Advertising in Photography class
noise dept.

Kiana Khansmith
let's talk about Bridgerton tea, my ask is open

blake kathryn
"I'm Dorothy Gale from Kansas"
One Nice Bug Per Day
★
Jules of Nature
Aqua Utopia|海の底で記憶を紡ぐ
h
NASA
untitled

oozey mess
Misplaced Lens Cap
Today's Document
Xuebing Du

if i look back, i am lost
Interview Vampire Daily

tannertan36
I'd rather be in outer space 🛸

seen from United States
seen from United States
seen from Nigeria
seen from United States
seen from United States

seen from United States
seen from United States
seen from United States
seen from United States
seen from United States

seen from United States
seen from United States
seen from United States
seen from United States
seen from United States

seen from Poland
seen from Pakistan
seen from United States
seen from Australia
seen from Bangladesh
@sonialeanoportfolio
Advertising in Photography class
THE EXPLORATION CONTINUES: THE SECOND DAY OF THE STUDENT MEDIA CONGRESS
The second day of the Student Media Congress was jam packed with competing and noncompeting workshops that were simultaneously happening throughout the day. Delegates were the ones who designed their itinerary for the second day through registering for their desired workshops. This posed as a challenge for the delegates because they had to choose from several celebrated speakers such as Boy Abunda, Ted Failon, Juana Change, and others. Add to that, the topics of each seminar were also as diverse as the speakers ranging from blogging to marketing to filmmaking to broadcast journalism.
More specifically, there were six competing workshops led by Mon Corpuz on Web Design, Jiggy Manicad on News Writing, John Wong on television production, Mark Madrona on feature writing, Abe Olandres on technology writing, and Carlo Vergara on branding for magazines.
As for the noncompeting workshops, the speakers were divided into two morning and two afternoon time slots. The first morning speakers included: Randy Torrecampo, the director of the DLSU Student Media Office, on journalism on school grounds, Mae Paner, also known as Juana Change, on social Media and politics, Marites Vitug, editor at large of Rappler.com, on advocacy journalism, Lakatingting Garcia, an associate professor in the DLSU Filipino Department, on fiction writing in Filipino, Alex Buenaventura, FILCOLS Executive Director, and Bebang Siy, a freelance writer, on copyrighting, Patrick Diokno, senior designer at Rogue Magazine, on art direction in magazines, Carlo Ople, the managing director of Digit, Digital Agency, on digital marketing, and Marnie Manicad, director of Dance of the Steel Bars, on Documentary filmmaking. The second batch of morning speakers are: Jemma BagayuaMendoza from Rappler on Rappler’s Mood Meter, Danilo Arao, an Assistant Professor in the University of the Philippines’ College of Mass Communication, on media ethics, Ann Jacobe, a technopreneur and founder of Shoephoric.com, on knowledge management, Alfie Altaga of Midtown Printing Co., on basic printing processes, Anlex Basilio, a professor at DLSU’s College of Business, on brands and content marketing, Alex Baluyut, a member of the Photojournalists’ Center of the Philippines, on photojournalism and truthful presentation, Ted Failon, ABSCBN New Anchor, on news commentary, Ayeen Pineda of Tuldok Animation, on Animation, and Red Tani of the Filipino Freethinkers on freedom of expression.
Lectures happening in the afternoon were also as loaded with informative speakers as the morning sessions with the first afternoon timeslot featuring: Vicente Groyon, a professor of literature in DLSU, Sherryl Yao of Rescue5 on cause journalism, Raymond Ang, associate editor of Rogue Magazine on media consumption of the youth, Raz de la Torre, a scriptwriter and director for ABSCBN’s Maalala Mo Kaya, on directing and scriptwriting for television, Veronica Uy of Interaksyon.com on citizen journalism, Paul Malicki of ALLFAMOUSDIGITAL on finding a job using social media, Josue Jamlang of 99.5 RT on radio show hosting, and Ramon Bautista, online personality, on going viral in Youtube. Moreover, the second batch of the afternoon speakers introduced: Boy Abunda, host and publicist, on the art of interviewing, Heidi Aquende, photographer, on conceptual photography, Joyce Ramirez of PR Asia Worldwide Communications Inc.on how social media plays a part in publicity, Nate Barreto of Manila Bulletin on news writing, Ederic Eder of GMA News on online journalism, Chiara Zambrano, senior segment producer at ABSCBN, on covering news, and Arvin Ello of the DLSUSTRATCOM on the basics of blogging and social media usage.
Some notable lines by the speakers are:
Hindi mo pwedeng ibigay ang bagay na wala sa'yo. Paano mo isusulat ang isang bagay na hindi mo alam? Dr. Lakangiting Gracia on Fiction Writing Keep the print relevant.
