Hiszpaniny

Paniny, nie pański.

[hiszpaniny]

Presente de subjuntivo vs pretérito imperfecto de subjuntivo - ejercicio

Me alegro de que tú ____ (venir).

Mi padre me pidió que ____ (lavar) los platos.

Fue imposibe que yo los ____ (poder) ver desde tanta distancia.

Siento mucho que tus padres no ____ (venir) a tu ceremonia de boda el mes que viene.

Me gustaría pedirte que ____ (ser) mi mujer.

Insistimos en que ___ (ir, vosotros) con nosotros. ¡Será genial!

Ojalá Miguel ____ (estar) en casa. Necesito hablar con él.

Hicimos todo lo que podíamos para que todo ____ (correr) bien.

Cuando ____ (tener) algún problema, siempre podrás llamarme.

Esperaba que ____ (verse, nosotras) antes de tu salida.

¿Conoces a alguien que ____ (saber) resolver este problema?

¿A quién le importa lo que yo ____ (hacer)?

Mi madre diría que yo ____ (callarse) inmediatamente.

Se quedaron hasta que Miguel ____ (venir) con su nueva pareja.

Es una estupidez que ____ (malgastar, tú) tanto dinero.

De joven soñaba con que Lady Gaga ____ (ser) mi vecina.

Aunque mañana ____ (hacer) frío, iremos a la playa.

Si ____ (tener) oportunidad, lo haría otra vez.

[hiszpaniny]

Prestar vs prestarse

Prestar bez zaimka zwrotnego jest czasownikiem bardzo szybko poznawanym w trakcie nauki hiszpańskiego i znaczy po prostu “pożyczać”, np. ¿Tienes un mechero para prestarme? (Masz pożyczyć zapalniczkę?). To samo zdanie możemy też skonstruować za pomocą subjuntivo. ¿Tienes un mechero que me prestes?, czyli “Miałbyś zapalniczkę, żeby mi pożyczyć?”. Jest to forma poprawna, ale na pewno dziwaczna i pachnącą portugalskim, w którym zdanie Tens um isqueiro que me emprestes? brzmi wcale naturalnie.

Gdy dostawimy do tego czasownika zaimek zwrotny, zyskujemy nowe znaczenie: zaoferować się z czymś, zgodzić się na coś, wyrazić gotowość, przystać na coś. Przykład ze słownika: Dice que es honrado y nunca se prestará a falsificar documentos (Mówi, że jest człowiekiem honoru i nigdy nie przystanie na fałszerstwo dokumentów). 

Słownik RAE podaje też inne znaczenie prestarse: dar motivo u ocasión para algo, czyli, pokracznie tłumacząc, być powodem/przyczynkiem do czegoś. Za definicją idzie przykład: su actitud se presta A malentendidos (jego zachowanie rodzi nieporozumienia/łatwo jest źle zrozumieć jego zachowanie). 

Toteż jeżeli chcemy przetłumaczyć cytat Tuwima, powiemy coś takiego: El silencio es un texto que se presta mucho a interpretar mal.

[hiszpaniny]

Estar de vuelta (de algo)

To wyrażenie można rozumieć dwojako. Dosłownie, jako “jestem z powrotem” lub jako frase hecha i wtedy będzie to takie “już to przerabiałem”, “już ja się na tym poznałam”, “ta, już to przechodziłam”. Wyrażenie używane, gdy mówimy o naszym rozczarowaniu związanym z przechodzeniem po raz kolejny przez jakieś doświadczenie, kiedy z góry wiemy, że coś się potoczy niepomyślnie. 

Świeżym i fajnym przykładem może być dialog znany z TikToka, który pochodzi z filmu Papryka Vegety o kobietach mafii:

– Cześć, dziewczyny, Ania jestem!

– Ania do ruchania.

– Taka jesteś? Chodź na solo.

– No ale co?

– Co “ale co”, kurwa? Już to przerabiałam na Mokotowie. Chcecie chrzest? Proszę bardzo, zobaczymy, kto jest frajer, a kto fakir.

