Value Nedir? Value Betting Nedir? (Karlı Bahis Nedir?)
Value betting uzun vadede kar etmeyi sağlayacak bir yaklaşımla bahis yapmayı ifade eden bir kavramdır. Bu kavram, tüm bahis camiası tarafından yaygın bir şekilde kullanılmasına rağmen hiçbir yerde net bir tanımı yoktur, bu sebeple de pek çok kişi tarafından yanlış ya da bir başka deyişle kafa karıştıracak şekilde kullanılmaktadır.
Sizlerde mutlaka pek çok forumda, maç önerisi paylaşılan sitede ya da internette çeşitli ortamlarda bahis ile ilgili olarak “value” kavramının farklı şekillerde kullanıldığına tanık olmuşsunuzdur.
İşte bu yüzden bu yazımda Value terminolojisinin ne demek olduğunu anlatmaya çalışacağım.
Önce işe İngilizce kökenli “Value” kelimesinin Türkçe karşılığı değer, kıymet, önem olarak tanımlamıştır. Value kelimesinin İngilizce’de ki eş anlamlı sözcükleri ise worth, usefulness, advantage, benefit, gain, profit, amount, rate ve price kelimeleridir. Bu kelimelerin Türkçe anlamları ise sırayla değer, kullanılabilirlik, avantaj, edinim, kazanç, kar, miktar, eder/oran ve fiyattır.
İngilizce alışkanlıktan dilimize geçen Value kavramının bahis dünyasında kullanılmasının en büyük sebebi avantaj, kazanç, kar, eder, fiyat gibi anlamlara sahip olması olduğunu tahmin etmek hiç de zor değil. Ancak “value betting” terminolojisinin anlamı ne yazık ki hala net değildir.
Bahis Dünyası İle İlgili Kullanıldığında Value Ne Demektir?
Value Betting yani benim deyimimle Karlı Bahis kavramını iyice anlamak için birbiriyle ilişkili birkaç farklı konuyu kavramak gerekiyor. Konuyu daha iyi anlamanız için tüm bu konuları tek tek ele alacağım.
Burada küçük bir uyarıda bulunmak istiyorum. Konu biraz uzun ve zihinsel anlamda da oldukça yorucu. Dolayısı ile her bir bölümü iyice anlamadan bir sonraki başlığa geçmemenizi öneririm. Yazıyı okuduktan sonra aspirin ihtiyacınız olursa lütfen bana kızmayın. :)
1 ) Bahis Oranları Bahis Firmalarının İlgili Bahis İçin Belirledikleri Satış Fiyatlarıdır.
Eğer diğer blog yazılarımı da okuduysanız, bu yorumu sürekli tekrarladığımı mutlaka görmüşsünüzdür.
Spor bahislerine ilgi duyan herkesin bildiği üzere bahis firmaları yüzlerce maça, maç tarihinden önce bahisler açmakta ve çoğu zaman da sadece tek maça açılan bahis sayısı yüzü aşabilmektedir. Hepinizin bildiği gibi bu bahisler taraf bahsi, çeşitli sayılarda alt üst, iki takımda gol atar ya da atamaz, ilk golü atan oyuncu, son golü atan oyuncu, gol dakikaları, korner sayısı gibi bir maçta meydana gelebilecek her olaya karşılık olabilirler.
Ne yazık ki çok ama gerçekten çok az bahis oyuncusu yukarıda bir kaçını saydığım bahisler için verilen bahis oranlarının, olasılıklar değil sadece bahis piyasası fiyatları olduğunu kavramıştır.
Bu konuya daha iyi anlamanız için “İddaa Oranları Nasıl Hesaplanıyor?” ve “Bahis Firmaları Oran ve Handikapları Nasıl Hesaplıyor?” başlıklı yazılarımı okumanızı öneririm.
Bahis Oranlarının Değeri Çok Az Kişi Tarafından Anlaşılmaktadır.
