Just for Books ...?

I always loved bookstores, coffee shops, music, old movies, foreign languages, travelling, design. Those are the things that I never stopped loving in my life so far. So, I decided to make a blog and put them all together... For me it's magic ✨💥💖 Copyright © 2014–2026 Just for Books - All rights reserved

[justforbooks]

Strange are the ways of the Lord

Τα πάντα σε αυτή τη ζωή έχουν ένα τέλος. Ο κύκλος μου κλείνει και σχετικά σύντομα θα πρέπει να σας αποχαιρετήσω. Μέχρι εδώ ήτανε. . . και για να είμαι απόλυτα ειλικρινείς δεν ήταν και πολύ ωραία.

Σε αυτή τη ζωή όλα είναι θέμα τύχης. Για κάποιους όλα κυλάνε όμορφα και ωραία, για άλλους όχι και τόσο. Το μόνο σίγουρο είναι ότι αργά ή γρήγορα όλα έχουν ένα τέλος και αυτό ισχύει για όλους, είτε περνάνε καλά είτε όχι.

Αυτοί που περάσανε όμορφα θα στεναχωρηθούν (έστω και για μία φορά στη ζωή τους) ενώ όσοι ταλαιπωρήθηκαν, απογοητεύτηκαν πικράθηκαν, όλη τους την ζωή επιτέλους θα ξεκουραστούν και θα ησυχάσουν.

Ο κύκλος μου κλείνει, μέχρι εδώ έφτασα. Προσπάθησα, ταλαιπωρήθηκα, απογοητεύτηκα, πικράθηκα, κουράστηκα.

Κρίμα όμως να πεθαίνεις μόνος - προφανώς πληρώνω για το κακό που έχω κάνει στους ανθρώπους.

Daily inspiration. Discover more photos at Just for Books…?

[justforbooks]

Αν πέθαινες αύριο, τι θα άφηνες πίσω σου;

Η ζωή είναι απρόβλεπτη και επιβαρυμένη από όλες τις παλιατζούρες και τις υποχρεώσεις που τρενάρουμε. Το Swedish Death Cleaning (στα σουηδικά «döstädning») είναι μια παράδοση που μπορεί να φαίνεται μακάβρια με την πρώτη ματιά, αλλά στην ουσία πρόκειται για μια πρακτική και στοχαστική προσέγγιση ζωής. Η φράση «death cleaning» δημιουργεί μια πεισιθάνατη αίσθηση, όμως η μέθοδος είναι πολύ πιο ουσιαστική. Σημαίνει να οργανώνεις τη ζωή σου και να ξεκαθαρίζεις τα πράγματά σου, ώστε οι δικοί σου άνθρωποι να μη χρειαστεί να αντιμετωπίσουν ένα επιπλέον βάρος όταν εσύ δεν θα είσαι πια μαζί τους.

Η ιδέα έγινε ευρέως γνωστή μέσα από το βιβλίο της Mαργκαρέτα Μάγκνουσον, «The gentle art of swedish death cleaning», το οποίο μετέτρεψε μια σουηδική πρακτική σε μέθοδο που μπορεί να εφαρμοστεί στη ζωή και στο σπίτι μας.

Σε αντίθεση με τη μέθοδο της Mαρί Κόντο, όπου ο βασικός κανόνας είναι να κρατάς μόνο ό,τι σου φέρνει χαρά, το Swedish death cleaning είναι κάτι πολύ βαθύτερο και πιο πρακτικό. Δεν αφορά μόνο τα αντικείμενα ή την αισθητική του χώρου σου, αλλά σε βάζει σε μια ολιστική διαδικασία: σε βοηθά να βάλεις τα πράγματα σε τάξη, να θέσεις προτεραιότητες, να καταλάβεις τι έχει πραγματική σημασία για σένα στο παρόν, να διευθετήσεις υποχρεώσεις και να νιώσεις ανάλαφρος. Είναι μια μέθοδος που συνδυάζει πρακτικότητα, στοχασμό και συναισθηματική συνείδηση και σου δίνει τη δυνατότητα να ζήσεις πιο συνειδητά την καθημερινότητά σου.

Δεν είναι απλώς ξεσκαρτάρισμα τύπου «πέτα ό,τι δεν χρησιμοποιείς». Θέτεις βασικά ερωτήματα στον εαυτό σου: αυτό το αντικείμενο έχει νόημα να το κρατάω; Σκέφτεσαι: «Θα έχει αξία για κάποιον άλλον όταν φύγω;». Επιλέγεις τι ιστορίες θέλεις να αφήσεις πίσω σου. Η διαδικασία αυτή είναι μια μορφή αυτογνωσίας που σε βοηθά να ζεις πιο συνειδητά και να εστιάζεις στα πράγματα που έχουν πραγματική σημασία.

Τα οφέλη του Swedish death cleaning είναι πολλαπλά. Μειώνει το άγχος, καθώς η ακαταστασία συνδέεται με υψηλότερα επίπεδα στρες, κάνει τη ζωή πιο απλή και οργανωμένη, δίνει στους ανθρώπους που αγαπάς τη δυνατότητα να επικεντρωθούν σε σημαντικά θέματα, και σε βοηθά να δεις τι έχει αξία και σημασία για σένα. Επίσης, δημιουργεί ένα πιο καθαρό και λειτουργικό περιβάλλον και σου επιτρέπει να επικεντρωθείς στην προσωπική ανάπτυξη και σε ό,τι έχει πραγματική σημασία στη ζωή σου.

Daily inspiration. Discover more photos at Just for Books…?

