NAİF VE SON DERECE BİREYSEL KİTLE HAREKETLERİ VE İLK UZUN GİRİŞ CÜMLESİ
Dünyayı daha iyi bir yer haline getirebilmek için hiç kimsenin bir an bile beklemek zorunda olmaması ne kadar muhteşem...
Etlikeyici bir giriş çabasında olmak istemiyorum. “Modernite, Farkındalık ve Yer Altından Notlar ” başlıklı bu yazı aslında uzun bir başlangıç cümlesi. Exdeuss bölgesinde yayınlanacak olan herşeyin içerisine atıldığı büyük bir torba ve atılan düğüm. Peşisıra gelecek olanlarla birlikte, bu büyük torbada nelerin yer aldığını ve bu alanda nelerin yer alabileceğini azar azar ve yavaş yavaş keşfetme çabası. Bu süreçte yapılması gerekenler; yaşadığımız “modern” hayatın, “modern” insanları olarak her andan beslenmek ve onu en az maliyetle, en verimli halini yine bize maal etmek. Bu alanda istemediğimiz ve yapılmaması gereken tek şey ise, farkındalığa ragmen bir türlü kurtulamadığımız “eylemsizlik”. Harekete geçmek için doğru anı beklemekle yitirmek üzere olduğumuz anlara daha fazla haksızlık etmemek. Bu alan ve birazdan okuyacağınız uzun giriş cümlesi (belki),neler olup bittiğinin ve senin böyle bir ortamda neler yapabileceğinin gerçekten farkına vararak, harekete geçmen gerektiğini ve günlerini ne yapacağını düşünerek geçirmek yerine en küçük bir hareketle bile farkındalık yaratmaya yol gösterme amacı için ayrılmıştır ve atılabilecek o küçük adımlar sonraki paylaşımlarda farkettirilmeye çalışılacaktır.
Farkındalık yaratmak ve bir türlü harekete geçemeyen herkes için hayatın sunduklarını toparlayıp bu alanda paylaşma amacı, ilk yazıda Dostoyewski’nin bizi bize anlattığı ve başka tonlarca anlatmaya çalıştığı en güzel eserlerinden biri olan “Yer Altından Notlar” ile örneklendirilmeye çalışılmıştır. Eser, etkin bir farkındalık bilinci ile fazlaca eleştiri içermekte ve bizi ısrarla yapamadığımız sorguya, karşı çıkmaya, verildiği kadarını Kabul etmemeye dahası harekete geçmeye, bir an once harekete geçmediğimiz taktirde insanların bizi duyabildiği değil de, yer altından bildirdiğimiz bir hale geleceğimiz ve asla sesimizin duyulmayacağı konusunda uyarmaktadır.
Bu alanda yayınlanacak harekete geçme, farkındalık yaratma tüyolarının büyük büyük hareketler, agresif yönlendirmeler, tehlikeli kışkırtılar değil de once kendimizden ve çevremizden başladığımız naïf, keyif veren, işe yarar hissettiren, anın tadını çıkarmaya yönelik son derece bireysel birer kitle hareketleri olacağını tekrar belirtmek ister ve ilk uzun giriş cümlemi taktim ederim.
MODERNİTE, FARKINDALIK VE YER ALTINDAN NOTLAR
“İnsanoğlunun her daim bedelini ödediği,tüketen, belki bir yük,belki de bir ayrıcalık”, “farkındalık”, yada “ yaşam eşiğiyle, bilinç eşiğinin çakışma,olanla yetinememe daha fazlasını isteme çünkü olanla, vaat edilenin aynı olmadığının da farkında olma durumudur, “farkındalık” ve bu istemler zirveye ulaştığında bile bunun nelere sebep olabileceğini düşünme duyarlılığıdır.” , “dünyanın işleyişini çözümleyenlere verilen bir başarı belgesi değil, acıyı , anlamsızlığı , tutarsızlıkları görme , hissetme ve bu hali anlatamama ,anlatsa da kimseyi ikna edememe bu yüzden insanlardan zamanla belki kendinden kaçma durumudur, farkındalık”. Dostoyevski’nin “Yer Altından Notlar” eseri ve ondan uyarlanan oyunu da gerçek bir farkındalık üzerine kuruludur.Ama hayatımızda ve etrafımızda sürekli gördüğümüz şeylerin farkında olmamız durumundan çok daha öte,sıradan olmayan bir farkındalık.Düzeni sorgulayan,sorgulaması da sırf farkında olduğu için olan ama kavram gereği bir şey değiştiremediği ve gittikçe insanlardan, kendinden uzaklaştığı ve dünyadan değil de yer altından bildirdiği bir farkındalık.
