Türkiye'de Büyükbaş Hayvancılık
Türkiye'de Büyükbaş Hayvancılık
Ülkemizde küçükbaş hayvan grubundan sonra en çok yetiştirilen büyükbaş hayvanlar ise (sığır, manda, öküz) dağılış yönünden oldukça farklı bir şekil gösterir. Genellikle çayırlık veya uzun otların yetiştiği alanlarda, yüksek bölgelerde, suni çayırlar ve tarım alanlarının sınırları içinde beslenirler.
Ülkemizde en çok yetiştirilen büyükbaş hayvan sütünden ve çift hayvanı olarak gücünden faydalanılan sığırdır. Hemen hemen bütün kırsal yerleşmelerde beslenen sığır özellikle Doğu Karadeniz bölgesi ile Doğu Anadolu bölgesinde Erzurum-Kars yaylalarında beslenir. Çoğunlukla bakımsızlık yüzünden yerli cinsleri bozulmuş, gövdeleri kısa ve küçük kalmış olan sığırlar, Karadeniz ve Erzurum-Kars yaylalarının yüksek boylu verimli çayırlıklarında oldukça yetiştirilir. Son yıllarda Batı ülkelerinde olduğu gibi ülkemizde de sığır eti tüketiminin artması Ege ve Marmara bölgelerinde de et ve süt verimi yüksek sığır türlerinin ahırlarda modern biçimde beslenmesine neden olmuştur.
11.973.000 baş sığırın başlıca türleri kara sığır, kırmızı sığır, yerli güney sarısı, boz sığır ırkıdır. Bunlardan küçük yapılı ve az kuvvetli olan karasığır, İç Anadolu bölgesinde, güçlü ve iri yapılı olan kırmızı sığır Erzurum-Kars yaylalarında, boz sığır Batı Anadolu'da ve Trakya'da, güney sarı sığır Akdeniz ve Güneydoğu Anadolu'da dikkati çeker. Ancak et ve süt verimleri kültür ırklarına göre düşüktür. Bu nedenle Holstein (Almanya'dan ithal), Montofon (İsviçre'den ithal), Jersey (A.B.D.'den ithal) gibi, ülkemizde giderek önemi artan sığır ırkları suni tohumlama yöntemi ile özellikle büyük hayvan çiftliklerinde üretilmektedir. Ülkemizde yılda 213.555 ton sığır, 115.490 ton dana eti, 8.617 ton süt (inek sütü) elde edilir.
Ülkemizin bol sulu ve bataklık alanlarında (Çarşamba ve Bafra ovaları, Sakarya nehri kıyıları ve Güney Marmara bölümü ovaları, Ege bölümü ovaları) yağlı sütleri için beslenen, fakat çoğunlukla koşum hayvanı olarak kullanılan sayıları 366.000 dolayında olan manda beslenir.
Ülkemizde katır, at, eşek, deve ve domuz gibi hayvanlar da beslenir. Bu hayvanlardan ulaşım amacıyla kullanılan katır, at ve eşeklerin sayısı ulaşım araçlarındaki gelişmeler nedeniyle azalmıştır. Bunlardan iyi cins atlar Çukurova, Uzunyayla ve Şanlıurfa'da, katırlar dağlık alanlarda, eşek ise her bölgede beslenir. Güneydoğu, Ege ve İç Anadolu bölgelerinde beslenen deve sayısı ise hızla azalmıştır, günümüzde deve, güreş için ve turistik amaçlı beslenmeye başlamıştır.
Müslüman bir ülke olmamız nedeni ile domuz eti pek tüketilmez. Ancak Müslüman olmayan azınlığın talebini karşılamak amacıyla 10.000 baş dolayında beslenen domuzlar ise Ege ve Marmara bölgelerindeki bazı çiftliklerde yetiştirilir.