[justforbooks]

The perfect Sachertorte in Vienna

Across from the beautiful Staatsoper (Vienna State Opera), Hotel Sacher is as plush as you’d hope: red velvet, white marble, gold relief. Tourists queue in the cold to get in (book to avoid this fate). The handsome torte arrives complete with seal. The thickest-yet layer of chocolate fondant holds everything nicely in place. Orderly. An excellent balance of fruity jam and rich sponge that also manages to be light.

I browse newspapers on the old Zeitungshalter (traditional wooden paper rack), trying not to be influenced by my surroundings. We chat about the archduke Otto von Habsburg wandering the hotel naked at the turn of the 20th century. Lots of history; lavish surroundings; technically, the best torte we’ve tried (one of 1,000 produced daily) – Oh my. It delivers and then some. The apricot jam is fairly oozing, the chocolate icing almost caramel-like with a velvety sheen (made with untraditional-but-delicious butter and cream). A delicious bargain!

Daily inspiration. Discover more photos at Just for Books…?

[justforbooks]

Μαρινέλλα

Η μεγάλη κυρία του ελληνικού τραγουδιού. Από τη θρυλική συνεργασία της με τον Στέλιο Καζαντζίδη μέχρι τις μέρες μας.

«Το διαζύγιό μου με τον Καζαντζίδη με ωφέλησε. Για σκέψου, ναι! Και καλλιτεχνικά και σαν άνθρωπο. Αυτός ο γάμος ήταν κάτι που δεν ταίριαζε και στους δυο μας. Μετά το διαζύγιο είδα Θεού πρόσωπο. Από τότε προσπαθώ να τραγουδήσω. Και βλέπω πως κάτι κατορθώνω. Κάνω κάτι από μόνη μου. Δεν είμαι το σεκόντο του Καζαντζίδη, η Μαρινέλλα του Καζαντζίδη, η σκιά του Καζαντζίδη. Τώρα είμαι εγώ, μόνη μου. Πρίμο και σεκόντο του εαυτού μου. Προς Θεού, δεν μιλάω με κακία για τον Στέλιο!». [Ο Ταχυδρόμος, τεύχος #813, 7 Νοεμβρίου 1969]

«Ήταν μια καταδικασμένη υπόθεση. Αυτός και εγώ τόσο διαφορετικοί. Αυτός, ο μεγαλύτερος τραγουδιστής που έβγαλε ποτέ η Ελλάδα, σαν άνθρωπος ήταν αντιφατικός. Ακέραιος και ηθικός, αλλά αδύναμος κάτω από το ανδρικό του περίβλημα. Ευάλωτος, απροσάρμοστος, μοναχικός και “σφιχτοχέρης”, με ημέρες και ημέρες – άλλοτε ένα αδρό πρόσωπο που το εμπιστευόσουν και άλλοτε μια βάναυση ανδρική μάσκα, που ήθελες να την σχίσεις». [Επίκαιρα, τεύχος #161, 3 Σεπτεμβρίου 1971]

Η Μαρινέλλα δεν ήταν λαϊκή τραγουδίστρια. Έγινε για χάρη του Στέλιου. Όσα χρόνια ήταν μαζί –χοντρικά από τον Αύγουστο του 1957, έως τον Σεπτέμβριο του 1966, όταν θα χώριζαν, μετά από δυο χρόνια και κάτι μήνες έγγαμου βίου– θα είχε ελάχιστες φορές τη δυνατότητα να δείξει καθαρά τη φωνή της (υπάρχουν καμιά 20αριά τραγούδια, στα οποία ακούγεται, πέρα από τα σεκόντα, πάντα με τον Στέλιο δίπλα της, που θα περνούσαν όμως απαρατήρητα), ενώ θα έπρεπε να έρθει το «έντεχνο», στο πρώτο μισό της δεκαετίας του ’60, για να φανεί πως θα μπορούσε να τραγουδήσει (και) κάτι άλλο, πέραν του αμιγώς λαϊκού (την ακούμε μόνη της, να θυμίσω, στην «Καταχνιά» του Χρήστου Λεοντή το 1965).

Φυσικά, αυτά τα εννέα χρόνια δίπλα στον Στέλιο υπήρξαν «σχολείο» για τη Μαρινέλλα. Το να κάνεις δεύτερη φωνή, κατ’ αρχάς, δεν είναι μικρό πράγμα, απαιτεί μεγάλη τέχνη – ενώ το να κάνεις δεύτερη φωνή στον Στέλιο ήταν από μόνο του κάτι ξεχωριστό. Κάτι που σε τοποθετούσε αυτομάτως, ψηλά. Όχι όμως όσο ψηλά θα ταίριαζε, για μια φωνή σαν της Μαρινέλλας, που αργά ή γρήγορα θα έπρεπε να βρει το δικό της βηματισμό. Είναι λογικό, λοιπόν, να θεωρούμε πως το 1966 υπήρξε σταθμός για την μεγάλη τραγουδίστρια, σε σχέση με την προσωπική πορεία της.

Η Μαρινέλλα, στην αρχή, μακριά πλέον από τον Στέλιο, δεν πατάει καλά. Δεν είναι στρωμένος ο δρόμος με ροδοπέταλα. Πιθανώς, αν δεν ερχόταν η χούντα, τον Απρίλη του ’67, η Μαρινέλλα να έκανε μεγάλη καριέρα στο «έντεχνο», αν και η Βίκυ Μοσχολιού είχε ήδη ξεκινήσει σ’ αυτό το νέο ύφος και ο συναγωνισμός θα ήταν δύσκολος. Τελικά, φαίνεται πως η πρώτη περίοδος της δικτατορίας θα ευνοούσε τη διαδρομή της, καθώς το λαϊκό τραγούδι θα μετατρεπόταν πάραυτα σε ελαφρολαϊκό – κι ένα από τα πρόσωπα, που θα το μετέτρεπαν σε τέτοιο ήταν, οπωσδήποτε, εκείνη.