Bu tanım altında bahsedilen tüm durumların oyunda vücut bulmuş kişisidir,Bay X ve oyunda bu “fakında olma” durumunu desteklemek adına sunduğu bazı örnekler ve asıl sorun oymuş gibi gösterdiği bir konu vardır. Görünenin yada Bay X’in gösterdiğinin arkasında sorguladığı, farkındalıklarını gösterdiği daha büyük bir düzen veya düzen saçmalığı vardır.Örneğin, diş ağrısını bir ıstırap olarak gören çoğu insanın aksine bunun zevk olduğunun çünkü ağrıdan inlendiğinin ve bunun bir zevk tepkisi olduğunun farkındadır ama bu örnekle gösterdiğinin çok daha ötesinde şeylerin farkındadır ve bunların sıkıntısını yaşar.Yada yapbozun parçaları birleştikçe tamamlanmakta olan şeyin aynı düzen içerisindeki bir sınıf çatışmasının sorunlarını olduğunu düşünürüz. Ondan başka çok az kişinin farkında olması ve kimsenin harekete geçmemesi, Bay X ‘i yer altına iten ,ona sıkılmışlık hissini veren en temel etkendir ve aslında var oldurmaya çalışılanın, gösterdiklerinden biraz daha farklı olduğu sonucunu çıkarmamızı sağlayacak sözler Bay X ‘in değişim ile ilgili sözleridir. “Beni farklılaştıracak zaman yada inanç kalmış olsa bile değişmeyi reddederdim çünkü değişebileceğim başka bir boyut yok."
Bay X,düzenin sadece onun kabul etmeyi reddettiği şeylerle, onu kabul etmişlerle ve onlar için işlediğinin farkında ve bu onu asosyal, insanlardan ve kendinden kaçan biri yapmıştır.Hakim gücün sunduğunu sadece kabul etmeyi reddeder çünkü onun tutarsızlıklar silsilesi olduğunun farkındadır aslında. Belli zamanları etkisine altına alan belli akımlar, belli kavramlar, düşünce ve yaşam tarzları sunan ve bundan sonra sanatın, hayatın, insanların bu başlık altında,onun ileri sürdüğü şekillerde yaşanmasını şart koşan yada bunu sahip olduğu güçlerle bir şekilde başaran bir düzeni reddeder çünkü bu düzen asla vaat ettiklerini sunmayacak ve harekete geçmene izin vermeyecektir.
Gelişimini tamamlayamamış, vaat ettiklerini sunamamış bir kavram” modernite” ve kişiler, toplum,düzen tamamen onları etkisi altına almış bir kavramın kendi içinde sürecini tamamlayamamış olmasının sıkıntılarını yaşarlar ama bunun tek farkında olan Bay X ‘dir.Tamamlanmamış bir süreç olan modernitenin aslında neye hizmet etmesi gerekirken edemediğini yada ne vaat edip yerine getiremediğinden biraz daha bahsedersek, Bay X’in kaçışlarını ve aslında sorguladıklarını belki daha iyi anlarız. “Modernite, daha iyi yada adil bir dünyayı yaratacak yegane araç olduğu düşünülen akılcılığın kendisinin farklılıklara tahammülü olmayan eksik bir güç olarak karşımıza çıkmasıdır” denmiştir.Bu tamınla birlikte modernite aklın, bilginin egemen olduğu şeyler olarak görülür.Bay X’in de sorguladığı ve mantıklı bir cevap bulamadığı budur.Bunun farkındadır , hatta kendisinden başka kimsenin farkında olmadığının da farkındadır ve kimseyi buna ikna edemez, edemedikçe çekilir.Çekildikçe siner. Modernite, bilgiyle,kitapla hayatın çok daha iyi olacağını söylemiş, Bay X de yaşanılan hayatın nasıl bu kadar söylenilenlerden farklı olduğunu sorgulamıştır.Modernite, akılla uygarlığın geleceğini söyler ve Bay X de buna karşılık , uygarlığın dokunduğu insanların, uygarlık öncesi imparatorlarından bile çok daha iğrenç ve aşağılık birer cani olduklarını söyler.Bu da onun, sınıf çatışması arkasından sorguladığı moderniteyi eleştirmeyi haklı çıkarır.Zaten kendisini aristokratlardan her anlamda daha aristokrat görmesinin sebebidir. “Farkındadır” çünkü.
Modernitenin yerine getiremediği tanımlarla birlikte bilgiler de kitaplar da mekanikleşmiştir ve bugün modern insan sorgudan uzak, eylemsiz kalabalıklar olarak hayata devam etme görevi verilmiştir..Sıkılmışlık hissiyle başlayan eser, kahramanın kitap sayfalarına sinmesiyle son bulmuştur. Modernitenin eleştirilmesine paralele olarak, kitaplar onu vaat edilen şeye ulaştıramamış,sindirmiştir.Modernite,sürecini tamamlayabilmiş bir süreç olduğunda haklı çıkamamış ve Bay X de her şeyin farkında olmasına rağmen haklı çıkamamıştır.Kendisinin haklı ve farkında olduğunu yine sadece kendisi farkında olduğu için sinmiş,kendinden kaçmış ve yer altından bildirir durumda kalmıştır.
Bu alanda kişilere nacizane, harekete geçmelerini, değişim yaşanacaksa bunu daha fazla vakit kaybetmeden önce kendilerinden başlayarak ufak ve sevimli atılımlarla çevreye yayabilmeleri, sürekli tüketmektense üretime katkıda bulunma yollarını, hayatın her alanını(moda,seyahat,yeme,içme, görme,sevme,sayma,çalışma,daha çok çalışma,karşılık beklememe,böyle de mutlu olabilme) dahil ederek sunmaya çalışılacaktır.
blakekathryn
jbbartram-illu
andulkaphoto
origamiaround
ellievsbear
snowghoul