Don't let it die. Randy Torrecampo on Campus Journalism
Your camera is your best friend. Marnie Manicad on Documentary Film
This country will not change without creativity. Juana Change on Social Media and Politics
Journalism does not give me power, it gives me the truth. Marites Vitug on Advocacy Journalism
Yung pagiging bias, inherent. Walang media personality na walang bias. Ted Failon on News Commentary
Gone are the days that journalism is all about chronicling facts. Danila Arao on Media Ethics
It's the content that makes it valuable. It's the content that makes users share it on facebook. Anlex Basilio on Brands and Marketing
Dapat gamitin natin ang mga tools na ito (social media), responsibly. 'Wag tayo manakit. Ramon Bautista on social media usage
Not knowing everything is something you should show. Boy Abunda on The Art of Interviewing
If you're making a production, you need a TEAM. John Wong on Television Production
When you are on radio, you can be the jack of all trades, master of all. Jing Jamlang on Radio Hosting
The best photograph is based on a concept. Heidi Pascual-Aquende on Conceptual Photography
Think of something that has never been done before. Joyce Ramirez on Social Media
With all the speakers having given their lectures, the first Student Media Congress came to a close with a party entitled Unveil at PICC Forum 3 where the delegates, the lecturers, and even the organizers had the chance to mingle and converse with one another. It is here also where the winners of the competing workshops were presented their prizes that came from the Student Media Congress’ sponsors. Delegates left the Congress with newly acquired knowledge and perspective on the things people have always taken for granted such as social media and also traditional media. ______________________________________________________________The Student Media Congress if the first gathering dedicated towards the development and evolution of traditional and nontraditional media platforms. It was setup by the Student Media Office of De La Salle University (DLSU) in cooperation with the Cultural Arts of Office of DLSU and also De La SalleCollege of St. Benilde. ### For more information, contact Victoria Altiche, Sonia Leano, and Lorrane Yuan.
EXPLORING MEDIA BREAKTHROUGHS: THE FIRST DAY OF THE STUDENT MEDIA CONGRESS
Press release for Student Media Congress 2013
“Exploring media breakthroughs”, this is the overall theme of the Student Media Congress held by and at De La Salle University Manila. The first day of the congress consists of multiple lectures by some of the most influential figures in the media landscape. With over fifty schools from across the nation and more than a thousand students participated in this big event, this is definitely an unforgettable experience.Big time sponsors also came and added excitement to this event. The talks and presentations of the speakers are the most awaited part of the whole Congress. Each notable speakers talked about their fields relating to mass media – the digital, print, radio and television.
The Congress invited wellknown speakers from each major types of mass media. Maria Ressa of Rappler with her lecture entitled, “The Power of Many”, covered the potential of the masses. While John Nery of Philippine Daily Inquirer lead the talk for the future of the print media, ““Redefining reading: Taking print to the next level”, explaining that there is a change happening in newsprint industry, which is the migration and the digital edition. Jaemark Tordecilla of InterAksyon handled the talk for “Online Community Management: Motivating People to Take Action”. According to him, people tend to accept information confirming their beliefs and filtering out information that contradicts them.
Sponsorship presentations from the Philippine Star about Philstar 2.0 followed before lunch break that was led by Mick Atienza and the Philippine Daily Inquirer’s presentation led by Glenn John Labasug and Clarissa Gempesaw was shown in the start of the second half of the program. With his talk, “For Your Ears Only: Radio Today and Tomorrow”, Val Victa of Manila Broadcasting Company tackled that radio will persevere even with the outburst of technological advances. The set of talks for day one ended with Nandy Villar of ABSCBN, “Watching Outside the Box: Going beyond Television”. He explains how ABSCBN is planning to cope with the fast developing technological world. Then another sponsorship presentation from Manila Bulletin’s Brand Executive, Jhe Conese followed and raffle prizes from the sponsors were also given away to the delegates.
In sum, the primary message of the series of lectures on the first day of the Student Media Congress is that classic media platforms such as print, media, and television can change in accordance also to the evolution of technology. To cap off the event, Randy Torrecampo of the DLSU Student Media Office gave a summation of the activities of the day followed by the closing remarks by the DLSU Dean of Student Affairs, Fritzie De Vera. The LSDC Street and DLSU Inner Soul closed the event by singing the DLSU centennial song, Live it Up!. ______________________________________________________________This is the first ever Student Media Congress. It has been set up by the Student Media Office of De La Salle UniversityManila in order to give students and even professionals a chance to learn more about the different media platforms. ### For more information, contact Victoria Altiche, Sonia Leano, and Loranne Yaun.
Pagwawakas
Alagwa, Column
Ang Pahayagang Plaridel, March-April 2015
Buwan na naman ng pagsuot ng toga, pagtanggap ng diploma at pagmamartsa. Muli na namang masasaksihan ang pagtatapos ng ilang mga mag-aaral sa kani-kanilang antas. Isa ito sa mga pinakahihintay na pangyayari sa buhay ng isang estudyante dahil ito ang bunga ng ilang taong paghihirap at pagtitiyaga sa pag-aaral. Lubos na kagalakan ang makatanggap ng diplomang katibayan ng pagtatapos, karagdagan na lamang ang medalya’t parangal na matatanggap.
Kaugnay nito, kamakailan lamang ay naging viral sa social media ang talumpati ni Krisel Mallari, na nakapagtapos ng hayskul bilang salutatorian ng isang parochial school sa Quezon City. Sa kalagitanaan ng kanyang naging talumpati sa kanilang graduation, bigla siyang pinigilan sa pagsasalita ng ilang guro ng paaralan. Igingiit ng administrasyon ng paaralan na hindi niya sinunod ang kanilang inaprubahang talumpati.
"I am Krisel Mallari, a Filipino citizen who would rather choose to fail with honor, than win by cheating."
Isa lamang ito sa matapang na pahayag ni Mallari sa kanyang talumpati. Nabanggit niya ang pandarayang nagaganap sa kanilang paaaralan. Ipinaglaban niya at ng kanyang magulang na hindi dahil sa kompetisyon kaya nila hinihingi ang komputasyon ng kanyang grado ngunit upang magkaroon ng transparency sa pagitan ng mga guro, mga mag-aaral at mga magulang.
Kung tutuosin, hindi na rin bago ang isyung ito. Maraming paaralan, pampubliko o pampribado man, hindi maiiwasan ang ganitong insidente at tila nagiging normal na ito sa panahon ngayon.