Bahis oranları, bahisler için her şey dahil fiyatlar olmalarına rağmen, biraz da bahis oyuncularının kafalarının karışması için değişik formatlarda yayınlanmaktadırlar. Bu formatlar ülkemizde olduğu gibi ondalık (1.27) ya da yurt dışında olduğu gibi kesirli (27/100) veya Money Line (-370) formatlarında olabilir.
Kafa karıştırıcı dememin sebebi şundan ötürü; mesela bakkala gidip bir şişe su aldığınızda diyelim ki 1,- TL ödediniz, eve aldığınız bu ürün ile gidersiniz. Oysa diyelim ki 1,27 oranından bahis yaptınız, bahsinizin tutması durumunda sadece ödediğiniz parayı ve bu paranın %27’si oranında bir kazancı geri alırsınız. Tabii bir de bahsin yatma ihtimali var ki o zaman da bahsiniz için ödediğiniz tutarı kaybedersiniz.
Bir şişe su için ödenen paranın değerini hesaplamak, bahis için ödenen paranın değeri ve kazancını hesaplamaktan daha kolaydır. Ne yazık ki pek çok acemi bahis oyuncusu işte bu hesaplamaları doğru yapamadığı için arka arkaya onlarca bahis tuttursa bile neden hedefledikleri, hatta hayalini kurdukları yüksek gelirlere sahip olamadıklarını anlayamamaktadırlar.
Spor bahis oranları her ne kadar gerçeği yansıtsa da, bu durum, bahis oranlarının biraz çarpıtılmış da olduğu gerçeğini kapatamaz.
Bahis Oranları İç Güdü ya da Sezgilerle Fiyatlandırılmaz
Günümüzde maalesef çok az insan olasılık ve oran güdüsü ile yaşamaktadır. İstatistik ve finansal eğitim ise liselerde çok az okutulurken, bu konulara üniversitelerde de sadece belirli branşlarda değinilmektedir.
Olasılık duygusu ile yaşayan azınlık için ise, fiyat hissetme duygusu geliştirmek neredeyse imkânsızdır.
Durumu daha da kötüleştirmek gerekirse, her bir bahis ayrı bir üründür. Sürekli sadece tek bir konuda bahis yaptığınızı düşünün. Diyelim ki her zaman her maçta 1,5 gol üstü oynayacaksınız. Bahis konusu aynı olsa bile bahsi yapacağınız maçlar, maçların motivasyonları her zaman farklı olacaktır. Bir bahiste 1,5 üstü seçeneğini lig lideri ile küme düşmeye oynayan iki takım için yapacakken; diğer bir maç hiç iddiası olmayan iki takım arasında ki maç olabilir. Dolayısı ile bahsin adı aynı olsa da bahsin durumu tamamen farklıdır.
Tüm maçlarda ki tüm bahis seçenekleri oranlarının (bahis fiyatlarının) hangisinin ucuz hangisinin pahalı olduğu anlamanın tek yolu istatistik ve matematik kullanmaktır. İç güdü ya da sezgiler ile yapılan tercihler ciddi zarar uğramanıza yol açabilir. Olasılıklar yani ihtimaller varsayım, tahmin ve sezgi ile hesaplanamayacak kadar karmaşıktır.
Spor bahislerinin mantığını derinlemesine anlamak ve bundan uzun vadeli ve düzenli gelir sağlamak isteyenlerin gerekli hesaplamaları nasıl yapacaklarını öğrenmekten başka alternatifi yoktur.
Value yani “değerli” ya da “karlı bahis” kavramını daha netleştirmeden önce bir kez daha bahis oranlarının, olasılık değil bahisler için verilen fiyat olduğunu bir kez daha vurgulamak istiyorum.
2 ) Olasılıklar ile Bahis Oranları Arasında ki Bağlantı
Bahis oranlarının sadece bir bahis seçeneğinin fiyatı olduğu gerçeğini kavradıysanız; piyasa oranlarının gerçek kazanç olasılığını göstermediğini de anlıyorsunuzdur.