Η χούντα δεν γούσταρε το λαϊκό – ήταν του ελαφρού. Βεβαίως, δεν θα μπορούσε να επιβάλλει τις διαθέσεις της «δια νόμου», αλλά θα μπορούσε να ευνοήσει, μέσα από το κρατικό ραδιόφωνο κατ’ αρχάς, αλλά και από τη «γραμμή» που θα έδινε στον Τύπο, το ένα ή το άλλο είδος τραγουδιού. Προσπάθησε, βεβαίως, να αναθερμάνει το ενδιαφέρον του κόσμου για το ελαφρό τραγούδι, βασικά μέσω των πρώτων Ολυμπιάδων Τραγουδιού (στην 1η Ολυμπιάδα, του 1968, θα συμμετείχε και η Μαρινέλλα, μ’ ένα τραγούδι των Κατσαρού-Πυθαγόρα), αλλά ήταν πλέον φανερό πως το ελαφρό, του Γιάννη Βογιατζή και της Τζένης Βάνου, είχε πλέον πεθάνει. Έπρεπε λοιπόν να γίνει η μείξη, του λαϊκού της «χρυσής δεκαετίας» 1955-1965, με το ελαφρό της ίδιας πάνω κάτω εποχής, ώστε να προκύψει κάτι ενδιάμεσο, που θα εξέφραζε βασικά τα νέα μικροαστικά στρώματα, πάνω στα οποία στήριζε πολλά –στην καλοπέρασή τους εννοώ– το νέο καθεστώς.

Το βλέπουμε αυτό και στα περιοδικά της εποχής, όταν το λαϊκό προβάλλεται από τα ανάλογα έντυπα, που ήταν και πιο φτηνά στην τιμή και την εμφάνιση («Πρώτο», «Ρομάντσο», «Βεντέτα», «Οικογενειακός Θησαυρός»), με τα μεγάλα οικογενειακά περιοδικά («Ο Ταχυδρόμος», «Επίκαιρα», «Φαντάζιο»), τα πλούσια και τα εντυπωσιακά, να στηρίζουν καθαρά το νέο μικροαστικό τραγούδι. Το ελαφρολαϊκό θέλω να πω.

Ο τρόπος για να προχωρήσει προς τα κάτω, να διαχυθεί προς τον κόσμο, αυτό το καινούριο είδος τραγουδιού, περνούσε, βασικά, μέσα από τον κινηματογράφο. Όχι εκείνον της Κλακ Films φυσικά και των ταινιών του Νίκου Ξανθόπουλου, που εξακολουθούσαν να δίνουν βήμα στο λαϊκό τραγούδι και στα ντέρτια των φτωχογειτονιών, αλλά εκείνον της Finos Films, του Κώστα Βουτσά, της Μαίρης Χρονοπούλου, του Χρόνη Εξαρχάκου και της Μάρθας Καραγιάννη, των λουξ διαμερισμάτων τέλος πάντων, της τουριστικής αφύπνισης, της νέας μόδας σε ρούχα, συμπεριφορές κ.λπ. Έπρεπε, με άλλα λόγια, και το νέο τραγούδι να παραπέμπει σε όλα αυτά, και κυρίως θα έπρεπε να το ενσαρκώνει ένα πρόσωπο, μια νέα φιγούρα, με νέο image, ντύσιμο, εμφάνιση… τα πάντα. Αυτή θα ήταν η Μαρινέλλα!

Και αν η Μαρινέλλα θα έκανε το πρώτο μεγάλο μπαμ, τον Μάρτιο του ’68, με το «Σταλιά-σταλιά» του Γιώργου Ζαμπέτα (σε στίχους Διονύση Τζεφρώνη), που και αυτό θα περνούσε μέσα από το σινεμά («Ο Πιο Καλός ο Μαθητής» του Κώστα Ανδρίτσου) θα ήταν τα τραγούδια που θα έλεγε σ’ αυτές τις ελληνικές ταινίες, της Finos Films, και οι τρεις σε σκηνοθεσίες του Γιάννη Δαλιανίδη, τα οποία θα την απογείωναν (και ως φωνή και ως εικόνα). Να θυμίσω: «Άνοιξε πέτρα» (Μίμης Πλέσσας-Λευτέρης Παπαδόπουλος) από την ταινία «Γοργόνες και Μάγκες» (1968), «Αστέρι στο παράθυρο», «Δυο αδέλφια» των Σταύρου Ξαρχάκου-Ιάκωβου Καμπανέλλη από το «Γυμνοί στο Δρόμο» (1969) και «Δωσ’ μου τ’ αθάνατο νερό», «Ζωγραφισμένα στο χαρτί» των Μίμη Πλέσσα-Άκου Δασκαλόπουλου από την «Παριζιάνα» (1969).

Κοντά σ’ αυτά και τα «Ποιος ειν’ αυτός» (Γιώργος Ζαμπέτας-Πυθαγόρας) από τον «Μπλοφατζή» (1969) του Βασίλη Γεωργιάδη, «Πάλι θα κλάψω» (Νάκης Πετρίδης-Σέβη Τηλιακού) από το «Ησαΐα Μη Χορεύεις» (1969) του Κώστα Καραγιάννη και «Κρίμα το μπόι σου» (Γιώργος Χατζηνάσιος-Σέβη Τηλιακού) από την ταινία με τον ίδιο τίτλο (1970), ξανά του Καραγιάννη.