Gayunpaman, may katotohanan man o wala ang ibinibintang ng kampo ni Mallari sa kanyang paaralan, magsilbing aral sana ito para sa lahat. Bilang mga mag-aaral na nagnananis magkaroon ng magandang kinabukasan, dapat nating iwasan ang maging parte ng ganitong sistema ng dayaan. Iwasan din nating gumawa ng mali para sa ikagaganda ng ating pangalan o estado sa buhay.
Kailanman hindi grado ang magdidikta ng ating pagkatao. Hindi rin ang mga medalya’t parangal na ating matatanggap ang magpapatunay ng ating kagalingan bagkus ang ating mga prinsipiyo at karanasan ang magdadala sa atin tungo sa tagumpay na ating inaasam.
Para sa mga magsisipagtapos ngayong akademikong taon, binabati ko kayo! Isa kayong karangalan sa inyong magulang at mga guro at isang hakbang na kayong papalapit sa inyong mga pinapangarap!
2015 = Millennium Undeveloped Goals
Alagwa, Column
Ang Pahayagang Plaridel, November 2014
Nobyembre na, ilang linggo na lang bagong taon na naman at tila kay bilis nga naman ng pag-ikot ng mundo. Sa pagpasok ng 2015, ano na nga ba estado ng Millennium Development Goals (MDG)? Nakasasabay nga ba ang Pilipinas sa pagsasakatuparan ng mga proyektong ito? Matutupad ba ang walong pangunahing layunin ng proyektong ito lalo pa’t ang plano ay dapat maisakatuparan ito sa pagtatapos ng 2015?
Ayon sa 5th Philippine Progress Report on the MDGs, kalahati sa walong layunin ang may mataas na posibilidad na masolusyunan sa pagpasok ng 2015. Ito ay ang: achieving universal primary education, reducing child mortality, promoting gender equality at ensuring environmental sustainability. Kung titingnan, maaari nating sabihing may progreso nga naman ang ating bansa.
Gayunpaman, nahihirapan pa rin ang Pilipinas tugunan ang problema sa kagutuman at kahirapan, pakikipaglaban sa mga malalang sakit gaya ng HIV/AIDS at ang pangangalaga sa mga buntis. Marami pa rin dropout students dahil sa matinding kahirapan. Umiiral pa rin gender inequality sa larangan ng pulitika.
Sa lahat ng ito, nais kong bigyang-pansin ang pagtugon ng ating pamahalaan sa pinakamahalagang layunin ng MDG – ang tuluyan nang maiahon sa kahirapan ang mga maralita.
Ayon sa nasabing progress report na inilathala noong Agosto, sa kabila ng pagtaas ng ekonomiya noong mga nakaraang taon, mabagal pa rin ang pag-asenso ng mga mahihirap. Ang target ng MDG ay dapat 17.2% na lang ng populasyon ang mahirap pagdating ng 2015. At ayon sa huling bilang noong 2012, 74.8% pa rin ang itinuturing na mahirap. Malayong-malayo pa ito sa layunin ng MDG. Sa kadahilanang malaki ang naging epekto ng mga nakaraang kalamidad at trahedya na dumating sa ating bansa.
Ayon naman sa isang sarbey ng Social Weather Stations (SWS) noong Septyembre halos limang milyong Pilipino ang nagsasabing nakararanas pa rin sila ng gutom sa ilalim ng pamamalakad ni Pangulong Aquino. Taliwas naman ito sa sinasabi ng Palace Spokesperson na si Edwin Lacierda. Ayon sa kanya, nagsagawa ng sarbey ang pamahalaan noong nakaraang buwan, nabawasan ang nagugutom at naghihirap sa bansa sa 2.5 milyong Pilipino na lamang. Dagdag pa niya, 1,200 respondents lamang ang kinukuha ng SWS samantalang sa kanilang Annual Poverty Indicators Survey (APIS) ay 10,000 households ang kasama sa sarbey. Bukod pa rito, inilahad niyang may pagkakaiba ang poverty incidence sa self-rated poverty. Sa aking pananaw, paikut-ikutin man nila ang resulta ng sarbey, iba’t iba man ang gamitin nilang pamamaraan, iisa pa rin ang sinasabi nito – marami pa ring Pilipinong gutom at mahirap pa rin ang mamuhay sa ating sariling bansa.
Maaabot kaya natin kahit 80% man lang ng layunin ng MGD para sa ating bansa sa 2015? Ano na kaya ang susunod na mangyayari pagkatapos ng 2015? Titigil na rin ba ang sinasabi nilang pagsisikap ng ating gobyernong tugunan ang problemang panlipunang kinahaharap ng ating bansa dahil wala nang MDG na dapat nilang tutukan?
Masyado yatang naging abala ang ating administrayong puksain ang mga korupsyon na tila nakalimutan na nila ang kanilang mga nasasakupan. Buti pa noong panahon na talamak ang korupsyon, may trabaho pa rin ang ilan sa ating kababayan dahil maraming proyekto ang mga pulitiko subalit ngayon kahit sabihin nating may Conditional Cash Transfer ang gobyerno para sa mahihirap, hindi pa rin ito natutugunan ang mga pangangailangan nila. Sa loob ng 25 taong pagsisikap upang makamit ang Millennium Development Goals, may narating ba tayo? Napakagandang proyekto para sa atin ang MDG ng United Nations Development Program kaya sana hindi ito mapunta lang sa wala sa pagtatapos ng susunod na taon.
Para sa lalaki, para sa babae, para sa lahat
Alagwa, Column
Ang Pahayagang Plaridel, October 2014
“We don’t often talk about men being imprisoned by gender stereotypes, but I can see that they are, and that when they are free, things will change for women as a natural consequence. If men don’t have to be aggressive in order to be accepted, women won’t feel compelled to be submissive. If men don’t have to control, women won’t have to be controlled.”