Bahis yaptırmak ya da bahis yapılması, bahsi firmalarının işidir ve bahis firmaları hangi bahis yapılırsa yapılsın avantajın kendilerinde olmasını sağlamak durumundadırlar. Bu sebeple bahis firmalarının genel prensibi bahis oranlarının (fiyatlarının) gerçek maç sonuç olasılıkları ile pek işleri olmaz.
Bahis firmalarının, bahis seçenekleri üzerinde, kendilerine yönelik riski azaltmak için, manipülasyonlar yapmak durumunda olduklarını mutlaka anlamalısınız. Aynı zamanda bu manipülasyonlar sayesinde bahislerini satmaya devam etmeli ve bahis oyuncularının fikirlerini ölçümlemeleri gerekmektedir.
Eğer bu konuyu halen anlamakta zorlanıyorsanız “Bahis Firmaları Oran ve Handikapları Nasıl Hesaplıyor?” isimli yazımı bir kez daha okumanızı öneririm.
Elbette bahis oranları her zaman öngörülen olasılıklara çevrilebilir. Ancak bu olasılıklar nadiren kazanç sağlamanıza yardımcı olacak şansı yaratırlar. Bununla birlikte öngörülen olasılıklar “değerli bahsin” ya da bir başka deyişle “karlı bahsin” belirlenmesi için son derece önemlidir.
Tekrar vurgulamak istiyorum: Bahis oranları, söz konusu bahis seçeneğinin gerçekleşme olasılığı değil, bahsin fiyatlarıdır.
İşte tam bu noktada iddaa gibi bahis firmalarının, bahisçilere karşı en avantajlı oldukları alan öne çıkıyor. Bu konuyu basite indirgeyerek anlatmaya çalışacağım.
Çevrenize bir bakın lütfen, çevrenizdeki insanların
- Kaçı doğuştan, hiç eğitim almadan olasılıkları sezebilen ve anlayabilen bir ön görüye sahip?
- Kaçı ortaokul ve lisede hasbel kader aldığı matematik ve istatistik eğitimini üniversitede ya da başka bir yerde bir şekilde geliştirmiş ve bu konuda uzmanlaştırmıştır?
- Gelelim can alıcı soruya…. Bu doğuştan olasılık hesaplama yeteneğine sahip, ya da uzman istatistikçilerden kaçı spor bahislerine ilgi duyuyor?
Ama başka bir perspektiften bakacak olursanız, çevrenizde ki insanların kaçı gazetelerden çekiliş kuponu, market ya da mağazalardan indirim kartları ve kuponları topluyor veya seri sonu indirimleri bekliyor?
Şimdi gerçekten içinizden geçeni söyleyin. İkinci kısımda bahsettiğim ve ne yazık ki bahis oyuncularının çoğunluğunu betimleyen insan topluluğunun gerçekten satın aldıkları ürünleri gerçek değerlerinden alabildiklerini söyleyebilir misiniz? Hal böyleyken bu kişilerin bahis firmalarının pek çok manipülasyonla çekici hale getirdikleri oranların gerçek değerini ve olasılıklarını hesaplayabileceğini düşünüyor musunuz?
Yoksa bu insanlar, günümüzün en büyük sorunu olacak şekilde, önlerine çıkartılan sözde indirim fırsatları kapsamında ceplerinde ki paradan daha fazlasını, üstelik borçlanarak, ihtiyaç duymadıkları ürünlere harcasınlar diye bir şekilde kandırılıyorlar mı?
Her ne kadar alakasız gözükse de, sanırım bahis oyuncularının da bir şekilde şuursuz ve hesap yapamadan alış veriş yapanlar ile bir şekilde benzeştiklerini anlatabildim. Ve bu benzeşmenin yukarıda bahsettiğim üzere, bahis firmalarının neden en büyük avantajı olduğunu az çok hissettiğinizi düşünüyorum.
