Bohater powieści Psychoza (1959, Robert Bloch) i kultowego filmu Alfreda Hitchcocka (1960).
Mieszka sam z matką w domu obok rodzinnego motelu Batesów.
Z pozoru niegroźny, cichy, uprzejmy. Ale pod tą fasadą kryje się mroczny sekret: Norman cierpi na rozszczepienie osobowości (DID).
Po śmierci matki (którą zabił w napadzie zazdrości), jego umysł „zachował” jej głos i osobowość. W jego psychice istnieją więc dwie postacie: Norman i Matka.
Norman to podręcznikowy przykład postaci z traumą z dzieciństwa, która deformuje jego psychikę:
1. Zależność emocjonalna od matki – był przez nią nadmiernie kontrolowany, uczony wstydu i tłumienia popędów.
2. Poczucie winy i lęk przed karą – po jej śmierci nie potrafi pogodzić się z tym, co zrobił, więc „ożywia” ją w sobie.
3. Dwoistość – gdy Norman czuje pożądanie wobec kobiety, jego „matka” przejmuje kontrolę i „karze” grzesznicę (np. słynna scena pod prysznicem z Marion Crane).
4. Rozpad tożsamości – nie jest już w stanie odróżnić, kiedy jest sobą, a kiedy matką.
Norman Bates to metafora walki między pragnieniem a moralnością, między dzieckiem a rodzicem, między człowiekiem a potworem.
Jego motel to metaforyczne „pogranicze” – miejsce między światem zewnętrznym (goście, życie) a wewnętrznym (dom, matka, mrok).
Dom na wzgórzu symbolizuje jego umysł:
parter = świadomość (motel, codzienność),
piętro = wspomnienia matki,
piwnica = podświadomość, tajemnice, ciało matki.
Hitchcock nakręcił Psychozę z małym budżetem i czarno-białą kamerą, co tylko spotęgowało niepokój.
Aktor Anthony Perkins nadał Normanowi niewinność i niepokój naraz — dlatego widzowie przez długi czas mu współczują, zanim zrozumieją, kim naprawdę jest.
Muzyka Bernarda Herrmanna (te skrzeczące skrzypce!) stała się ikoną horroru.
Bo nie jest typowym „złym bohaterem” — to człowiek złamany, nie potwór z natury.
Widz widzi w nim ofiarę – i to właśnie sprawia, że Psychoza działa.
Norman to ostrzeżenie: jak trauma i samotność mogą przerodzić się w obłęd, jeśli nie ma z kim o tym porozmawiać.
tangentwithtanner
amandla
discoholicmusic
jimmyeatworldofficial
pixelskylines
theartofmadeline
areudirty
stormborns