Ito ang naging pahayag hinggil sa estado ng mga kasarian sa mundo ng sikat na British actress na si Emma Watson, kasalukuyang Goodwill Ambassador ng United Nations (UN) Women, sa kanyang pagsasalita para sa HeForShe Campaign ng UN. Namangha ang maraming tao sa kanyang talumpati at dahil dito, umani siya ng papuri mula sa iba’t ibang sektor ng lipunan. Naitayo niya ang bandera ng kababaihan at kalalakihan sa buong mundo.
Isang napakahabang digmaan ang pakikipaglaban ng kababaihan para sa sariling pagkakakilanlan sa lipunan. Madalas nakararanas sila ng diskrimanasyon at sa kabila ng pamumuhay sa modernong panahon, may mga ilang dismiyado pa rin sa kanilang kinalalagyan sa lipunan.
Sa maraming isyung kinahaharap ng ating lipunan, isa ang isyu ng feminism sa mga hindi gaanong napag-uusapan o nabibigyang-pansin ng nakararami. Ayon kay Jone Johnson Lewis, isang Woman’s History Expert, tumutukoy ang peminismo sa magkakaibang paniniwala, ideya at adbokasiya para sa pagbabago ukol sa pakikitungo ng mga tao sa kababaihan. Isinaad din niyang tumatalakay ito sa kultura na kung saan magkaiba ang trato sa mga babae at mga lalaki. Bunsod nito, lumalabas na dehado ang mga kagaya kong naghahanap ng lugar sa sinasabi nilang mundo ng mga kalalakihan. Para naman kay Watson, marapat lamang na pareho ang mga karapatang natatamasa ng kababaihan sa kalalakihan.
Akala ko noon, matatawag kang isang feminist kung ipinaglalaban mo ang karapatan mo bilang isang babae. Pagkatapos kong mapakinggan ang talumpati ni Watson, saka ko lang napagtanto na taliwas ang salitang ‘feminism’ sa kahulugan nito at sa ipinaglalaban nito. Nasaan ang lugar ng kalalakihan sa mundo ng peminismo kung sinasabing inuudyok nito ang pagkakapantay-pantay ng lahat? Kung iisipin, ang salitang ito ay masyadong nakakiling sa kababaihan. Sa tuwing maririnig mo ang salitang peminismo, women’s rights agad ang inyong maiisip. Gayunpaman, mas malalim pa rin ang kahulugan nito, at iyon nga ang pagkakapantay-pantay ng lahat.
Isang magandang halimbawa ang advertisement campaign ng isang sikat na shampoo. Ipinarating nila sa mga manonood ang pagkakaiba ng ‘labels’ sa mga galaw ng lalaki at babae na mas negatibo ang dating ng bansag sa kababaihan at positibo halos kapag sa kalalakihan, sa madaling salita nagkakaroon ng ‘double-standards’ sa pagitan ng dalawang kasarian.
Makikita ang double-standard na ito sa pagtingin sa lalaki at babaeng pinuno. Marahil kaya nasasabing may ‘double standards’ sa pagitan ng dalawang kasarian dahil mas nakikita lang ng mga tao ang kalakasan ng isang lalaki kaya mas pinapaburan silang maging isang lider. Makikita ang pagkakaiba ng dalawang kasarian sa paraan ng kanilang pamumuno sa kanilang nasasakupan ngunit parehas silang may kakayahang maging lider. Paano natin maiaalis sa ating isipin ang negatibong pag-iisip na ito? Simple lang, respeto. Sabi nga nila, ang respeto ay pinaghihirapan, hindi hinihingi. Rerespetuhin ka ng iyong mga kasamahan kung una, may respeto mo rin ang iyong sarili at pangalawa, kung marunong kang rumespeto ng kapwa. Hindi na kailangang ipaglaban ang ating karapatan gamit ang pagsasagawa ng pagkilos kung lahat tayo may respeto sa isa’t isa.
Dahil dito, naisip kong maganda ang layunin ng mga pagkilos na naglalayong palawagin ang karapatan ng mga minority group gaya na lamang ng HeForShe Campaign ng UN Women. Hindi lamang nito ipinaglalaban ang karapatang pantao at respeto sa kababaihan kundi pati na rin ang karapatan at respeto sa kalalakihan. Hinihikayat nila ang lahat partikular na ang mga lalaki na sumali at suportahan ang pagkilos dahil mas malakas kung sama-sama ang buong sangkatauhan.
Oras na para para tumayo at gumawa ng pagbabago. Huwag nating ikulong ang ating pag-iisip na ‘ito lang ako at ito lang ang alam ko’. Ating paigtingin pa lalo ang ating pagkauhaw para sa isang bagong lipunan na pantay ang tingin sa kasarian at para na rin maipamanan natin sa susunod pang henerasyon. Kung tayo mismo nais nating makita ang mundo ng maayos, magsisimula ang pagbabago sa ating sarili dahil sa ating sariling mga damdamin, mas madali at mas makatotohanan ang paglalahad ng pagbabagong nais nating iparating sa lipunan.
Selfie selfie rin kahit walang time
Ligaya, Column
Dyoga, Ang Pahayagang Plaridel Spoof Issue, May 2014
Binansagang “selfie capital of the world” ng Time Magazine ang lungsod ng Makati. Sa katunayan, mayroong 258 selfie-takers kada 100,000 katao ang nasabing lungsod. Nakapasok rin sa nasabing listahan ang Cebu City na nasa ika-siyam na puwesto. Hanep ‘di ba?
