hiện ngữ điệu: Lên giọng (Raise); Xuống giọng (Fall); Xuống giọng một phần (Partical fall). Và trong từng trường hợp thì chúng ta sẽ sử dụng các cách khác nhau.
1. Khi đặt câu hỏi
Với những câu hỏi Yes/No ngữ điệu của bạn nên thấp ở phần đầu và lên dần ở đoạn cuối câu. Ví dụ như:
- 𝐀𝐫𝐞 𝐲𝐨𝐮 𝐚 𝐭𝐞𝐚𝐜𝐡𝐞𝐫? – Bạn là giáo viên đúng không?
- 𝐃𝐨 𝐲𝐨𝐮 𝐥𝐢𝐤𝐞 𝐦𝐮𝐬𝐢𝐜? – Bạn có thích âm nhạc không?
Ta cũng cần lên giọng ở cuối những câu xác định nhưng mang ý nghĩa của một câu hỏi. Ví dụ như:
- 𝐘𝐨𝐮 𝐫𝐞𝐚𝐥𝐥𝐲 𝐭𝐡𝐢𝐧𝐤 𝐬𝐨? – Cậu thực sự nghĩ vậy sao?
- 𝐘𝐨𝐮 𝐝𝐨𝐧’𝐭 𝐥𝐢𝐤𝐞 𝐭𝐡𝐢𝐬 𝐟𝐨𝐨𝐝? – Cậu không thích món này à?
Đối với các dạng câu hỏi có từ để hỏi, bạn lại phải xuống giọng ở cuối câu để thể hiện sự nghiêm túc và yêu cầu câu trả lời từ người đối diện. Nếu bạn lên giọng trong câu hỏi có từ để hỏi, thì người bản xứ sẽ thấy khá là kỳ quặc nên hãy cẩn thận nhé. Ví dụ như:
- 𝐖𝐡𝐚𝐭 𝐚𝐫𝐞 𝐲𝐨𝐮 𝐝𝐨𝐢𝐧𝐠 𝐡𝐞𝐫𝐞? – Cậu đang làm gì ở đây thế?
- 𝐖𝐡𝐲 𝐝𝐨𝐧’𝐭 𝐲𝐨𝐮 𝐥𝐢𝐤𝐞 𝐡𝐞𝐫? – Sao cậu lại không thích cô ấy?
2. Dùng trong câu trần thuật bình thường
Với những câu mang tính chất trần thuật thông thường chúng ta sử dụng ngữ điệu xuống vào cuối câu. Ví dụ như:
- 𝐈’𝐯𝐞 𝐛𝐞𝐞𝐧 𝐥𝐞𝐚𝐫𝐧𝐢𝐧𝐠 𝐄𝐧𝐠𝐥𝐢𝐬𝐡 𝐟𝐨𝐫 𝟓 𝐲𝐞𝐚𝐫𝐬 – Tớ đã học tiếng Anh được 5 năm rồi.
- 𝐒𝐡𝐞 𝐢𝐬 𝐨𝐧𝐞 𝐨𝐟 𝐦𝐲 𝐜𝐥𝐚𝐬𝐬𝐦𝐚𝐭𝐞𝐬. – Cô ấy là một người bạn học cùng lớp của tớ.
3. Dùng trong câu hỏi đuôi
Lên giọng ở cuối câu hỏi đuôi nếu người đặt câu hỏi đang muốn biết câu trả lời chứ không phải là để xác định lại điều đã biết. Ví dụ như:
- 𝐒𝐡𝐞 𝐢𝐬 𝐚 𝐭𝐞𝐚𝐜𝐡𝐞𝐫, 𝐢𝐬𝐧’𝐭 𝐬𝐡𝐞? – Cô ấy là giáo viên, phải không?
Nếu để xác định lại điều đã biết hay mong đợi một câu trả lời đồng ý với mình, chúng ta sẽ phải xuống giọng ở cuối câu. Ví dụ như:
- 𝐓𝐡𝐢𝐬 𝐩𝐥𝐚𝐜𝐞 𝐢𝐬 𝐛𝐞𝐚𝐮𝐭𝐢𝐟𝐮𝐥, 𝐢𝐬𝐧’𝐭? – Nơi này đẹp nhỉ?
- 𝐓𝐡𝐚𝐭 𝐠𝐮𝐲 𝐢𝐬 𝐪𝐮𝐢𝐭𝐞 𝐬𝐦𝐚𝐫𝐭, 𝐢𝐬𝐧’𝐭 𝐡𝐞? – Anh chàng đó thông minh phết nhờ?