– Co się czepiasz?

– Bo się hahasz, chabeciaro (...)

I jeszcze adekwatny przykład z korpusu języka hiszpańskiego:

Como le sucede posiblemente a casi todo el mundo, la mayor parte del tiempo prefiero creer que estoy de vuelta de muchas cosas. Mi biografía, hasta cierto punto, lo justifica. Nací en Uruguay hace treinta y seis años y apenas conocí a mi padre. Vine a España de chico, con mi madre, y después de sufrir los desaires normales de la adolescencia gasté cinco años de mi vida en obtener una licenciatura en Psicología. Su comprobada inutilidad, unida a la angustia del paro, me indujo a ingresar en la Guardia Civil. De la década larga que llevo en el Cuerpo guardo el recuerdo más o menos nítido de un buen número de homicidios. Algunos tuvieron la complicación justa para poder resolverlos, que es por lo que me pagan; otros fueron demasiado simples o estaban demasiado embrollados y no fui capaz de sacar nada coherente de mis pesquisas. De todos ellos perdura en mí, por encima de cualquier otro vestigio, una amarga conciencia de lo mucho que puede llegar a desear la gente avasallar a otra gente.

[hiszpaniny]

Debate sobre la influencia de las religiones en nuestra vida

Una introducción

1.       ¿La gente necesita algún tipo de espiritualidad? ¿Por qué creemos en dioses u otros fuerzos/seres superiores?

2.       ¿En vuestra opinión religiones siguen influyendo en nuestra vida?

3.       ¿Sería posible formar reglas morales sin religiones? ¿Nuestra moralidad y sistema de valores basan en mandatos de dioses?

4.       ¿Cómo religiones influyen en nuestras relaciones sociales? ¿Ayudan a juntarse y apoyarse o a lo mejor dividen sociedad (sistema de castas = país agral, victimización de las clases más bajas)?

a.       ¿Sabemos algunos ejemplos de excluir algunas personas por razones religiosos?

5.       ¿Qué influencia tienen religiones en posición social de mujeres? ¿Qué papeles tienen?

a.       El estado francés ha prohibido el uso del velo por parte de las mujeres musulmanas en las escuelas y en los espacios de la administración pública republicana. Shirin Ebadi dijo: que en Irán quitarse el velo es el reto al poder, pero en francia es ponérselo porque ningún estado puede reglamentar por decreto estatal cómo se viste una mujer.

b.       En islam se acepta poligamía, pero en este sentido que un hombre puede mantener relación con 4 mujeres. Primero Buda decía que  la mujer, ligada a la maternidad y al nacimiento, era vista como el obstáculo más grave para la liberación del ciclo de los nuevos nacimientos, también no podia alcanzar el Nirvana. ¿Por qué religiones tratan mujeres como personas inferiores?

6.       ¿Religiones pueden influir en situación política o en las actitudes sociales?

a.       ¿Cuál es situación en países dónde inmigran personas de otra confesión, cómo por ejemplo musulmanes en Francia y Alemania o hindús en Inglaterra?

b.       ¿Es verdad que religiones ayudan a expander el nacionalismo, fascismo?

c.       ¿Sectas religiosas (talibes – terrorismo) y fundamentalismo religioso también influyen en sociedad?

7.       ¿Y en cuanto a ley? ¿Religiones influyen en nuestro sistema legislativo?

a.       ¿Religiones grozan de algunos privilegios?

b.       ¿Cómo comentaríais la existencia de las leyes contra la blasfemia?

c.       ¿Os parece que las reglas de religión son más importantes que mandatos de la ley? Es que algunas de las prácticas clásicas de la sharía implican graves violaciones de los derechos humanos.​ Algunos pueden considerarse crímenes de guerra o crímenes de lesa humanidad, por ejemplo: las guerras religiosas y el uso de civiles considerados botines de guerra en actos sexuales como esclavos y concubinas.

8.       ¿Os parece que religiones pueden influir en desarrollo económico de un país? ¿Qué confesión se observaba o sigue observándose en los países más desarrollados?