Hindi na ako nagulat nang malaman ko ang tungkol dito dahil kapani-paniwala ang balitang ito. Sa araw-araw ko ba namang pag-online, wala yatang araw na hindi ako makakikita ng mga retrato na may mukha ng aking mga kaibigan. May mga kaibigan akong nakalilikom ng daang daang likes, ilang minuto lang pagkatapos nila mag-upload. May mga kaibigan din naman akong bilang lang ang likes na nakukuha, ilang araw matapos itong i-upload. Madalas din akong mag-upload ng sarili kong larawan. Inaamin ko na masarap sa pakiramdam kapag maraming tumatangkilik sa aking larawan at nakalulungkot kapag kaunti lang. Dahil dito napapaiisip ako at naikukumpara ang aking sarili sa aking mga kaibigan. Marahil ito ang epekto ng social networking sites sa kabataan ngayon – nakabatay sa pagtanggap ng lipunan ang tingin sa sarili.
Ayon sa isang urban dictionary, nagmula ang katagang ‘selfie’ sa mga salitang Ingles na “self-portrait picture”. Kung iisipin nga naman, mahalaga talaga ang magkaroon ng sariling pagkakakilanlan at madalas itong nasasalamin ng ating mga larawang kinukuha. Madalas nahuhusgahan ang personalidad ng isang tao batay sa itsura ng kanyang retrato – isang ugali na ng lipunan na mahirap nang alisin.
Naging parte na ng pamumuhay ng mga tao ngayon ang pagkuha ng larawan kahit noon pang wala pa sa bokabularyo natin ang katagang ‘selfie’, kaya naman pati mga Pilipino nahuhumaling dito. Sa mabilis na pag-usbong ng teknolohiya sa kasalukuyan, naiimpluwensiyahan nito ang kilos at pag-iisip ng mga tao. Isa lamang itong pagpapatunay na madali lang para sa mga Pilipino ang makipagsabayan sa ganitong pagbabago.
Wala namang masama sa pagkuha ng sariling larawan at pagpapakita nito sa ibang tao, kung ikagaganda nito ang pagtingin natin sa ating sarili. Nawa maging responsableng mamamayan tayo sa paggamit ng teknolohiya lalo na pagdating sa social networking sites. Binibigyan tayo nito ng kalayaang gawin ang kahit anong bagay. Gayunpaman, malaya din itong makikita ng mga tao na kadalasang pagmumulan ng mga panghuhusga, maganda man o hindi.
Napaglipasan ng panahon, dala pa rin ang alaala ng kahapon
Nina Renz Garcia, Sonia Leaño, Renato Rebellon Jr. at Hannah Tangunan (March 2014)
Natatandaan pa ba ninyo ang mga bagay na pinakatatago ng inyong mga lolo’t lola? Sa bawatimbakan ng lumang kagamitan, maaari tayong mahiwagaan sa agiw, alikabok, at kayamanan ng kahapon. Kasama na rito ang mga naglalakihang plakang naglalaman ng mga makalumang tugtuging hindi mo pa napakikinggan; mga retratong nanilaw na sa katandaan; at ang iskuter na hindi na naaanigan ng araw. Sa kabila ng iyong maliit na paggunita sa panahong hindi na naabutan, patuloy mong hinahanapan ng halaga ang lahat ng ito sa kasalukuyan. Mayroon pa nga bang mga kayamanang hawak ang nakaraan? Ano nga bang halaga ng mga antigong bagay na nahahanap natin?
Sa saliw ng musikang dulot ng plaka
Tunay ngang hindi malilimutan ang mga naglalakihang plakang madalas na makikita sa mga jukebox noon. Kung babalikan ang musika noong dekada ’70, hindi maitatangging pinipilahan ng mga tao ang musikang dala ng bawat plaka. Sa paglipas ng panahon, tila hindi na pareho ang gamit nito sa kasalukuyan sapagkat ginagamit ngayon ang mga plaka ng mga disc jockey sa bawat pinapatugtog na musika. Gayunpaman, may ilan pa rin sa atin ang nananatiling mapagmahal sa mga ganitong klaseng antigong bagay.
Sa panayam ng Ang Pahayagang Plaridel (APP) kay James Dela Merced, tagapamahala ng Plaka Manila, ibinahagi niya ang kanyang pagmamahal sa mga makalumang bagay sa pamamagitan ng pagtatayo at pagbubukas ng sariling tindahan ng mga plaka. “Habang patuloy na umuunlad ang teknolohiya, patuloy ring lumalalim ang pananabik natin sa mga bagay na nagtatali sa’tin sa nakaraan,” pagbabahagi niya.
Sa katunayan, hindi pa rin mawawala ang libo-libong taong sumusuporta sa musikang hatid ng plaka. Inihayag ni David Estrella, III-ADV sa APP na walang katulad ang tunog na dala ng mga plaka. Aniya, mas buo ang tunog nito kung ikukumpara sa mga makabagong tugtugin ngayon sapagkat mas nakakaayang pakinggan ang musikang nagmumula sa plaka. “I’m planning to buy rin eh, dahil na rin kasi hindi ko na naabutan ‘yung henerasyon na iyon (1950s) at parang ang dating [ng pagbili ko ng plaka ay] tipong history repeats itself,” pagsasaad niya.
Isa lamang si Dela Merced sa iilang masugid na taga-kolekta ng mga plaka at si Estrella bilang tagasubaybay ng musika. Para kay Dela Merced, ang mga plakang ito ang sumisimbolo sa bawat yugto ng kanyang buhay sapagkat may natatagong kwento sa likod ng mga plakang pagmamay-ari niya. “Patuloy itong kikinang, dumaan man ang maraming panahon dahil patuloy ang panunumbalik ng mga tao sa mga bagay na kanila nang nakalakihan,” kanyang pagwawakas.