Το πλέγμα είχε στηθεί. Η Μαρινέλλα ήταν πλέον ασυναγώνιστη, αληθινή πρωταγωνίστρια, σ’ αυτό το νέο είδος τραγουδιού, στο οποίο θα προσχωρούσαν σταδιακά όλοι και όλες (κατά μία έννοια). Από τον Γρηγόρη Μπιθικώτση, τον Σταμάτη Κόκοτα, τον Τόλη Βοσκόπουλο και την Τζένη Βάνου, έως τον Γιώργο Κοινούση, τον Γιάννη Πάριο και την Λίτσα Διαμάντη. Και από τον Γιάννη Καλατζή, τον Φίλιππο Νικολάου και τον Κωστή Χρήστου, μέχρι τον Γιώργο Γερολυμάτο και τον Λάκη Αλεξάνδρου. Είναι η μεγάλη εποχή του ελαφρολαϊκού τραγουδιού, που, ουσιαστικά, ό,τι είχε να δώσει θα το έδινε μέσα στα χρόνια της δικτατορίας.

Πρώτη θέση λοιπόν για τη Μαρινέλλα και σε πωλήσεις δίσκων, και σε κέντρα, και σε νυχτοκάματα (έχοντας δίπλα της, στο ξεκίνημά του ουσιαστικά, τον νεαρό Γιώργο Νταλάρα), καθώς έχουμε να κάνουμε με μια αρτίστα, που μπορούσε να επιβληθεί πάνω στην πίστα – εκπέμποντας μια φοβερή ακτινοβολία μέσω του νέου camp look της (κοντό μαλλί, χίπικα αξεσουάρ, παντελόνι, πουκάμισο), κάποιες φορές φορώντας και γυαλιά (σαν το κρυφό είδωλό της, την Νάνα Μούσχουρη) και με τις κινήσεις της (ιδίως εκείνες των χεριών της) να αποτελούν, και αυτές, ένα ακόμη σήμα κατατεθέν της.

Τα βλέπει όλα αυτά (και) ο Άκης Πάνου και οπωσδήποτε τρελαίνεται. Ο Πάνου είχε τα κριτήριά του, που γενικώς ήταν αδιευκρίνιστα και ανεξερεύνητα, για πολλά χρόνια. Τα ψυλλιαζόσουνα μόνο από τις κατά καιρούς αντισυμβατικές επιλογές των τραγουδιστών του (Γιώργος Μαρίνος, Τόλης Βοσκόπουλος, Χρηστάκης κ.ά.) Επί ιδιωτικής τηλεόρασης, μόνο, και βασικά στην τελευταία δεκαετία της ζωής του θα μίλαγε πιο ανοιχτά και τότε θα καταλαβαίναμε πολλά… Και για το πώς σκεπτόταν σε σχέση με την εποχή της χούντας και άλλα διάφορα. Δίνει λοιπόν, το 1971, δύο συγκλονιστικά τραγούδια του στην Μαρινέλλα, ο Άκης, που θα έκαναν πάταγο (από τότε και για όλες τις επόμενες δεκαετίες). Είναι ο «Πυρετός (Κάθε γνωριμία)» και το «Κοίτα με στα μάτια». Τι να πεις… Είναι σαν να έκοβαν οι Beatles ένα 45άρι με το “Eleanor Rigby” στη μια πλευρά και με το “Strawberry fields forever” στην άλλη (τα δύο κατά τεκμήριο ωραιότερα τραγούδια τους). Δεν μπορώ να βρω άλλη αναλογία…

Κάποιοι μπορεί να πουν πως η Μαρινέλλα ήταν μια «συστημική» τραγουδίστρια, για ’κείνη την εποχή. Είναι λάθος. Οι μεγάλοι καλλιτέχνες επί της ουσίας δεν έχουν ανάγκη τα «συστήματα», το αντίθετο συμβαίνει. Και γι’ αυτό κάνουν συχνά επιλογές, που εκθέτουν όσους τους θεωρούν «δικούς τους». Έτσι η Μαρινέλλα θα τραγουδούσε στον δίσκο «12 Παρά 5» (1971) ενός αριστερού συνθέτη, όπως ήταν ο Χρήστος Λεοντής – δίσκος, που θα πετσοκοβόταν από τη λογοκρισία.

Επίσης στις 17 Ιανουαρίου του ’73 θα κυκλοφορούσε σε δισκάκι τις επιτυχίες του Ντέμη Ρούσσου «Ντρίγκι ντρίγκι μάνα μου (Velvet mornings) / Πού πάνε κείνα τα παιδιά (My reason)». Οι ελληνικοί στίχοι του Πυθαγόρα στο “My reason”, ήταν εντελώς προκλητικοί για τα μέτρα της εποχής (Πού πάνε εκείνα τα παιδιά / της θύελλας και του βοριά / που πέθαιναν για λευτεριά / πού πάνε; – Ειν’ ο γιαλός μας ο πλατύς / που δε θα πάρει όσο ζεις / φονιάς, φασίστας και ληστής / πού πάνε;). Μετά τα γεγονότα της Νομικής, στις 21 Φεβρουαρίου του ’73, το τραγούδι θα έπεφτε σε δυσμένεια και κάπως έτσι, στις 5 Μαρτίου, θα κυκλοφορούσε ξανά το δισκάκι, αλλά χωρίς το «Πού πάνε εκείνα τα παιδιά» στην πίσω πλευρά (αφού είχε αντικατασταθεί αυτό μ’ ένα άλλο τραγούδι, γραμμένο από τον Νάκη Πετρίδη). Επίσης να σημειωθεί πως το «Πού πάνε κείνα τα παιδιά» δεν θα έμπαινε σε κανένα μεγάλο δίσκο (LP) της Μαρινέλλας επί δικτατορίας, για ν’ ακουστεί για πρώτη φορά, σ’ αυτή τη φόρμα, στο άλμπουμ-συλλογή «Κρυφά Μηνύματα 1969-1974» [Philips], που θα κυκλοφορούσε τους πρώτους μήνες της μεταπολίτευσης.

