Almåsbiene

Hobbybirøktar utan bart, med brune bier på Almås i Hordaland.

[larshelge]

Flytting av bikube

Flytting av bikube over korte avstandar er problematisk, då trekkbier vil flyge heim til den gamle bigarden der bikuben var før. Problemet kan minimerast ved å setje opp greiner tett inntil flyopninga når kuben er flytta. Biene kjenner seg ikkje att når dei skal ut - og vil reorientere seg. Buskaset kan fjernast etter ei tid.

[larshelge]

Aktivitet ved kuben

Bigarden på Almås - påsken 2015. Det har vore vekslande vêr, og eg har ikkje fått opna kubane enno. Innimellom har biene henta inn litt pollen. Først på Krokus, og no ser det ut som dei har funne litt selje.

[larshelge]

Renselsesflukt. Sola kika fram i dag, og det vart sopass varmt at ein del bier kom ut for å gå på toalettet. Sannsynlegvis for fyrste gong sidan november. #bajsing #birøkt #apiculture #beekeeping (ved Almås)

[larshelge]

Sagebukse > Sæggebukse #teamrotvelt #skogsarbeid (ved Almås)

[larshelge]

Byte av botnbrett

I dag bytta eg bretta på mine kubar. Det var langt færre avlidne bier enn eg såg for meg. Det kan sjølvsagt vera at dei har rydda sjølv, men eg tvilar, sidan det har vore så kaldt og surt i det siste. Eg tok vekk dei daude biene, og fyrte i peisen med dei, og så brukte eg gassbrennaren min til å rense aluminiumsbrettet. 

Bekymringane eg hadde for at det stod dårleg til i den eine kuben vart avkrefta. Full fyr i begge. Framleis god tyngde, og rikeleg med mat. Seongen snart i gong! 

[larshelge]

Ufyseleg for både sauer og bier.

[larshelge]

Flemming Vejsnæs forklarar korleis du enkelt lagar ein cellebyggar for dronningavl.

[larshelge]

Nordisk brun bie (Apis Mellifera Mellifera) som dreg tungt på pollen. Dette var på lyngtrekket som ikkje vart noko særleg av i 2014.

[larshelge]

Bjarte Tennfjord si pollenfelle på Sotra, Mai 2014

[larshelge]

Birøktarkurs – fjerde kurskveld

Den 22. mai hadde me nytt treff med birøktarkurset - denne gongen på Stend rett bak den gamle jernbanestasjonen.

Temaet denne gongen var 'vårarbeid' , me skulle gå igjennom ein del kubar for å sjå etter svermeceller, og setja på skattekasse. Skattekassane satte me saman av ei blanding av utbygde tavler og tavler med byggevoks, samt at me flytta opp tavler frå den øvste ynglekassen som skulle innehalde ei blanding av pollen, nektar og gjerne litt yngel. Trikset var jo då å ikkje få med dronninga over dronninggitteret.

Me fann ein kube som var i sverming. Her flytta me gammal dronning over i ny kube og lot det stå igjen ei dronningcelle i den gamle.

[larshelge]

Då biene kom til Almås

Mine blå kassar. Den øvste kassen til venstre har blitt fjerna etter biletet vart teke.

[larshelge]

Birøktarkurs – tredje kurskveld - bigard på Sotra

Då var det klart for tredje kurskveld - og fyrste besøk i ein bigard. Turen gjekk til Bjarte Tennfjord på  Sotra - nærare bestemt Ebbesvik / Gavlen så langt vegen gjekk. Her skulle me gå igjennom kubane hans - sjå etter dronning - og gjere eventuelle naudsynte utvidingar (fjerne pakkveggar, setje på nye kassar).

Forskjellen på desse biene og dei eg traff på i dåfjorden helga før var stor. Desse var av typen Buckfast (ei kryssing), mens dei eg traff i Dåfjorden var av typen brun bie. Sotrabiene var sløve og enkle å ha med å gjera, mens vikingbiene til Onar var hissigare. Her kunne ein i teorien røkta utan særleg beskyttelse, noko som var heilt uaktuelt i Dåfjorden.

