Lucio Fontana

[luciofontana]

[luciofontana]

Lucio Fontana, Concetto Spaziale, Attese (Spatial Concept, Waiting), 1960. All images courtesy: Provincia di Reggio Calabria-Assessorato Politiche e Pianificazione Culturale-Beni Culturali-Difesa della Legalità

[luciofontana]

Concetto spaziale ‘Nature’ door Lucio Fontana, 1959-60

De bollen zijn voor de aankoop door het Kröller Müller, tentoongesteld in het Stedelijk in Amsterdam. Fontana bepaalde zelf hoe het werk getoond werd. Hij zette de bollen in een schemerige ruimte en liet het geheel van één kant fel en laag boven de grond aanlichten. Hij lichtte daarmee ook zijn idee van ‘spazialismo’’ toe: “Ik wil de ruimte openen, de kunst een nieuwe dimensie verschaffen en met de kosmos, die eindeloos uitdijt, verbinden.”

[luciofontana]

Op deze manier maakte Lucio de gaten in zijn doek. Een grote ijzeren spijker. 

[luciofontana]

Concetto Spaziale 

Wit verf op een rond canvas doek. Met gaten in verschillende vormen en maten.

[luciofontana]

Neon Lichten.

Writing the history of the use of neon light in art has always been a great challenge for scholars, as well as a source of inspiration for exhibitions. For instance, the show dedicated to this art tool – calling it a medium sounds a bit excessive – that took place in 2012 at the Maison Rouge, Paris. But of course that show was far from been exhaustive, and this history has not yet reached its end. That is why the new solo show of Nina Canell at the Camden Art Center (until 30 March 2014) has been too tempting for us to resist. Here is our easy history, starting from Lucio Fontana, who if not the first artist to use the neon – before him Zdeněk Pešánek in 1936 and Gyula Košice in 1946, according to the MoMA – was  probably the first doing it completely consciously. Furthermore, composing the gallery made us realize the important role that photography has been playing in the circulation of this kind of artworks.

[luciofontana]

Concetto spaziale, Nature

Work date: 1967

Materiaal: 2 sculptures, Polished brass

Style: Contemporary

[luciofontana]

Titel: Concetto Spaziale. Teatrino.

Work Date: 1965

Materiaal: Acrylic on canvas and enamel on wooden frame.

Style: Contemporary 

[luciofontana]

Inspired by Futurism, Fontana sought to escape the “prison” of the flat picture surface to explore movement, time, and space. In 1949 he first developed his Spatial Concepts, puncturing and piercing the surfaces of sheets of paper to reach behind and beyond the illusionistic plane into what he called “a free space.” In the late 1950s Fontana began to slash linear cuts into stretched canvases; shedding its materiality, line became coextensive with infinite space.

[luciofontana]

His first work called Concetto spaziale (Spatial Concept), or Tagli (Slashes) was in 1949, a monochrome painting with a sharp and very precise slash on the canvas, “to discover the space beyond”.

In the meantime his work also focused on sculptures and neon installation, and in the ’60s he started to create huge egg-shaped canvases, always monochromes as the Slashes, using a heavy impasto with the colors of Easter eggs. These pieces had a lot of holes on their surfaces and were called Concetto Spaziale, La Fine de Dio (Spatial Concept, the End of God).

[luciofontana]

Lucio Fontana

Lucio Fontana (Rosario di Santa Fé, (Argentinië) 19 februari 1899 – Varese, 7 september 1968) was eenArgentijns-Italiaanse beeldend kunstenaar, bekend als grondlegger van het spatialisme. Zijn werk wordt gerekend tot de conceptuele kunst.

Fontana maakte vooral abstract werk en was een van de eerste kunstenaars die environments vervaardigde. Hij werd bekend met schilderijen waarin hij het linnen doorsneed of doorstak. Een dergelijk werk noemde hij eenConcetto spaziale, dat wil zeggen: 'ruimtelijk concept'. Tevens was hij actief als sieraadontwerper. Fontana had grote invloed op de beeldende kunst vanaf de jaren '60 van de 20e eeuw.

Zijn vader was beeldhouwer. In 1905 verhuisde Fontana met zijn Italiaanse ouders naar Milaan. Hij bezocht in 1914 en 1915 een technische school en werd in 1918 bouwkundig ingenieur. Na 1921 keerde hij een tijd terug naar Argentinië. Vanaf 1927 woonde hij weer in Milaan en studeerde aan de Accademia di Brera. In 1937 keerde hij nogmaals terug naar Argentinië en vestigde zich tenslotte in 1947 opnieuw in Milaan. Hij maakte zijn eerste abstracte sculpturen en sloot zich in 1934, evenals zijn vriend Fausto Melotti in 1935, aan bij de groepAbstraction-Création te Parijs. In 1946 publiceerde hij zijn theorieën in zijn eerste manifest:"Manifiesto blanco", waarop zijn in 1947 in Milaan opgerichte "Movimenteo spaziale" is gebaseerd. De Nederlandse Nul-beweging en de Duitse Zero groep zijn door Fontana geïnspireerd.

  ''De Daad''

Beschrijving: Lucio Fontana staat voor een geprepareerd en opgespannen schildersdoek. Hij concentreert zich. Dit duurt wel een uur. Plotseling haalt hij uit met een mes en steekt in het doek. Het linnen scheurt onder de druk van het staal en de ruimte achter het doek wordt zichtbaar. De Italiaanse kunstenaar heeft dit gebaar in tientallen sneden ("tagli") herhaald . Citaat: "Saai wordt het niet, het gebaar laat zich herhalen, als een kus of een boterham met kaas."

Theorie

Fontana begon als beeldhouwer en streefde naar de verbinding van beeld en ruimte (Italiaans voor ruimte: spazio), door bijvoorbeeld in meestal monochromedoeken te snijden (tagli) of gaten (bucchi) te maken. De sneden zijn trefzeker, koel en verfijnd van ritme. De kleur die hij gebruikt is meestal monochroom, zoals ook de kleuren van Yves Klein en Piero Manzoni, fel, effen en smetteloos.

Fontana wilde ook de technische vooruitgang zichtbaar maken door nieuwe ideeën en materialen op te nemen in zijn werk. Soms plakte hij edelstenen op zijn doeken. Bij Fontana is het schilderij gelijk aan de handeling. Het gebaar staat voor het resultaat. Dit in tegenstelling tot de action painting van bijvoorbeeldJackson Pollock waar het kunstwerk een gestolde herinnering is aan de handeling, de actie (het ritmisch laten druipen van verfspetters over elkaar op grote op de grond liggende doeken). Door in het doek te snijden wordt het schilderij een ruimtelijk beeld; het licht komt dan van voor en achter tegelijkertijd; het doek is geen plat vlak meer maar speelt een rol in de ruimte. De tagli van Fontana zijn in zekere zin ingrijpender dan het zwarte vierkant van Kasimir Malewitsj. Bij Fontana kan men niet meer spreken van verschillende kunstdisciplines zoals schilderkunst en beeldhouwkunst maar eerder van een geïntegreerd werk dat bestaat uit verschillende elementen van de installatie, de performance, de happening en environment. De grenzen tussen de platte en de ruimtelijke kunstvormen werden door hem in zijn werk opgeheven.