Güvenli Bağlanma Nedir ve Ne zaman Gelişir ?
Kısaca güvenli bağlanma, bebeğin özellikle ilk iki yılda birincil bakım ihtiyaçlarını sağlayan kişiler (örn: anne, büyükanne, bakıcı, baba) ile arasında güven ilişkinisini oluşturarak bir bağ yaratmasıyla gelişmektedir. Bu süreç çocuk 4 yaşına gelinceye kadar devam etmektedir.
Erken yaşlarda başlayan bu bağlanma etkisini ileriki yaşlarda da göstermektedir. Bağlanma türleri iki farklı ana başlıkta toplanmaktadır. Birincil bağlanma şekli güvenli bağlanma diğeri ise güvensiz bağlanmadır. Bu yazımda güvenli bağlanmayı ele alıp, gelişimsel önemini vurgulamak istedim.
Bebeğin birincil bakıcısı ile kurduğu ilişki modeli bebeğin ileriki yaşamını etkilemektedir. Örneğin; çocuğun ileride kuracağı duygusal ilişkiler çocuklukta öğrendiği bağlanma davranışından izler taşıyacaktır. Bunun yanı sıra, insanların duygu durumlarına karşı verdikleri tepkiler ve stres anlarında gösterdikleri tepkiler gene çocukluk dönemindeki bağlanma ile direk olarak ilişkili bulunmuştur.
Güvenli bağlanma daha önce de değindim gibi bebeğin ilk iki yılında gelişmeye başlar. Özellikle 6 aydan sonra bebek bakım ihtiyaçları için annesine karşı bir yakınlık hissi duyar ve bu ihtiyaçlarını yaklaşarak, ağlayarak veya göstererek dile getirmeye çalışır. Örneğin; bebek ağlayarak, kendisine bakan kişiyi yani annesini yanına çağırır. Bebeğin ağlaması ihyacının birincil bakıcısı tarafından karşılanmasını istediğindendir. Bu nedenle, bakım veren kişinin bu ihtiyaca bekletmeden yanıt vermesi gerekir. Böylece, bebek ihtiyac anında kendisine koruma ve bakım sağlayacak birinin olduğunu anlar ve güven duymaya başlar. Güvenli bağlanan bebekler, birincil bakıcıları yanındayken daha az ağlar ve daha fazla keşfederler. Güvensiz bağlanan bebekler ise kucağa alındığında bile ağlamaya devam ederler ve daha az keşfetme davranışlarında bulunurlar.
Bazı araştırmacılar ise güvenli bağlanmanın daha bebek anne karnında iken başladığını belirtmektedir. Bu bağlamda gerçekleştirilebilecek 7 tavsiye bakım veren ve çocuk arasındaki bağlanmayı güçlendirebilir :
1)Doğumdan sonraki ilk 6 haftada anne ve bebek devamlı bir arada olursa bağlanma için iyi bir başlangıç yapılmış olacaktır.
2) Emzirme sırasında salgılanan hormonlar ve anne sıcaklığı, anne ile çocuk arasındaki bağlanmayı güçlendireceği ileri sürülmüş.
3) Bebeği askıyla taşımak: Askıyla taşınan bebeklere ihtiyaç anında anneler daha hızlı cevap verebildiği için bu çocuklar annelerinin ulaşılabilir olduğu hissini algılar ve güven duygusunu pekiştirerek güvenli bağlanırlar.
4) Bebeklerin anneye yakın uyuması, annenin gece de bebeklerinin ihtiyaçlarını kolayca karşılamasını sağlar.
5) Bebeğin ağlamasına duyarlı olmak bebeğin anneye güvenmesini sağlar.
6) Bebeğe ne zaman hayır denilmesi gerektiği bilmek gerekiyor.
7) Bebeğin ağlamasını, rutine sokulmasını ve fazla kucaklanmamasını öneren kişilere kulak asılmamasını öneriyor.
Son olarak din,dil,ırk gözetmeksizin her sosyo-ekonomik düzeyde geçerliliği ve güvenirliliği test edilmiş olan “bağlanma kuramı” halen geçerliliğini korumaktadır. Siz anneler ve anne-adayları için güvenli bağlanmanın önemini vurgulamaya çalışmaktayız. Çocuğunuza yakın olmak, onun ihtiyaçlarını göz önünde bulundurmak, sarılmak ve öpmek size herhangi bir maddi külfeti olmayan en kolay ve en güzel güvenli bağlanma methodlarıdır...