Det var god utvikling i dei fleste av kubane, og me tok ut pakkveggar og satte inn nye utbygde ramer på dei fleste. På enkelte måtte me på med ekstra kasse, men ikkje full kasse.

Inntrykket mitt er per no at dei fleste har to ynglekassar, sjølv om dei brukar heilkassar. Me satte altså ikkje på dronninggitter på noko.

I ein av kubane var me heldige og traff ei umerka dronning. Så Andreas Kårbø kunne instruere oss i dronningmerking med merkebur og heile pakken.

Dronninga vart fanga med dronningfangar som såg ut som ei hårklype. Den vart so putta oppi ein plastpose for å ikkje stikke av (den kan forresten ikkje stikke - då den ikkje har noko brodd), og så lurt oppi eit merkebur og trykt forsiktig opp mot gitteret med eit slags stempel med skumgummi på. Dronninga vart så malt grøn i nakken med ein merkepenn. Det er viktig å ikkje male ho i augene (ho likar seg best i mørkret, men det får vere grenser) eller på vingene. Etter merking vart ho lagt i merkeburet oppå rammene eit par minutt for tørking. Arbeidarbiene flokka seg rundt ho med ein gong.

Bjarte diska opp med bollar og saft (og god heimelaga mjød.....). Alt i alt ein hyggeleg ettermiddag der me endeleg fekk treffe på bier på ordentleg. Bjarte er forresten han som held bier på taket på Hotel Terminus i Bergen. Bergens Tidende laga eigen artikkel om det - og eit utdrag kan du laste ned her .

[larshelge]

Innkjøp av utstyr

Tok meg eit par dagar fri i påska for å få helgane til å henge saman, og fann ut at det var på tide å prøve å skaffe til vegs noko utstyr - eg måtte i alle fall skaffe meg hanskar og jakke med slør til kursdagen på Sotra den 24.4. På kurset får du ein slik 'rabattkupong' på ein startpakke frå Honningcentralen med inntil 20% rabatt på utstyret du kjøper fyrste gongen. Denne inneheld det mest essensielle:

Kassar (to heilkassar og ein halvkasse)

Tilhøyrande rammer - ferdig spikra

Botnbrett

Bitømmebrett

Isolasjon

Dronninggitter

Toppforar

Bifor (ei bøtte på 16 kg)

Byggevoks

Kubeskrape

Røykpustar

Hanskar

Bidrakt / jakke med slør

Dronningfangar

Eg kontakta då HC sin forhandlar her i Bergen - men det var lite utstyr han hadde på lager - så då vart eg desperat og ringte til ein forhandlar på Rennesøy.

Han kunne ta i mot meg og eg fekk det eg trengte der. Han hadde berre ferdigspikra halvrammer - så heilrammene vart det eit byggesett av. Då må dei spikrast og treast med tråd sjølv. Eg tenkte at det kunne vere eit fint prosjekt i påska. I tillegg fekk eg med meg ein slik elektrisk innsmeltar for festing av byggevoks til tavlene.

Det me har fått beskjed om på kurset er at det er lurt å male kassane både innvendig og utvendig for at dei skal halde lenger. Seinare har eg funne ut at det er slett ikkje alle som bryr seg med maling av kassar og det er til og med nokon som meinar det ikkje er bra. Eg malar i alle fall mine blå med bengalack.

Litt grisete vart det. Kost er ikkje å anbefala om du klarar å få fatt i ei skikkelig rulle. Vidare så brukte eg då påska på å få snikra saman og tredd rammene. Til halvkassen var dei ferdige og trengte berre innsmelting av voks - men heilrammene måtte snikrast saman. Det var kjekt dei fyrste tre gongene - så måtte eg ha radio og litt raud vin for å halde ut resten. Eg har enno ikkje funne noko rasjonell måte å legge inn og stramme tråd i rammene på - det er veldig klurete og ein blir sår på fingrane.  