Λίγο πριν από τα γεγονότα του Πολυτεχνείου η Μαρινέλλα παντρεύεται τον Τόλη Βοσκόπουλο. Οι άνθρωποι που οδηγούσαν το ελαφρολαϊκό τραγούδι στις πίστες και τη δισκογραφία, ένωναν τις ζωές τους. Λογικά, ο γάμος αυτός θα έπρεπε να σημάνει πολλά σε καλλιτεχνικό / αισθητικό επίπεδο, όμως η εποχή είχε αγριέψει μετά από την 17η του Νοέμβρη και το συνακόλουθο πραξικόπημα του Ιωαννίδη, καθώς η οικονομική κρίση μάστιζε τη χώρα, ενώ υπήρχε και μια απλωμένη αγωνία στην κοινωνία σε σχέση με το πώς θα εξελίσσονταν τα πράγματα, γενικότερα. Υπήρχε μία κατήφεια κι ένας σκεπτικισμός θέλω να πω, που δεν άφηνε και τα μεγαλύτερα περιθώρια για σχέδια κ.λπ.

Παρά ταύτα, και μέσα σ’ αυτό το… επικίνδυνα ήρεμο σκηνικό, η Μαρινέλλα θα έλεγε το «ναι», εκπροσωπώντας (για πρώτη φορά) την Ελλάδα στο διαγωνισμό τραγουδιού της Eurovision (6 Απριλίου 1974) με το τραγούδι των Κατσαρού-Πυθαγόρα «Κρασί, θάλασσα και τ’ αγόρι μου». Και αυτή η επιλογή θα έδειχνε την αντισυμβατικότητα της τραγουδίστριας, που δεν είχε πρόβλημα να «τσαλακωθεί» (ως μια φτασμένη καλλιτέχνιδα), παίρνοντας μέρος σ’ έναν νεανικό (κατά βάση) διαγωνισμό.

Η μεταπολίτευση αλλάζει το σκηνικό και τις προτεραιότητες της κοινωνικής ζωής. Οι πίστες παραμένουν στη θέση τους, κατά κάποιο τρόπο, αν και καλλιτέχνες που την ψάχνουν περισσότερο (ακόμη και του ελαφρολαϊκού) θέλουν να κάνουν μια στροφή, που να είναι πιο συμβατή (και) με τα νέα δεδομένα. Η Μαρινέλλα, πάντα μέσα σ’ αυτό το τολμηρό πλαίσιο που ενεργεί, κάνει τότε την κίνηση ματ και συνεργάζεται μ’ έναν καλλιτέχνη τελείως διαφορετικής νοοτροπίας από τη δική της, τον Κώστα Χατζή. Οι εμφανίσεις των δύο στον Σκορπιό, στην Πλάκα, από τον Μάρτιο του ’76 και μετά, θεωρούνται πια θρυλικές, ενώ και το τριπλό LP «Ρεσιτάλ», που θα προέκυπτε από ’κει, θα πουλούσε τρελά όλα τα επόμενα χρόνια – καθότι και τα στερεοφωνικά γίνονταν, σταδιακά, όλο και πιο προσβάσιμα στα βαλάντια των νοικοκυριών. Τραγούδια όπως τα «Σύνορα η αγάπη δεν γνωρίζει» και «Η αγάπη όλα τα υπομένει», όπως και κάποια ακόμη απ’ αυτόν τον δίσκο, είναι πλέον κλασικά.

Κι άλλη κίνηση έξω από τις τυπικές συμβάσεις από τη Μαρινέλλα. Τον Αύγουστο του ’77 (13-18) επισκέπτεται την Αλβανία του Ενβέρ Χότζα, μαζί με το συγκρότημά της (Κώστας Καράλης, Αδελφοί Τζαβάρα, Στέλιος Ζαφειρίου κ.ά.), δίνοντας σειρά συναυλιών σε Τίρανα, Αυλώνα, Αργυρόκαστρο, Δυρράχιο και Κορυτσά. Και όχι μόνο αυτό, αλλά «αναγκάζει» και τον Χότζα να της πλέξει το εγκώμιο, ενώ επιστρέφοντας στην Αθήνα δεν θα παρέλειπε να μιλήσει για τη φιλοξενία που θα απολάμβανε στη γειτονική χώρα, όπως και για την αποδοχή που θα είχαν τα τραγούδια της από το αλβανικό και μειονοτικό κοινό.

Επίσης εκείνη την εποχή η Μαρινέλλα συνεργάζεται με τους Αθηναίους, κυριαρχεί στο ZOOM στην Πλάκα, ενώ κάνει κι ένα άλμπουμ με τον Γιώργο Χατζηνάσιο, μέσα στην έξαψη της ντίσκο, το 1978, πολύ εξωστρεφές άλλοτε και άλλοτε πιο «εσωτερικό», που θα έβγαζε πολλές «επιτυχίες» («Να παίζει το τρανζίστορ», «Έχεις λίγα χρόνια έχεις», «Παιδί απ’ την Ανάβυσσο», «Δεν είναι που φεύγεις», «Σήμερα», «Τακ τικ τακ»). Τι να πεις… Έβγαιναν δίσκοι, σε όλα τα στυλ, και ακούγονταν από την αρχή έως το τέλος τους. Δεν στηρίζονταν σε… μισό τραγούδι. Το 1979 η Μαρινέλλα θα έδινε και το ντίσκο «Καλύτερα» (μια σύνθεση του Νίκου Ιγνατιάδη), αφήνοντας πίσω της μια ανεπανάληπτη δεκαετία, με πολλά τραγούδια ορόσημα, που θα λειτουργούσαν στην πορεία της ως παρακαταθήκες.