1. Bahis oranları bir bahsin fiyatıdır.
2. Bahis oranları, bir maç için öngörülen olası sonuca çevrilebilir ancak bu olasılık nadiren gerçek olasılığa yakındır.
Eğer biraz vaaz veriyor gibi olduysam kusuruma bakmayın ama bu iki konuyu, Value Betting yani benim deyişimle Karlı Bahis kavramını anlamanız için gerçekten çok çok iyi anlamanız gerek.
Artık bir bahsin değeri konusuna geçebiliriz.
3 ) “Value” / Değer Kelimesinin Spor Bahisleri ile İlgisi
Profesyonel bahis oyuncuları bir bahsin değeri (value of a bet) hakkında konuşurlarken ne bahis firması tarafından belirlenen bahis fiyatını (oran), ne de bahis seçeneğinin kazanma olasılığını kastederler. Burada kullanılan değer yüksek ya da az gibi kavramlarca cevaplanabilecek bir kelime değildir.
Değer kavramı yapılan bahisten olumlu bir dönüş beklenmesi durumunda kullanılır ve bahis seçeneğinin fiyat değişimlerinden arındırılmış gerçek değerini vurgulamaktadır.
Biraz kafanız karışır gibi oldu sanırım. Konuyu açmaya çalışayım.
Değeri hesaplamak için, ROI yani yatırımın geri dönüşünü (Return Of Investment) hesaplayan formüller kullanılabilir.
Bir bahsin Matematiksel Avantajını hesaplamak mümkündür. Sonuç bir matematik verisi ve teknik bir açıklamadan öteye gitmeyecektir. Hesaplanan sonuç, yatırımdan beklenen geri dönüşü verecektir. Bu bilgi de daha sonra bahis ile ilgili kararda son derece işe yarayan bir veri olacaktır.
Değer kavramı iki türlüdür:
- Değer Kavramı 1: Matematiksel avantaj: (Beklenen kazanç = Yatırım Geri Dönüşü (ROI))
Bu oran bahis firması tarafından verilen fiyatın yüksek mi düşük mü olduğunu görmemizi sağlar. Ayrıca sürekli aynı bahsi yaparak, bahis yatırımımızı ne kadar arttırabileceğimizi görmemize yardımcı olur.
- Değer Kavramı 2: Bağıl Sapma: (bahis firmasının bahis için belirlediği satış fiyatının (verilen oran) hesaplanan matematiksel oran ile karşılaştırmasıdır.
Burada değer kavramı gelecekte ki değerlendirmeler ve istatistiksel hesaplamalarda kullanılır. Örneklemek gerekirse korelasyon yani iki olay arasında ki ilişki analizleri, kümeleme vb.
Eğer hala hayattaysanız, artık eğlenceli kısım başlıyor. Hemen uyarayım daha da matematiğe boğulacağız.
4 ) Değer Nasıl Hesaplanır?
Değer, bahsin matematiksel avantajının yatırıma oranıdır. (beklenen kazanç = ROI)
Diyelim ki X maçının 1,5 gol üstü bahsi için market fiyatı yani bahis firmasının verdiği oran 1,27; analizler sonucunda hesaplanan oran ise 1,23 olsun.
Bahis firması 1,27 oran ile maçın 1,5 üst olacağını %78,7 ihtimalde gösterirken biz yaptığımız gerçek analizler neticesinde gerçek matematiksel beklentinin %81,3 olduğunu hesaplamış olalım. Bunun gerçek orana yansıması ise 1,23’tür. Yüzdeden nasıl oranın hesaplandığını “İddaa Oranları Nasıl Hesaplanıyor?” başlıklı yazımda anlatmıştım.