Pamamayagpag sa kalsada ng Vespa
Maituturing na katangi-tanging transportasyon ang Vespa scooter sapagkat bihira lamang tayo makakita ng ganitong klaseng motorsiklo sa kalsada. Inilunsad ang Vespa scooter noong 1946 at tinagurian itong kauna-unahang makinang inihandog sa publiko. Tinawag itong Vespa, salitang Italyano na putakti ang ibig sabihin dahil kawangis ng sasakyang ito ang nasabing insekto. Hango naman ang ideya ng Vespa sa pag-aaral ng isang aeronautical engineer at imbentor na si Corradino D’Ascanio sa mga sasakyang panghimpapawid.
Ayon sa panayam ng APP kay Rein Bejado, nangongolekta ng Vespa scooter, hindi bumababa ang halaga ng Vespa lumipas man ang panahon kaya patuloy siyang nangongolekta ng mga ito. Ani Bejado, hindi maihahalintulad sa iba pang sasakyan ang Vespa kaya naman lalo pa itong napamahal sa kanya. Bukod pa rito, itinuturing ni Bejado na ang kalidad ng Vespa ang pinakamahalagang katangian ng sasakyang ito. “Kahit luma na ito (Vespa scooter), maganda at matibay pa rin,” patunay niya.
Sa kasalukuyan, masasabing patok pa rin ang makalumang sasakyan tulad ng Vespa sa kabataan. Sa panayam ng APP kay Shaira Mae Malapad, 17, II-AB-POM, ibinahagi niyang pangarap niyang makabili ng Vespa scooter dahil sa kagandahan nito. “Para sa’kin kasi, iconic na ‘yung Vespa, maganda ‘yung dating kasi vintage ‘yung tema pero classy din siya at hindi baduy tingnan,” aniya.
Kung susuriin, kahit na makaluma ang dating nito marami pa rin ang nahuhumaling sa Vespa scooter kaya naman patuloy pa rin ang pagkinang nito sa merkado ng mga transportasyon.
Makalumang alaalang kuha ng Konica Minolta
Siguro nga’t kapag nakatutok sa atin ang kamera, hindi natin maiiwasang ngumiti gaano man kalaki ang ang problemang ating dinadala. Mula noon hanggang ngayon, patuloy pa rin nitong pinapanatiling immortal ang hindi malilimutang sandali ng ating buhay. Saksi sa unang pagbibigay kulay ng mga litrato ang Konika Minolta, isa sa pinamagandang na tatak ng kamera noong dekadoo ’40. Sa bansang Japan nagmula ang imbensyong ito noong 1873 na nakapagkamit ng kauna-unahang 35mm compact autofocus camera na may kasamang built-in flash.
Nakapanayam ng APP si Mil Hernandez Donila, 24, ukol sa pagka-antigo ng Konika Minolta. Nagsimula ang pagkahilig niya dito nang nakagamit siya ng iba’t ibang kamera sa kanyang kursong Advertising, walong taon na ang nakalipas. “Ngayon, nasa mahigit dalawang daan na ang aking nakokolektang kamera na iba-iba ang tatak [samantala] nasa mahigit 60 na ang aking Konica Minolta cameras”, kanyang pagbabahagi.
Naniniwala si Donila na hindi pa rin mawawala ang hilig at interes ng madla sa mga antigong bagay gaanoman kalaganap ang teknolohiya ngayon. “Malaki ang pag-asa kong kahit kailan ay hindi ito (vintage items) mabubura sa mga alaala ng mga tao hangga’t mayroong mga indibidwal na pilit prinipriserba ang mga bagay na ito”, kanyang pagwawakas.
Bukod kay Donila, nakapanayam din ng APP si Michael Alexis Dizon, 20, III-BS MGT, isang amateur photographer, at inihayag niyang sa panahon ngayon, nalilimutan na ng karamihan, lalo na ng kabataan, ang film photography na nagbigay daan sa makabagong mga camera. “Mas nasanay tayo sa digicam na 'high tech' at 'sosyal.' Easy way to get and put up a new profile picture or maybe an album of our most recent trip out of city,” kanyang pagbabahagi.
Tunay ngang isang obra maestra ang bawat Minolta noon dala ng kaibahan at ka-detalyado ng disenyo inilagak ng mga gumawa nito noon. Gaano man kabago ang mga camera na ipinakikilala ngayon sa merkado, hindi pa rin ito magiging ganap kung wala ang kinang na iniwan ng Minolta sa larangan ng potograpiya dahil sa kakayahan nitong makalikha ng komplikado at natatanging istraktura noon.
Pagbibigay kinang sa mga antigong kagamitan
Sa paglipas ng panahon, tumataas ang halaga ng mga antigong bagay dahil sa kalidad at kasaysayang nakapaloob ditto, kaya naman nagiging daan ito ng mga kolektor ng antigong mga bagay pabalik sa kahapon. Sa katunayan, higit pa sa salapi ang tunay nitong halaga dahil kaakibat nito ang pinagmulan ng mga bagay na ating kinahuhumalingan sa modernong panahon. Hindi nawawala ang kinang ng mga antigong bagay sapagkat ito ang nagsisilbing paalala sa mga damdamin at alaalang humubog sa kasalukuyang panahon.