Τα έιτις, τώρα, είναι μια άλλη εποχή – σταδιακά τουλάχιστον μετατρέπονται σε κάτι άλλο. Οι παλαιοί μελωδοί του ελαφρολαϊκού «κάθονται» κάπως, μεταβαίνοντας σιγά-σιγά προς την εφεδρεία, με αποτέλεσμα να υπάρχει ανάγκη για νέα ονόματα. Έτσι, από τη στιγμή που σαν τραγουδιστής είσαι εξαρτημένος από τους συνθέτες θα πρέπει να βρίσκεις, κάθε φορά, τους καταλληλότερους. Η Μαρινέλλα έχει στα ατού της τη φωνή της πρώτα-πρώτα, και βεβαίως το όνομά της, με αποτέλεσμα να βρίσκει, πάντα, τραγούδια που να της πάνε και που να κάνουν γκελ στον κόσμο. Να μερικά: «Καρδούλα μου δε σε μαλώνω» (Αντώνης Στεφανίδης-Σώτια Τσώτου) το 1981, «Είσαι παντού και πουθενά» (Αλέξης Παπαδημητρίου-Ρόνη Σοφού) το 1985, «Είμαι η Μαίρη» (Αλέξης Παπαδημητρίου-Σώτια Τσώτου) το 1986, «Τηλεφωνώ» (Τάκης Μπουγάς-Κώστας Τριπολίτης) το 1987, «Τολμώ» (Αλέξης Παπαδημητρίου-Εύη Δρούτσα») το 1988 κ.λπ.

Επίσης στα έιτις η Μαρινέλλα κάνει πάλι κινήσεις, που δεν είναι αναμενόμενες, αφού συνεργάζεται ξανά με τον Κώστα Χατζή σ’ ένα νέο πολύ ενδιαφέρον LP, που αποκαλείται «Το Ταμ Ταμ» (1980), δίνοντας παράλληλα ένα tribute στη Σοφία Βέμπο (που ήταν το παντοτινό είδωλό της), τραγουδώντας στο ZOOM επιτυχίες από διάσημα μιούζικαλ και κάνοντας ένα διπλό άλμπουμ με αγαπημένα της τραγούδια (των Θεοδωράκη, Χατζιδάκι, Σαββόπουλου, Μούτση κ.ά.) σε ενορχηστρώσεις του Κώστα Κλάββα. Μαζί και οι συνεργασίες της στα κέντρα, φυσικά, που είναι άπειρες (ανάμεσα οι Γιάννης Πάριος, Αντώνης Καλογιάννης κ.ά.).

Από το ’90 και μετά τα πράγματα αλλάζουν και πάλι – και αλλάζουν συνεχώς. Είναι η εποχή της ιδιωτικής τηλεόρασης, είναι η έκρηξη του CD, που διαρκεί μια δεκαπενταετία πάνω-κάτω, και μετά το 2005 είναι η σταδιακή πτώση της δισκογραφίας λόγω ίντερνετ, «δωρεάν» premium CD (σε εφημερίδες και περιοδικά), οικονομικής κρίσης κ.λπ. Κάθε καλλιτέχνης του τραγουδιού προσπαθεί να προσαρμοστεί στις νέες συνθήκες, και όσοι γεννούν νέες ιδέες, πατώντας γερά επάνω τους, μπορούν να προχωρήσουν παρακάτω.

Η Μαρινέλλα αυτές τις δεκαετίες βάζει μπροστά και σε κίνηση όλα τα ταλέντα της. Όχι μόνο τη φωνή της, που παραμένει πάντα ακμαία, αλλά και την θεατρική και υποκριτική της υπόσταση, την κίνησή της, την εμφάνισή της. Είναι ξεκάθαρα μια σόου-γούμαν –πάντα τέτοια ήταν εξάλλου–, που δεν διστάζει να αναμετρηθεί με κάθε τι. Δίπλα της είναι άνθρωποι που ξέρουν το θέαμα, και που το υπηρετούν από διάφορες θέσεις, από τη συγγραφή των κειμένων, τη σκηνοθεσία και τη σύνθεση, μέχρι τη χορογραφία και την ενδυματολογία. Είναι οι Γιάννης Ξανθούλης, Σταμάτης Φασουλής, Σταμάτης Κραουνάκης, Δημήτρης Παπάζογλου, Μιχάλης Ρέππας-Θανάσης Παπαθανασίου, Τάκης Ζαχαράτος κ.ά. Με όλους αυτούς στήνει κόνσεπτ και θεάματα η Μαρινέλλα, ενώ δεν πρέπει να ξεχνάμε την παρουσία της στις τηλεοπτικές σειρές «Η Πρόβα του Νυφικού» (1995) και «…ύστερα ήρθαν οι μέλισσες» (2000) αμφότερες του Κώστα Κουτσομύτη (στη δεύτερη και ως βασική πρωταγωνίστρια!), που κατακτούν μεγάλες τηλεθεάσεις.