BAHİS İÇİN MATEMATİKSEL AVANTAJIN HESAPLANMASI
Bu konuda iki farklı hesaplama metodu var. Bunlardan ilki bahis firmasının kazanç oranının gerçek orana oranlanmasıdır. Yani:
(1,27 - 1) / (1,23 – 1) – 1 = %17,4
Yukarıda bahsettiğimiz 1,5 gol üstü için bahis yapmamız durumunda beklenen kazanç, %17,39, bizim için Değer Kavramı 1’dir.
Daha uzun olan ikinci hesaplama metodu daha net anlamanızı sağlayacaktır.
Bir kişi yukarıda ki maça bahis firmasının vermiş olduğu orandan 100 defa 10 TL’lik bahis yaparsa, bu bahislerin %81,3’ünü kazanacaktır. (Varsayımsal olarak)
Bu durumda bahis yapan kişi 100 x 10 x 0,27 x %81,3 = 219,51 TL kazanmış olacaktır.
Kalan %18,7’yi ise kaybedecektir. 100 x 10 x %18,7 = 186,99 TL
Bu durumda kişinin net kazancı 32,72 TL’dir.
Bu parayı kazanmak için riske ettiği tutar kaybetme ihtimali olan %18,7’lik kısımda ki 186,99 TL’dir.
Kazanç olan 32,72 TL’yi yatırım tutarı olan 186,99 TL’ye böldüğümüzde yine %17,4 oranını buluruz.
Yani bu maçta 1,5 üst oynamanın Değer 1’i, Matematiksel avantajı, Yatırımın geri dönüşü gerçekte %17,4’tür.
Bahis oranlarının hesaplanması ve değerlendirilmesi, spor bahislerinden para kazanmayı düşünen herkesin MUTLAKA ama MUTLAKA bilmesi gereken bir konudur.
5) İlk Adım: Değer Hesaplama
Value Bahisler için ilk adım bahsin oranını doğru hesaplamaktır.
Burada önemli olan hesaplanan oranın matematiksel bir değer olduğunu unutmamaktır. Her zaman söylediğim gibi matematik ve istatistik bilimini kullanarak oran hesaplamak ve analizleri yapmak bahis yapmanın en önemli noktasıdır. Bununla birlikte konu Value Bet olunca istatistik her şey demek değildir.
Pek çok bahisçinin düştüğü ortak tuzak, yaptıkları analizin ardından eğer bahis firmasının oranı hesapladıklarından avantajlı ise hemen bu bahsi oynamalarıdır. Value Bet ya da benim deyimimle Karlı Bahis bu değildir.
Zira bahis firmasının bizim hesapladığımız orana göre avantajlı oran verdiği her bahse oynadığımızda Value Bet Nedir -1 isimli yazımda bahsettiğim şuursuzca indirimli ürün alan tüketicilerden bir farkımız kalmamış olacaktır. Her avantajlı gözüken orana oynamak uzun vadede ters tepecek ve bizi zarara uğratacaktır.
Gelin burada biraz metafor kullanalım.
Hisse senedi ve borsa konusunda az ya da çok herkesin bir bilgisi vardır. Finansal analistler bir hissenin gerçek değerini hesaplamak için teknik analizler yaparlar. Bu analizlerinde kendi metotları ile söz konusu hissenin değerini hesaplayarak, borsa da işlem gören fiyat ile kıyaslarlar ve ona göre de hisseyi ya satın alırlar ya da satarlar. Burada şöyle bir gerçek vardır, iki farklı analist, aynı verileri kullanarak iki farklı yorumda bulunabilir.
Çünkü analistler teknik analiz sonucunda elde ettikleri verileri güncel iş piyasası, teknolojik gelişmeler, ekonomik olasılıkları değerlendirerek yorumlarlar.
Tıpkı hisse senetlerinde olduğu gibi, tamamen teknik ve matematiksel verilere dayanan analizler ile bahislerde de işi otomatiğe bağlamak mümkün değildir.
İşte tam da bu sebeple bazı arkadaşların zaman zaman benden talep ettikleri tüm verileri iddaa oranları ile kıyaslayarak artı değerde ki bahisleri otomatik olarak işaretleyen bir yazılım yaratmak pek akilane değildir.