4. Dùng trong câu liệt kê
Trong câu liệt kê, chúng ta sẽ lên giọng ở mỗi từ trong danh sách, duy chỉ có từ cuối cùng trong danh sách thì cần xuống giọng. Ví dụ như:
- 𝐈 𝐥𝐨𝐯𝐞 𝐜𝐡𝐨𝐜𝐨𝐥𝐚𝐭𝐞, 𝐬𝐭𝐫𝐚𝐰𝐛𝐞𝐫𝐫𝐲 𝐚𝐧𝐝 𝐩𝐢𝐬𝐭𝐚𝐜𝐡𝐢𝐨 𝐢𝐜𝐞 𝐜𝐫𝐞𝐚𝐦.” – Tớ thích kem socola, kem dâu và kem hạt dẻ.
5. Khi muốn bộc lộ cảm xúc
Những cảm xúc mạnh như hạnh phúc, hào hứng, sợ hãi, bực bội, ngạc nhiên thường sẽ lên giọng. Ví dụ như:
- 𝐈 𝐜𝐚𝐧’𝐭 𝐛𝐞𝐥𝐢𝐞𝐯𝐞 𝐡𝐞 𝐠𝐚𝐯𝐞 𝐲𝐨𝐮 𝐭𝐡𝐢𝐬 𝐜𝐚𝐦𝐞𝐫𝐚! – Tớ không thể tin được là anh ấy tặng cho cậu cái máy ảnh này!
Ngược lại, chúng ta sẽ dùng ngữ điệu xuống đối với các trường hợp như chán nản, mỉa mai, không quan tâm. Chẳng hạn như ở ví dụ phía dưới, nếu dùng tông giọng thấp câu nói nghe sẽ khá mỉa mai. Và nếu là giọng mỉa mai thì thực chất người nói chả hào hứng hay vui mừng chút nào cả:
- 𝐈’𝐦 𝐬𝐨 𝐞𝐱𝐜𝐢𝐭𝐞𝐝 𝐟𝐨𝐫 𝐲𝐨𝐮. – Tôi rất lấy làm mừng cho anh (thực ra tôi đang mỉa mai anh thôi).
6. Khi muốn nhấn mạnh sự quan trọng của một điều gì đó trong câu
Chúng ta sẽ lên giọng ở những từ quan trọng, muốn được nhấn mạnh hơn cả. Chẳng hạn như ở ví dụ dưới đây:
- 𝐒𝐡𝐞 𝐛𝐫𝐨𝐮𝐠𝐡𝐭 𝐚 𝐥𝐨𝐭 𝐨𝐟 𝐛𝐥𝐮𝐞 𝐬𝐡𝐢𝐫𝐭𝐬. – Ý muốn nhấn mạnh những chiếc áo có màu xanh (blue), chứ không phải vàng, hay đỏ.
- 𝐒𝐡𝐞 𝐛𝐫𝐨𝐮𝐠𝐡𝐭 𝐚 𝐥𝐨𝐭 𝐨𝐟 𝐛𝐥𝐮𝐞 𝐬𝐡𝐢𝐫𝐭𝐬. – Ý muốn nhấn mạnh nhiều (a lot of) chiếc áo chứ không phải một vài chiếc.
- 𝐒𝐡𝐞 𝐛𝐫𝐨𝐮𝐠𝐡𝐭 𝐚 𝐥𝐨𝐭 𝐨𝐟 𝐛𝐥𝐮𝐞 𝐬𝐡𝐢𝐫𝐭𝐬. – Ý muốn nhấn mạnh đấy là áo sơ mi chứ không phải váy hay áo len.
7. Dùng trong câu cảm thán
Trong câu cảm thán chúng ta cần xuống giọng để thể hiện cảm xúc của mình. Tránh lên giọng, bởi như thế người nghe sẽ nhầm tưởng bạn đang có thái độ mỉa mai, châm biếm. Ví dụ như:
- 𝐖𝐡𝐚𝐭 𝐚 𝐛𝐞𝐚𝐮𝐭𝐢𝐟𝐮𝐥 𝐬𝐦𝐢𝐥𝐞 𝐲𝐨𝐮 𝐡𝐚𝐯𝐞! – Ồ, cô có nụ cười đẹp làm sao!
Học tiếng Anh chưa bao giờ dễ dàng và tiện lợi như lúc này. Với các chương trình tiếng Anh online, bạn có thể hoàn toàn chủ động về không gian và thời gian để có thể luyện tập tiếng Anh mỗi ngày.
Tham khảo các khóa học tiếng Anh tại E-talk.
Học thử miễn phí, đăng ký TẠI ĐÂY!
