escritor

Pluma't papel ang panama sa digmaan.

[migscellanous]

                                         Ang Tunay na Yaman

           Isang kahig, isang tuka. Ito ang sitwasyon ng mga Pilipinong naghihihakos na maitawid ang kani-kanilang pamilya sa pang-araw-araw na buhay sa ating bansa. Palibhasa ang Pilipinas ay isang bayang bukas sa napakaraming impluwensiya’t pagbabago, mahirap makahanap ng posibleng lubid na maaring kapitan. Marahil, ito rin ang dahilan kung bakit karamihan sa mga Pilipino ay mas piniling lisanin ang ating sariling bayan upang makipagsapalaran sa ibang bansa. Ito ang katibayan na ang tunay na yaman ng ating bansa ay hindi ang materyal na bagay o kahit na anong yaring may katumbas na pera. Ang tunay na yamang maipagmamalaki ng ating bansa ay walang iba kung hindi ang mga Pilipino.

           Mahigit sampung porsyento ng kabuuang populasyon ng Pilipinas ay mga Pilipinong nagtratrabaho sa ibang bansa. 30% sa mga OFWs na ito ay binansagang illegal aliens dahil wala silang sapat na papeles upang manatili sa bansang pinasukan. Sa nakaraang dekada, Saudi Arabia pa rin ang tinaguriang Top OFW Destination na kinabibilangan ng mahigit kalahating milyong Overseas Filipino Workers. Ang mga numerong ito ay patuloy na tumataas bawat taon at paparami ng paparami ang mga pamilyang nawawalay sa isa’t isa. Itinaya ng mga Pilipinong ito ang kanilang buhay at pangarap upang wakasan ang unos na pinagdadaanan ng kani-kanilang pamilya at tuluyang maiahon sila mula sa kahirapan.

           Ang katotohanang ito ay nagpapatunay lamang na ang Pilipino ay isa sa mga lahing handang makipagsapalaran sa pandaigdigang entablado upang maipakita ang tunay na pagka-Pilipino – ang pagmamahal na mayroon ang isa para sa kanyang pamilya. Subalit napakaraming salik din ang walang tigil na nagdudulot ng paghihirap sa ating mga kababayan sa labas kung kaya’t ang nagbabagang adhikaing ito na mayroon ang mga OFWs sa ibang bansa ay pinahahalagahan ng pamahalaan sa maigting na pagpapatupad ng Batas Republika 8042 o mas kilala bilang Migrant Workers And Overseas Filipinos Act Of 1995. Ang batas na ito ang nagbibigay katuturan sa pangangalaga at pagpapahalaga ng pamahalaan sa kabuuang proteksyon at kalagayan ng mga kababayan natin na nasa pangangasiwa ng mga banyaga. Binibigyang halaga rin ng batas na ito ang mga karapatan na mayroon ang bawat Pilipino kahit sila’y nasa labas ng bansa. Bagamat malayo ang mga manggagawang ito mula sa kanilang lupang tinubuan, hindi pa rin sila tinalikuran ng Inang bayan, bagkus patuloy na inaalagaan at prinoprotektahan sa bawat laban na kanilang pinapasukan.

           Isang pagwagayway ng kamay sa pag-alis, isang yakap na pagsalubong sa pagbabalik. Ito ang sitwasyon ng mga Pilipinong nakikipagsapalaran sa ibang bansa upang matugunan ang pangangailangan ng kani-kanilang pamilya. Sa pagbabalik ay hindi mapapantayan ng mga materyal na bagay o pera ang salitang yaman, bagkus ang tunay na yaman ng ating bansa ay walang iba kung hindi ang mga madiskarte at magigiting na Pilipino.

[migscellanous]

                                                Ang Nakabinhing Punla

 Bagamat nanatiling mga bingi’t bulag ang karamihan sa karumaldumal na pinagdaanan ng ating mga ninuno sa ilalim ng mga kamay ng Espanyol, pinukaw naman ni Si Gat Jose Rizal ang atensyon ng madla at sa isiniwalat ang katotohanan sa kanyang akda na The Philippines a Century Hence.

Tatlong daang taon tila hawak sa leeg ng Espanya ang Pilipinas. Tayo’y naging alipin ng mga banyaga – namayagpag ang iba’t ibang kultura, umusbong ang napakaraming lahi, at higit sa lahat dumanak ang dugo ng ating mga ninuno. Tuluyang nakalimutan ng mga Pilipino ang kanilang pinanggalingan sa isip at gawa ngunit hindi nawala ang kanilang pagka-Pilipino sa kani-kanilang puso. Ito ang naging dahilan sa nagbabagang determinisyon ng ating pambansang bayani na maiangat ang nakabinhing punla mula sa laylayan.

Sa unang pagtingin ay tila malulula ka sa haba ng teksto ngunit marahil ito ang naging dahilan kung bakit isinulat ni Rizal ang napakahabang akda. Hinayaan niyang masilayan ng mga Pilipino mula sa panahon na iyon at maging man ang sumunod pang henerasyon, ang katotohanang maaring maging kalagayan ng ating bansa. Bilang isang magiting na tagataguyod ng liberalismo, ginamit niya ang natatanging paraan niyang alam upang tuluyang wakasan ang paghihirap ng mga Pilipino – ang pagsulat.