Όμως και σε νεότερους ανθρώπους, από το χώρο του τραγουδιού, θα έβρισκε εκείνα που ζητούσε η Μαρινέλλα, αποφασίζοντας να δουλέψει μαζί τους. Είναι οι Στέφανος Κορκολής, Γιώργος Θεοφάνους, Αντώνης Ρέμος, Μελίνα Ασλανίδου, Νατάσα Θεοδωρίδου και πολλοί άλλοι και άλλες, που θα αναδείκνυαν το ταλέντο τους και μέσω της δικής της παρουσίας. Όταν έχεις δίπλα σου τη Μαρινέλλα φωτίζεσαι κι εσύ από τη λάμψη της.

Η Μαρινέλλα δεν σταμάτησε ποτέ να ονειρεύεται το επόμενο βήμα της. Δεν την περιόριζαν τα χρόνια που βάραιναν στους ώμους της, καθώς η ίδια έδειχνε να εμπιστεύεται πάντα τη φωνή της, θέτοντας νέους στόχους. Αυτό την κινητοποιούσε. Όπως έλεγε και η ίδια το δώρο της φωνής της δεν της ανήκε. Ανήκε στον κόσμο. Και γι’ αυτό το επέστρεφε, μέχρι και την τελευταία ώρα…

🔔 Κυριακή Παπαδοπούλου (Μαρινέλλα), ερμηνεύτρια, γεννήθηκε 19 Μαΐου 1938; απεβιώσε 28 Μαρτίου 2026

Daily inspiration. Discover more photos at Just for Books…?

[justforbooks]

Robert Fox

Film and theatre producer who made The Audience the starting point for The Crown, and was behind Another Country, The Lady in the Van, Iris and Notes on a Scandal

Scion of one of the great theatrical dynastic families, Robert Fox, who has died aged 73, was a producer on stage and screen over a period of 50 years. He started out as an apprentice stage manager at the Royal Court theatre in London in the early 1970s and soon made telling creative relationships with the elite of British actors and writers.

His crowning glory was, well, The Crown (2016-23), the Netflix television blockbuster series on which he was an executive producer alongside his British counterparts Stephen Daldry and Matthew Byam Shaw.

The series, written by Peter Morgan, sprang from Fox’s association as producer on Morgan’s stage play The Audience (2013), directed by Daldry and starring Helen Mirren as Queen Elizabeth II.

That play anatomised, fictionally, the private weekly meetings between the monarch and a succession of prime ministers from her accession to 2013 – Winston Churchill to David Cameron – wittily conceived with a satirical edge and magical sleight-of-hand onstage royal costume changes.

Fox had first collaborated with Morgan on his 2006 play Frost/Nixon, based on the sensational 1977 television interviews, directed by Michael Grandage at the Donmar Warehouse and then the Gielgud, starring Michael Sheen as David Frost and Frank Langella as Richard Nixon. Fox took the production to Broadway, where he was by now an established player.

There was a further developing nexus of creativity with Daldry and the playwright David Hare, the director/writer Richard Eyre, and the actors Maggie Smith, Rupert Everett and Judi Dench.

And in his first film as a producer, A Month By the Lake (1995), written and directed by John Irvin, based on a story by HE Bates, he delivered a delightful comedy of romantic entanglements by Lake Como in 1937, with performances by his elder brother, Edward, Vanessa Redgrave, his former mother-in-law (her daughter Natasha Richardson was his second wife) and Uma Thurman.

One of his earliest stage hits was Julian Mitchell’s Another Country (1982), about embryo spies at a 1930s public school, with a cast of unknowns headed by Kenneth Branagh, Everett and Colin Firth (followed by a film he co-produced in 1984), and one of his later stage collaborations was with David Bowie in Lazarus (2015), a poignant musical continuation of the role Bowie played in the Nicholas Roeg film The Man Who Fell to Earth (1976), and premiered with Bowie’s songs in New York just five weeks before the singer died. He presented this extraordinary show, written by Enda Walsh and directed by Ivo van Hove, in 2016 in a pop-up theatre at King’s Cross.

Fox was born in Cuckfield, West Sussex, the third son – his elder brothers were the actors Edward and James Fox – of the leading agent and producer Robin Fox and his wife, Angela (nee Worthington; Angela’s mother, “Glitters” Worthington, was the daughter of the playwright Frederick Lonsdale and the inspiration for Noël Coward’s song beseeching Mrs Worthington not to put her daughter on the stage).

He was educated at Harrow school in the mid-1960s and while there made a stage debut at the Royal Court in the premiere of Christopher Hampton’s When Did You Last See My Mother (1966).

Soon aware that acting was not for him, he worked as a runner in the film industry before returning to the Court in 1971 as an assistant stage manager/director, and in 1973 joining the very smart and unconventional producer Michael White.

Affable, charming, highly intelligent, casually well dressed and always funny and popular, Fox worked with White for seven years on such smash hit shows as the homegrown The Rocky Horror Show (1973), and the London premieres of Broadway musicals A Chorus Line (1976, at Drury Lane) and Annie (1978, Victoria Palace).

He formed his own production company in 1980 and the folowing year launched with two scabrously funny, unexpected West End hits: Mike Leigh’s Goose-Pimples at the Garrick starring Antony Sher, Marion Bailey and Jim Broadbent; and John Wells’s Anyone for Denis? at the Whitehall, with Angela Thorne as Margaret Thatcher and brother Edward also in the cast. The former was an astute transfer from the Hampstead theatre, the latter a brutally satirical broadside in the only West End theatre that would give him house room.

He was up and running, and followed with Another Country and a splendid Charles Sturridge production of Chekhov’s The Seagull at the Queen’s (now the Sondheim) in 1985, with Redgrave as Arkadina, John Hurt as Trigorin and Richardson – with whom he promptly fell in love – as Nina (a role her mother had played on the same stage in 1964).

