Kıbrıs’ta Travesti Bireyler: Görünürlük, Toplumsal Algı ve Mücadele
Kıbrıs, Akdeniz’in ortasında yer alan stratejik konumu ve kültürel çeşitliliğiyle bilinen bir ada ülkesidir. Ancak turizm, tarih ve doğal güzelliklerinin ötesinde, Kıbrıs’ta yaşayan LGBTQ+ bireylerin de görünürlüğü ve karşılaştıkları toplumsal dinamikler son yıllarda daha fazla dikkat çekmektedir. Bu bireyler arasında yer alan travesti bireyler, hem sosyal hayatlarında hem de yasal zeminde çeşitli zorluklarla karşı karşıya kalmaktadır.
Travesti terimi, genellikle doğumda erkek cinsiyeti atanmış ancak kadın kıyafetleri giyen, kadınsı bir kimlik sergileyen bireyleri tanımlamak için kullanılır. Bazı travestiler cinsiyet kimliklerini kadın olarak tanımlar, bazıları ise bu ikili sistemin dışında bir kimlik hisseder. Travesti bireyler her zaman cinsiyet geçişi yapmazlar; dolayısıyla bu terimi transgender ile karıştırmamak gerekir.
Kıbrıs’ta Sosyal Görünürlük
Kıbrıs’ta travesti bireylerin sosyal görünürlüğü oldukça sınırlıdır. Özellikle Kuzey Kıbrıs’ta muhafazakâr yapının etkisiyle LGBTQ+ topluluğu genel olarak geri planda yaşamaktadır. Travesti bireyler, hem sosyal dışlanma hem de ayrımcılığa maruz kalma riski nedeniyle genellikle daha kapalı bir yaşam sürmeyi tercih ederler. Ancak son yıllarda sosyal medya platformları ve çeşitli insan hakları dernekleri sayesinde görünürlük artmakta ve bu bireylerin sesleri daha geniş kitlelere ulaşmaktadır.
Yasal Durum ve İnsan Hakları
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) yasaları cinsiyet kimliği temelli ayrımcılığı açıkça yasaklamamakla birlikte, 2014 yılında eşcinsel ilişkilere yönelik cezai yaptırımlar kaldırılmıştır. Ancak travesti bireyler için özel bir yasal koruma hâlâ bulunmamaktadır. Bu da onların istihdamda, sağlık hizmetlerine erişimde ve kamusal alanlarda ayrımcılığa uğramasına yol açabilmektedir.
Kıbrıs’ta bazı travesti bireylerin, sistematik dışlanma ve ekonomik zorluklar nedeniyle seks işçiliği yapmak zorunda kaldığı bilinmektedir. Bu durum, hem bireysel güvenlik sorunlarına hem de toplumsal önyargılara zemin hazırlamaktadır. Yasal statüsü net olmayan bu çalışma biçimi, birçok travesti bireyi korumasız ve kırılgan bir konuma itmektedir.
Kıbrıs’ta bazı LGBTQ+ aktivist gruplar ve sivil toplum kuruluşları, travesti bireylerin haklarını savunmak adına çeşitli çalışmalar yapmaktadır. Özellikle genç kuşağın daha açık fikirli ve kapsayıcı yaklaşımları, toplumda uzun vadeli bir değişimin sinyalini vermektedir. Eğitim, sanat ve medya alanında atılan adımlar sayesinde cinsiyet kimliklerine dair farkındalık artmakta, kalıplaşmış önyargılar sorgulanmaktadır.
Kıbrıs’ta travesti bireylerin görünürlüğü ve yaşadıkları mücadele, toplumun genel LGBTQ+ algısının bir yansımasıdır. Daha eşit, kapsayıcı ve adil bir toplum için yalnızca yasal düzenlemeler değil; aynı zamanda eğitim, medya ve sosyal destek sistemlerinde de dönüşüm gereklidir. Her bireyin kimliğiyle onurlu bir yaşam sürdürebileceği bir Kıbrıs, mümkün ve umut vericidir.
Kıbrıs’ta Bir Travestinin Hikâyesi
“Benim Adım Kadın Değil, Ama Kadınca Bir Hayat Yaşıyorum…”
Ben Lefkoşa doğumluyum. Çocukluğumun büyük kısmı, eski taş evlerin gölgesinde, sokak aralarında saklambaç oynarken geçti. O zamanlar içimdeki kadın sesi çok daha kısık bir sesti. Ama yine de susturulamıyordu. Annemin topuklu ayakkabısını gizlice giydiğimde hissettiğim heyecanı, kalbimin deli gibi çarptığını hiç unutmuyorum.
İnsan bazen doğduğu bedene ait olmadığını çocuk yaşta anlıyor ama bunu anlatacak kelimeleri bulması yıllar alıyor. Benim kelimelerim yoktu. Sadece bakışlar, suskunluklar ve geceleri yastığa sessizce dökülen gözyaşlarım vardı.
Kıbrıs küçük bir yer. Herkes birbirini tanır, herkes birbirinin ne yaptığını bilir. Benim gibiler içinse bu, sürekli görünmez olmaya çalışmak demek. Ne zaman sesimi biraz daha ince tutsam, ne zaman adımlarım daha yumuşak olsa, bakışlar üzerime dönerdi. Kimi zaman gülüşmeler, kimi zaman alaycı sözler, bazen de tehditkâr sessizlikler…
Sokakta yürümek bile cesaret istiyor burada. Hele gece… Hele makyajla… Hele topuklu bir ayakkabıyla…
Ama bir noktadan sonra insan şunu fark ediyor: Korkunun içinde yaşamaktansa, kim olduğunu cesaretle yaşamak çok daha onurlu. Ben kendim olmaya karar verdim. Her bedeliyle…
Yaşamın Kenarında Bir Hayat
İş bulmak zordu. Kimse “travesti” bir bireyi işe almak istemiyordu. “Müşteriler rahatsız olur”, “Çalışanlar alışamaz” diyorlardı. Sanki ben bir mikropmuşum gibi… Mecburen, sokaklara çıktım. Seks işçiliği yaptım. Bu bir seçim değildi, bir zorunluluktu. Kimse böyle bir hayatı isteyerek seçmez.
Kimi geceler arabalar durur, camlar iner, teklifler gelir. Bazıları nazik, bazıları tehditkâr. Parayı alırsın ama insanlığını kaybedersin. Yine de sabah olur, rimelini siler, baştan başlarsın. Çünkü başka çaren yoktur.
Tüm bu karanlık içinde küçük umut ışıkları da yanıyor. Artık birkaç dernek var, bizi dinleyen, anlayan, destek olan. Genç insanlar daha açık fikirli. Sosyal medyada görünür olabiliyoruz. Hatta geçen yıl ilk kez bir yerel festivalde trans bireylerin hikâyeleri sahnelendi. O gün gözyaşlarımı tutamadım. Kendimi ilk kez bir sahnede, yargılanmadan, temsil edilmiş hissettim.
Ben travestiyim. Bir kadınım belki, belki değilim. Ama kadınca bir ruhum, kadınca bir duruşum, kadınca bir yaram var. Kıbrıs’ın gölgelerinde değil, ışığında yaşamak istiyorum artık. Utanmadan, korkmadan, saklanmadan…
Ve biliyorum ki ben yalnız değilim. Benim gibi hisseden, benim gibi acıyan, benim gibi direnen birçok kardeşim var bu adada. Biz buradayız. Varız. Ve artık görünmek istiyoruz.
vaporwave
kianamaiart
romaincrisis
yousharknotpass
gracieabrams