[larshelge]

Birøktarkurs - andre kurskveld

Etter første kurskvelden - var det berre å lese det heftet me fekk utdelt - og betale kursavgifta. Etter ei tid fekk me innkalling til andre kurskveld - på samme staden. Denne gongen vart me inndelte i grupper og me vandra rundt på ulike stasjonar. Fyrste plassen var ein gjennomgang av kubedelene, med alt frå botnbrett og dronninggitter til kubetak. Vidare så fekk me lov å vera med å smelte inn byggevoks i ferdigsnekra rammer. Han hadde óg med seg ei utbygd tavle med litt av alt: lukka og open yngel, noko fôr (som kunne vore honning), og pollen.

[larshelge]

Birøktarkurs - første kurskveld

Då var eg endeleg i gong! Dei to første kurskveldane skal me møtast påLangegården rett over Rema 1000 på Fjøsanger. Rundt 30 sjeler dukka opp. Det var mykje ulike folk - både yngre og vaksne - frå ulike stader i og rundt Bergen.

Først introduserte me oss sjølve og fekk helsa på dei som skulle læra frå seg. I hovudsak så var det ein litt yngre kar som heitte Lars, og Alf-Helge fråSøylands Biegard, samt ein frå New Zealand som heitte Chris og ein frå Øygarden som heitte Andreas. Dei to siste forstod eg meir skulle vera som ‘assistentar’ og hadde ikkje eigne innlegg. Sidsel passa tida og organiserte.

Me fekk utdelt materiale til bruk under kurset. Det var det nye heftet til Norges Birøkterlag - "Mitt første år som birøkter" , oversikt over kursdatoar og praktisk informasjon, samt ei jubileumsbok frå hunderårsjubileet til Bergenske Birøkterlag.

Det var heilt tydeleg frå byrjinga av at dette var nybegynnargreier. Dei viste dei ulike delene av ein bikube, inkludert rammer med og utan voks. Og me fekk sjå ein røykpustar.

Lars gjekk igjennom dei ulike delane av bisamfunnet - arbeidsbier, droner og dronningar - kva formålet deira var og korleis det heng saman. Dette var strengt tatt noko eg visste om frå før, men det er greit med repetisjon.

Det blir meir spennande å få sjå det ‘live’ ute i bigarden. Etter ein pause med kaffi og drøs - og sjølvsagt smaksprøvar av lokal honning, tok Alf Helge over og fortalte om dei ulike trekkplantene me finn her på vestlandet - litt om plassering av bigarden og om ulike sjukdommar som kan oppstå.

Alf Helge snakka óg om dei mange ulike reglane for birøkt i Noreg. Du kan ikkje flytte bier frå eitt fylke til eitt anna på grunn av Varroa . No er det ikkje noko Varroa i Hordaland (sidan 2011 i alle fall) , og det ynskjer dei å halde fram med. Det viser seg dessutan at det kan bli problematisk å skaffe bifolk med det første. Det er ikkje lov å flytte bier mellom 1. Mai og 25. September på grunn av fare for spredning av Pærebrann. Det finst ei forskrift frå Mattilsynet om dette her. Eg veit ikkje heilt korleis eg kva eg skal gjera med dette - om eg ikkje får fatt i bier før 1. Mai i år, så vert det altså ikkje noko honning denne hausten. Då får eg dei ikkje i hus før eg må innvintre dei.

[larshelge]

Andre påskedag fekk eg koma på besøk i bigarden til Onar i Dåfjorden. Han skulle sjå om han kunne skaffe til vegs ein avleggar eller to - og eg fekk lov å vera med når han opna kubane for sesongen.

Me gjekk igjennom 16 kubar som stod nær huset hans, og fann egg, open yngel (larvar) og lukka yngel i samtlege utanom ein. Alle utanom ei dronning hadde altså overlevd vinteren og var i gong med oppbygging av bifolket. Den som mangla dronning vart foreina med ein annan kube.

Eg fekk sjå kva for ein kube han hadde etla som avleggar til meg. Me avtalte at eg fjorten dagar seinare skulle ringe han, og høyre om dei var kome seg opp nok i styrke til at me kunne flytte dei.