His Broadway connections with the all-powerful Shubert organisation were reinforced by his involvement with the Abba composers/Tim Rice “cold war” musical Chess (1986), directed by Trevor Nunn, and his production of Peter Shaffer’s Lettice and Lovage (1987), directed by Michael Blakemore, starring Smith and Margaret Tyzack – both of whom won Tony awards in New York.

Smith was a family friend (Robin Fox had at one point been her agent) and he became her producer of choice on such hits as The Importance of Being Earnest (1993) at the Aldwych (though Maggie was unhappy in Nicholas Hytner’s production; when asked would she take it to Broadway, she replied that she wouldn’t take it to Woking) and Edward Albee’s Three Tall Women at Wyndham’s in 1994, as well as his A Delicate Balance, with Eileen Atkins, at the Haymarket in 1997.

Smith and Hytner were reconciled by Fox in his production of Alan Bennett’s The Lady in the Van (1999), Hytner going on to direct the film. Admired as much by Dench as he was by Smith, Fox produced both actors in Hare’s The Breath of Life (2002) playing, respectively, the wife and lover of a radical lawyer who has decamped to Seattle with a younger model.

Dench starred in two of his very best films as producer, both directed by Richard Eyre: Iris (2001), charting an increasingly poignant love story between Iris Murdoch and Jim Broadbent’s John Bayley as she retreats into the blank fogginess of dementia; and Notes on a Scandal (2006), adapted by Patrick Marber from a novel by Zoë Heller, in which Dench’s school teacher, secretly smitten by a new young staff member (Cate Blanchett), commits an act of denigrating betrayal on discovering that the new arrival, unhappily married to an older man, has embarked on an affair with an underage pupil.

Other notable movies included The Hours (2002), scripted by Hare from a novel by Michael Cunningham, directed by Daldry, ingeniously interweaving the lives of three women in different timescales, focusing on Virginia Woolf (Nicole Kidman) writing Mrs Dalloway and taking her own life in 1941, with Meryl Streep and Julianne Moore.

He also produced The Happy Prince (2018), written, directed and starring Everett as Oscar Wilde at the end of his life, hedonistically defiant but finally locked in a sardonic battle on his deathbed with some tacky hotel wallpaper: “One of us has to go.”

His last West End production was Martin McDonagh’s Hangmen (2015, Royal Court then Wyndham’s), a brilliant black comedy set in Oldham in 1965 in the aftermath of the abolition of the death penalty. And his last Broadway co-production was Good Night, and Good Luck (2025) at the Winter Garden starring George Clooney as the legendary television journalist Ed Murrow calling the shots against Senator Joe McCarthy during the 1950s witch-hunt of liberal writers and artists. This was a timely revival of an earlier 2005 television show.

Fox, whose godfather was the actor Robert Morley, was married three times, the first two marriages ending in divorce: from 1975 to 1990 to the casting director Celestia Sporborg; from 1990 to 1994 to Richardson, who fell in love with the actor Liam Neeson when Robert took a Young Vic production of Eugene O’Neill’s Anna Christie to New York in 1993; and in 1996 to the journalist and Vogue editor Fiona Golfar.

He is survived by Golfar and the three children – Sam, Louisa and Chloe – from his first marriage, and two – Joe and Molly – from his third, by his brothers, Edward and James, and by eight grandchildren.

🔔 Robert Michael John Fox, theatre, film and television producer, born 25 March 1952; died 20 March 2026

Daily inspiration. Discover more photos at Just for Books…?

[justforbooks]

Aching loneliness … a storm in the English Channel.

Daily inspiration. Discover more photos at Just for Books…?

[justforbooks]

I dream of a house full of books📚

Daily inspiration. Discover more photos at Just for Books…?

[justforbooks]

Bookshops are Beautiful📚

Daily inspiration. Discover more photos at Just for Books…?

[justforbooks]

Nothing brings more pleasure to a book lover than the smell of old books! 📚🤗

Daily inspiration. Discover more photos at Just for Books…?

[justforbooks]

Books give a soul to the universe, wings to the mind, flight to the imagination and life to everything!

Daily inspiration. Discover more photos at Just for Books…?

[justforbooks]

The US president has claimed that "productive talks" have taken place to end the conflict but Tehran denies any contact

Daily inspiration. Discover more photos at Just for Books…?

[justforbooks]

Good morning! 🎶 ☕ 🍩 🌞

Daily inspiration. Discover more photos at Just for Books…?

[justforbooks]

Rebecca Hendin on Donald Trump’s 15-point peace plan

Daily inspiration. Discover more photos at Just for Books…?

[justforbooks]

A light-up C-3PO head used in Star Wars: Episode V – The Empire Strikes Back has fetched more than US$1m at an auction.

The prop was part of a collection of film and TV memorabilia that went under the hammer on Wednesday as part of the Spring Entertainment Memorabilia Live Auction at Propstore auction house in Los Angeles.

It is the only known example of the fictional droid’s head to appear on the collector market and sold for US$1,058,400 (£790,440 or A$1,519,259), having received a pre-sale estimate of $350,000 to $700,000.

The C-3PO head was the top lot at the auction, which also saw the harpoon gun used by the actor Robert Shaw in Jaws, accompanied by its original case, fetch $327,600.

Daily inspiration. Discover more photos at Just for Books…?

[justforbooks]

Bookshops are Beautiful📚

Daily inspiration. Discover more photos at Just for Books…?

[justforbooks]

Coffee & Double chocolate cookies

Daily inspiration. Discover more photos at Just for Books…?

[justforbooks]

That Wonderful Old Bookstore Smell. Nothing brings more pleasure to a book lover than the rich aroma of used books! 📚🤗

Daily inspiration. Discover more photos at Just for Books…?