Sanggunian:
http://classicmotorcycles.about.com/od/collectingoldbikes/a/Vespa.htm
http://www.konicaminolta.com/about/corporate/history.html
http://www.rocksquare.com/community/musicnews/455
Pagbabalik sa pinilakang tabing, pagbangon ng mga maaaksyong pelikula
Nina Carlo Antonio Jao at Sonia Leaño (January 2014)
Sa pagpasok ng 2014, muling pakikiligin ng tambalang Kim Chiu at Xian Lim sa pelikulang Bride for Rent ang puso ng mga Pilipino. Tiyak na mapapawi nito ang katatakutang dinala nina Kathryn Bernardo at Daniel Padilla sa pelikulang Pagpag noong nakaraang Metro Manila Film Festival. Sa darating naman na Pebrero, tiyak na maraming Pilipino ang muling hahalakhak sa gagampanang papel ni Jericho Rosales sa ABNKKBSNPLAKO?! The Movie na hango sa libro ng kontemporaryong manunulat na si Bob Ong. Ito na nga marahil ang makabagong industriya ng pelikula sa kasalukuyang panahon.
Sa pag-usbong ng ganitong uri ng mga pelikula, tila nawawala na sa hanay ng takilya ang maaaksyong pelikula. Maaaring alam pa ng inyong mga magulang ang Iligpit si Victor Saraza (1997) na pinagbidahan ni Ace Vergel, Isang Bala Ka Lang (1993) ni Fernando Poe Jr. (FPJ), at Markang Bungo: The Bobby Ortega Story (1992) ni Rudy Fernandez (Daboy). Ilan lamang ito sa pelikulang pumatok sa takilya noong kasagsagan ng maaaksyong pelikula. Marami ang nag-aakalang kasabay ng kanilang pagpanaw ang pagsasara ng pinto ng takilya para sa maaaksyong pelikula. Gayunpaman, lumalaban pa rin ang ganitong uri ng pelikula tulad ng Manila Kingpin (2012) ni E.R. Ejercito, On The Job (2013) ni Gerald Anderson at 10000 hours (2013) ni Robin Padilla. Kaugnay nito, masasabi nga bang ito na ang panahon upang bumalik ang kinang ng maaksyong pelikula at tuluyang pumatok sa takilya?
Pagsilip sa industriyang nakagisnan
Sa mga klasik na pelikulang Pilipino tulad ng ‘Iyo ang Tondo, Kanya ang Cavite’ at ‘Anak ni Baby Ama’, kapansin-pansing lubos na pinagkakatiwalaan ng sambayanan bunsod ng kanyang pagtatanggol sa mga naaapi ang bidang karakter. Sa kabila ng pagdanas ng isang masalimuot o sadlak sa kahirapang buhay, tinataglay niya pa rin ang magandang kalooban. Tampok din ang mga aktor na maangas ang dating, maporma’t mayaman at palaging may kasamang mga alalay o ‘mga bata’ kung tawagin. Sila ang kalaban ng bida, tagapaghatid ng gulo at kapanapanabik na mga eksena. Bukod dito, hindi rin mawawala ang magagandang maaalindog na babae na kasintahan ng kontrabida. Bunsod ng hindi magandang pag-uugali, pananakit at pang-aabuso ng kasintahan, mahuhulog ang dilag sa mabuting kalooban ng bida. Higit sa lahat, hindi makukumpleto ang pelikula kung hindi darating ang mga pulis na laging huli sa mga pangyayari. Ito ang pangkaraniwang kuwento mga maaksyong pelikulang nagpasikat kina Da King at Da Boy.
Sa kasalukuyang panahon, tila nawawala na sa takilya ang ganitong takbo ng kuwento. Mas kinahihiligan ng madla ang mga palabas na magpapatawa o magpapakilig sa kanila. Nakapanayam ng APP si Briccio Santos, Chairman at CEO ng Film Development Council of the Philippines (FDCP) ukol sa estado ng maaaksyong pelikula noon at ngayon. Aniya, isang ‘mythic figure’ ang mga bida sa mga dating pelikula - sila ang tagapagligtas ng mga naaapi. Hindi na ito makikita sa kasalukyan sa kadahilanang nagbabago ang panahon at kagustuhan ng mga tao. Ibinahagi ni Maynard*, 38, isang drayber, na iba pa rin ang mga pelikula noong panahon niya. “Hindi ko pa napapanood [ang] OTJ pero sa trailer, parang iba pa rin ang dating kapag si FPJ ang may hawak ng baril. Mga bata pa kasi ‘yung mga bida ngayon,” paglalahad niya.
Industriyang hinding-hindi mawawala
“Hindi ako kumakain ng bigas, Major. Sinasaing ko muna para maging kanin bago kainin. Ikaw Major, palay pa lang, kinakain mo na.” Isa lamang ito sa daang-daang dayalogo ni FPJ sa kanyang pelikula na tumatak na sa kanyang mga tagasubaybay. Kasabay nito hindi maitatangging malaki ang impluwensya ng maaksyong pelikula sa buhay ng mga Pilipino.
Dumating sa yugto ng pagkabata ng ilan sa mga Pilipinong gumamit ng iba’t ibang bagay gaya ng bote panghalili sa totoong baril at gagayahin ang mga napapanood sa maaaksyong palabas. Sa kadahilanang ito, naglipana rin ang mga panatiko ng maaksyong pelikula sa bawat kanto. Kasunod pa nito, mistulang tumitigil ang mundo kapag malapit na ang pinakainaabangang parte ng paborito nilang pelikula. Sa oras na lumabas ang mga bidang karakter, maririnig ang hiyawan bunsod ng lubusang pagkamangha sa porma’t tindig ng mga aktor.