Kung nanamnamin ang bawat pangungusap mula sa talata na may halong mga sentimentong hindi pagsang-ayon sa paniniil ng mga Espanyol, mararamdaman ng mambabasa ang simbuyo ng damdamin at paniniwala ng may-akda na ang bansang ito ay muling magiging dakila. Ngunit sa loob ng tatlong dekadang paghahari ng Espanya ay hindi pa rin sila nagtagumpay sa napakaraming bagay at ilan na rito ang: (a) pagturing sa mga Pilipino bilang mga mangmang sapagkat dahil sa paghihirap ay napukaw ang kanilang kamalayan (b) dahil din sa mga paghihirap na naranasan ng mga Pilipino ay mas nagsikhay sila upang matamo ang matiwasay na buhay, at panghuli, (c) bagamat nanaig ang banyagang kultura, binalikan ng mga Pilipino ang kanilang pinanggalingan at hindi ito tinalikuran.

“In order to read the destiny of a people, it is necessary to open the book of its past,” isa lamang ito sa matitibay na argumento mula sa teksto. Isang mahalagang aral na mapupulot mula sa napakahabang akda ay katotohanang ang digmaang kinabibilangan ng nakabinhing punla kasalukuyang henerasyon ay hindi ang laban upang ipagtanggol ang mga pinagdaanan ng ating mga ninuno, bagkus ang laban nating Kabataang Pilipino ay ipagpatuloy ang nagbabagang tanglaw ng katotohanan, determinasyon at sigaw ng ating mga kaninunoan -- itaguyod ang lahat ng kanilang sinimulan.

�

[migscellanous]

Sa Aking Pamimitas

Sa kinasanayang gawain tuwing alas tres ng hapon, dala ko ang walang laman na takuyan at hindi ko inalintana ang matingkad na sikat ng araw at ang init na dala nito sa ilalim ng aking tsinelas dahil sa bawat pag-apak ng paa ko sa hindi gaanong matigas na pundasyon ng lupa, naamoy ko na ang kakaibang bango ng mga prutas mula sa mga sumasayaw na puno. Maging man ang bahaghari na umaagaw ng atensyon sa mga dumadaan na taga-bayan ay hindi makakapantay sa napakaraming kulay ng mga prutas maliban sa nakakagutom na amoy na hatid nito.

Tila pinaglalaruan ng hangin ang mga dahon ng saging sa kagubatan ngunit sa pagpitas ko ng puso ay hindi mapantayan ang aking kasiyahan. Ilang hakbang lang ang aking kinailangan at nasilayan ko na ang agaw pansin na kulay dilaw na mangga. Ang iba’t ibang kulay ng prutas ay hindi lamang ang tutugon sa uhaw mong mga mata kung hindi pati rin ang mga humuhuning ibon na nakapaligid sa iyo sa bawat puno na iyong dadaanan. Sa pagpikit ko ng aking mga mata ay naramdaman ko ang damang hatid ng kalikasan ngunit hindi ito gaanong nagtagal dahil sa muli kong pagbukas ng aking mata at paghagis ko ng aking pangmitas ay nakarinig ako ng boses ng mga tao at agad-agad kong isinilid sa lalagyan ng prutas ang aking mga napitas.

Muli kong tinahak ang daan papalabas ng kagubatan pabalik sa aking tahanan subalit ang natatanging pagkakaiba lamang ay may laman ng makukulay na prutas ang aking takuyan na hindi maipagkakaila na pagsisiyahan ng aking pamilya.

[migscellanous]

AN BOSES

Ha usa pa nga higayon nabatian han kadam-an,

An boses nga ginkokonsidera nga pinakamakusog ha ngatanan.

Nagpapadalagan han gobyerno ha pamamaagi nga maaringasa ngan bayolente,

Pero amo ba ini dapat an boses han lider nga ginpili han mga botante?

 An iya mga ginsaad nga pagbabag-o amo it aton pirmi nababatian,

Pero kadam-an ha aton kay amo la gihap it kahimtang.

Pano makokonsidera nga maupay nga lider it tikang ha iya pareho nga lahi,

Kun diri hiya maaram magrespeto ha importansya hit kinabuhi?

 Tungod han kadamo nga ginagian han aton lanod,

It kakusog han pagurusa kay mas matiga pa kaysa ha pawod.

Pero tungod ba ini hit mayda nat nga tagsa-tagsa nga amot,

O tungod hit matuman nga paggamit han makusog nga kamot?

 Kun kikitaon mas damo la gihap it mga natapod ha iya,

Tungod hit kakaiba nga pamamalakad niya.

Pero may posibilidad pa ba na madara ini han hangin ngan mawara?

O mag-aantos pa kita ngan hinay-hinay nala nga mahiara?