9.       ¿Cuál es situación de animales por causa de religiones?

Por un lado se les trata muy bien ya que en judaísmo e islam está prohibido comer carne de cerdo y por ese no se cria porcina, también está prohibido comer una ternera (carne de vaca). Los hindús creen en reencarnación, por eso deben no matar ningún ser vivo.

a.       Se debe permitir que los animales se someten a los rituales religiosos (kashrut [koszerność, kasher/kósher – koszerny])

b.       ¿No os parece injusto que los animales no pueden alcanzar la salvación?

10.   ¿De qué manera religiones influyen en cultura?

a.       Arte (mecenazgo

b.       Educación y descubrimientos científicos

c.       Libertad de expresión

11.   ¿Conocéis algunos rituales religiosos que adaptámos de manera laíca? (yoga, meditación, feng shui) ¿Está bien usarlas fuera de contexto religioso?

 Preguntas auxiliares:

a.       ¿La religión tiene una función efectiva en la vida de las personas en el plano individual y/o colectivo?

b.       ¿La salvación puede ser considerada como prueba de controlar vida? Los que siguen reglas de religión pueden conseguir muchos beneficios mientras los que oponen alcanzan condenación eterna.

[hiszpaniny]

Dar vuelta i inne wyrażenia z rzeczownikiem vuelta

Rzeczownik vuelta przybiera różne oblicza w zależności od tego, w jakim towarzystwie przystaje. Różnice są nieduże, więc warto uważniej przestudiować temat, żeby uniknąć w przyszłości pomyłek.

Na pierwszy ogień połączenie vuelta i czasownika dar:

Dar la vuelta – odwrócić, obrócić

Dar media vuelta – obrócić się o 180 stopni, zawrócić (np. gdy zorientujemy się, że idziemy w złym kierunku)

Dar vuelta de campana – obrócić o 360 stopni ale w orientacji poziomej (jak pływacy przy dopłynięciu do brzegu basenu, którzy muszą jeszcze zaliczyć kilka jego długości); o samochodzie – dachować. Jest to synonim do wyrażenia salto mortal, czyli takiego salta w tył, jaki nie wyszedł Mateuszowi z Fit Lovers na gali See Bloggers

Dar una vuelta – spacerować, przechadzać się

Dar vueltas – pot. krążyć (albo bez celu, albo na odwrót – szukając czegoś)

Darle vueltas a algo – ciągle o czymś myśleć, rozmyślać o czymś

Dar cien/mil vueltas a alguien – pot. przyćmiewać kogoś, bić kogoś na łeb/głowę

I reszta ważnych wyrażeń:

A la vuelta de la esquina – za rogiem

Estar a la vuelta de la esquina – pot. być na wyciągnięcie ręki

Estar a la vuleta – być tuż za rogiem, pukać do drzwi (w znaczeniu, że jakieś wydarzenie się zbliża wielkimi krokami)

A la vuelta de + tiempo – po (jakimś) czasie, z czasem; synonim do al cabo de

A vuelta de – z racji, że, poprzez, w wyniku; synonim do a fuerza de

A la vuelta – po powrocie, wróciwszy

De vuelta – w drodze powrotnej, wracając

Billete de ida y vuelta – bilet w obie strony

[hiszpaniny]

Czasowniki mówiące o próbowaniu

Czyli trzy czasowniki oznaczające próbować: probar, intentar i tratar de.

Probar

probar algo probar + infinitivo

próbować (tzn. smakować, jakie coś jest w smaku)

próbować coś po raz pierwszy, jakiś nowy sposób zrobienia czegoś, ogólnie próbować czegoś nowego

Intentar

intentar + infinitivo

Spróbować w znaczeniu zrobić wszystko, żeby wyszło, tak jak chcemy. 

Raz w „Kole fortuny” brała udział kobieta zawodowo związana z hiszpańskim i prowadzący (wtedy już Norbi) poprosił ją, żeby powiedziała coś po hiszpańsku, więc rzekła Intento ganar lo más dinero posible czyli „Postaram się/usiłuję/spróbuję wygrać jak najwięcej pieniędzy”.