6) İkinci Adım: Değerlendirme.
Value Bet arayışında her aman aklınızda tutmanız gereken birinci konu tüm hesaplanan değer ve oranlar sadece formüllerin ortaya koyduğu sonuçlardır.
Elbette bu matematiksel değerler son derece önemlidir. Her şeyden önemlisi içgüdüler ile hareket etmekten daha emin bir yoldur. Ancak yine de matematiksel değerler ortaya çıktıktan sonra bu değerlerin bahis oyuncusu tarafından gözden geçirilmek ve bahis strateji ve yatırımına en uygununu seçmek gerekmektedir.
Gelin bunun için bir önceki yazımda su alan tüketici örneğimize geri dönelim.
Düşünün ki edesiniz ve arkadaşlarınız aradı. Size maç izlemeye geleceklerini, maç izlerken de Coca Cola Zero içeriz dediler. Evde kola olmadığı için yanınıza 10 TL, 2,5 litrelik kola sattığını bildiğiniz bakkalınıza gittiniz. Ama ne yazık ki onda 2,5 lt’lik Coca Cola Zero kalmamış. Elinde 2,5 olarak lt Pepsi ve Cola Turka; Coca cola Zero ise 1 lt olarak var. var. Pepsi’nin 2,5 litresi 7 TL, Cola Turka’nın 2,5 ltsi 6 TL, Zero ise 1 lt 6 TL. Haliyle orada elinize hesap makinesi alarak hangisi alırsam daha karlı olurum vs diye bir hesap yapmazsınız. Şişeleri tek tek inceleyerek, içlerinde ki şeker oranını denetlemezsiniz.. İhtiyacınız, hedefiniz bellidir. Buna en yakın olanı ya da özellikle Coca Cola Zero’yu miktar olarak az da olsa satın alırsınız.
Aynı konu bahis için de geçerlidir. Bahis firmasının oranlarının avantajlı olduğunu gördüğünüzde o tercihin sizin stratejinize, bilginize, beklentinize, yatırımınızın geri dönüşüne uygun olup olmadığını değerlendirmeniz gerekmektedir.
Önce değeri hesaplıyoruz.
Sonra değeri değerlendiriyoruz.
Son olarak da uygulamaya geçiyoruz.
Uygulamadan kastım belirli bir strateji ya da plan dahilinde, bir bütçe hesabı dahilinde bahis oynamaktır.
Oranları hesapladıktan sonra hangi bahis seçeneklerine oynayacaksak, kaybedebileceğimiz tutarı hesaplayarak, kasa tutarımıza göre orta ve uzun vadede bize kazanç sağlayacak oranlarda bahis yapmalıyız. Bir tercihimize ne kadar güvenirsek güvenelim asla ama asla kasamızın tamamını yatırmamalı ve tercihlerimiz bize kazandırdıkça kasamızı mutlaka güçlendirmeliyiz.
Ben şöyle bir sistem uyguluyorum. Ay başında ne kadarlık bir kasa ile başlarsam başlayayım, ay sonunda o aya ait karımın %10 ile %20’lik bir kısmını kasada bırakıyorum.
Bahis üzerinden düzenli gelir sağlamak mümkündür ancak uzun vadeli oyunlarda yüksek kazanç için güçlü kasa gerekmektedir. Yüksek kasa da herkes için farklı miktarlarda olacağı için kişinin kendi planlamasına ve sabrına bağlı olarak zaman içerisine oluşabilmektedir.
Value Bet için yazmış olduğum yazının böylece sonuna geldim.
Oldukça uzun zamanımı alan bu yazı umarım işinize yaramıştır ve size bazı konularda fikir vermiştir.
Blogumu bahis oynayan arkadaşlarınıza önerirseniz bana en büyük teşekkürü etmiş olursunuz.
Hepinize bol kazançlı günler dilerim.