Tratar de hacer algo

Jest identyczne znaczeniowo z intentar. To także jest próbowanie, które wymaga od nas wysiłku, ale używając tego czasownika, podkreślamy, że to, co chcemy zrobić, wymaga większego wysiłku. Fajnie to widać na przykładach ze słownika PONS:

Tratar de comprender – rozgryzać (dosł. usiłować zrozumieć)

Tratar de ser chistoso – silić się na dowcip (próbować być dowcipnym)

Tratar de conseguir algo – starać się o coś (dosł. próbować coś osiągnąć)

_ _ _ _ _ _ _

Tak więc probar ma inne znaczenie niż oba pozostałe czasowniki. Ale żeby nie było za łatwo, różnica między intentar a tratar de hacer algo nie wszędzie i nie zawsze jest tak wyraźna. Opinie są przeróżne i natywi z różnych części świata inaczej czują oba czasowniki. Wiele osób traktuje je jako zamienniki. Jednak osoby z Ameryki uważają, że częściej używa się tratar de hacer algo, natomiast Hiszpanie częściej sięgają po intentar. 

[hiszpaniny]

Wyrażanie prawdopodobieństwa/wątpliwości/niepewności

Mówienie o niepewności i wątpliwościach odnośnie prawdziwości jakichś wydarzeń umożliwią nam różne słowa.

Takie, które łączą się tylko z trybem indicativo:

Seguro que

A lo mejor

Lo mismo

Igual

Łączące się z trybem indicativo lub subjuntivo:

Quizá(s)

Tal vez

Probablemente

Posiblemente

Seguramente (częściej jednak z indicativo)

Puede que (zdecydowanie częściej z subjuntivo)

Łączące się tylko z subjuntivo:

Es posible que...

Es probable que...

Łączenie się z określonym trybem obowiązuje w odniesieniu do wszystkich przedziałów czasowych (przeszłość, teraźniejszość, przyszłość).

Indicativo czy subjuntivo?

Użycie czasownika w indicativo wskazuje na większe prawdopodobieństwo wydarzenia się tego, o czym mówimy. Na prostym przykładzie:

Tal vez te deja su coche, me lo ha dejado una vez.

Mnie już raz je pożyczył, więc prawdopodobieństwo, że pożyczy je też tobie, jest duże.

Tal vez te deje su coche, pero lo dudo.

Możesz zapytać, czy ci pożyczy auto, ale szczerze wątpię, że to się wydarzy. Prawdopodobieństwo jest mniejsze niż w poprzednim przykładzie.

_ _ _ _ _ _ _

Warto wspomnieć o wyrażeniu deber de hacer algo, które też stosowane jest do postawienia hipotezy. Ogólnie tłumaczone jest jako zapewne coś zrobić.

Debe de hacer cola. (presente) Zapewne/Pewnie stoi w kolejce. Deben de haberse olvidado. (pasado) Zapewne/Pewnie zapomnieli (i dlatego nie przyszli).

Pamiętajmy, że deber bez przyimka de oznacza mieć powinność.

Debes cambiarte. Powinieneś się przebrać.

[hiszpaniny]

Co ma być, to będzie

Jest upalny sierpniowy wieczór na tydzień przed podaniem wyników z tegorocznych matur, więc co rusz nachodzą mnie chmurne myśli w stylu niccisięnieudało czy niemaszsięcołudzić. Z tego względu postanowiłem dać sobie trochę psychicznego wsparcia i założyłem ten blog. Jeżeli dostanę się na studia, to nikt nie będzie miał interesu w tym, żeby dogrzebywać się pierwszego posta w zalewie różnych notatek związanych z filologią hiszpańską. No a jeśli mi się nie uda, to każdy, kto tu wejdzie, będzie wiedział, że gdzieś tam istnieje człowiek, którego marzenia się nie spełniły i głupio sobie założył blog, napisał parę słów i więcej nie wrócił.