Bagamat labis ang pagtanggap ng mga Pilipino sa maaksyong pelikula noon, mapapansing kaunti na lamang ang gumagawa nito sa kasalukuyan. Gayunpaman, pag-asa ang hatid ng ilang aktor na nagsimulang gumawa muli ng ganitong uri ng pelikula. Isa si Jeorge E.R. Ejercito Estregan, aktor, sa mga kilalang personalidad na tumutulong upang muling buhayin ang industriya ng maaaksyong pelikula. Hindi pa rin tinatalikuran ni Estregan ang larangang nagpasikat sa kanya sa kabila ng pagiging isang politiko niya. Inilahad ni Estregan sa Ang Pahayagang Plaridel (APP) ang pagnanais niyang ipagpatuloy ang nasimulan ng kanilang pamilya at ni FPJ ang dahilan sa hindi niya pagtalikod sa paggawa ng maaaksyong pelikula.
Sa kanyang mga pinagbibidahang pelikula, malaki ang naitutulong nito sa mga kapwa niya artista at ilang stuntman sapagkat hindi matatawaran ang iba’t ibang parangal na nakamit ng kanyang mga pelikula. “Lahat ng maaaksyong pelikula[ng ginagawa] ko ay pawang mga true-to-life story at hindi lamang entertaining, kundi sinisiguro kong ito’y informative, educational, at may lesson,” pagtatapos ni Estregan.
Sa kasalukuyan, tumutulong ang FDCP na muling buhayin ang mga maaksyong pelikula. Para kay Santos, isang sugal ang pagbuo ng natatanging aksyong pelikula sapagkat wala nang katiyakang papatok sa panlasa ng tao ang ganitong palabas hindi tulad noong panahon nila FPJ na agad pinapanood ng masa. Sa kabila nito, patuloy ang pakikipag-ugnayan ng FDCP sa mga pribado at banyagang sektor ukol dito upang tulungan ang mga film maker at producer na pataasin ang kalidad ng mga lokal na aksiyong pelikula sa bansa.
Pinto sa realidad ng buhay
Kung susuriin, hindi naman tuluyang nagsara ang pintuan para sa mga gumagawa ng mga aksyong pelikula. Bukas pa rin ito subalit sadyang hindi na ito kasing-angat kung ikukumpara sa panahon ni FPJ bunsod sa pag-iiba ng panlasa ng mga Pilipino. Para sa mga manunulat ng pelikulang Pilipino, maging isang pintuan nawa ang kanilang talento upang matanto ng mga Pilipino ang realidad ng buhay, mapa-komedya man, aksyon o drama. Higit sa lahat, maging mapanuri sana ang mga manonood at tangkilikin ang mga pelikulang sumasalamin sa tunay na buhay ng mga Pilipino.
*Hindi niya tunay na pangalan
Isang sugal sa pagmamahal: Tamis at pait ng pinakamabilis na suyuan *
Nina Renz Lester Garcia, Sonia Leaño, at Renato Rebellon, Jr. (February 2013)
* Pinakamahusay na artikulong panlathalain para sa buwan ng Pebrero
Ilang beses na ba nating narinig ang kasabihang bulag ang pag-ibig? Sa daan-daang mukhang nakahahalubilo natin araw-araw, hindi talaga natin alam kung sino ang magiging kabiyak ng puso natin. Maaaring nakasalubong mo na siya sa magulong lungsod, subalit sadyang minalas ka lang at hindi pa handa ang tadhana upang pagtagpuin ang inyong mga puso. Para naman sa iba, isang sugal ang pagmamahal, minsan natatalo at minsan nananalo. Bago tumaya, kailangang ihanda ang sarili, dahil hindi mo laging makukuha ang alas. Ganoon pa man, kaya mo bang mahanap ang swerte ng pagmamahal sa isang estranghero? Bababa nga ba si kupido upang pagbuklurin ang dalawang pusong iba sa isa’t isa? Mula sa aming paningin, hayaan niyong ihayag namin ang tamis at pait na hatid ng blind dating.
“Siya na nga ba?”
Bilang isang babae, hindi naging madali para sa akin ang makipagkilala sa taong lingid sa aking kaalaman ang kaanyuan, ugali, at personalidad. Naniniwala akong nagsisimula ang lahat ng magandang relasyon sa matagal na pagkakaibigan ngunit sa pagkakataong ito, sumubok ako ng ibang paraan upang makakilala ng lalaking maaaring magpatibok o mag-iwan ng sugat sa aking puso.
Ibinigay ng isang kaibigan ang aking numero sa isang lalaking hindi ko pa nakahalubilo noon, estranghero siya kung maituturing. Laking gulat ko na pagbangon ko isang umaga, mayroon akong mensaheng natanggap mula sa isang numerong walang pangalan, isang pagbati ang nakalagay. Ilang oras ko ding pinag-isipan kung sasagutin ko ba ang mensahe o hindi. Dala na rin ng kuryosidad, sumagot pa rin ako at umasang may mabubuong pagkakaibigan mula rito. Nagkaroon kami ng kaunting pag-uusap tungkol sa aming pag-aaral hanggang sa napunta ito sa aming personal na buhay. Sa bawat sandali, unti-unting gumagaan ang loob namin sa isa’t isa. Hindi ko na namalayang buong araw na pala kaming nag-uusap dahil na rin sa masarap na kwentuhan.
Dumating sa punto na aming napagkasunduang magkita upang mas lalo pang makilala ang isa’t isa. Mula ako sa isang konserbatibong pamilya kaya naman nagdalawang isip ako kung itutuloy ko pa ito o hindi. Ito kasi ang unang beses na susubukan ko ang blind dating.
Tanghaling tapat noon. Sinabi kong nakasuot ako ng pula upang madali niya akong makita. Kinabahan ako dahil wala akong ideya kung ano ang kanyang itsura. “Kamukha niya ata si Aljur!” hiyaw ng aking saloobin habang naghihintay. Maya’t maya pa, unti-unting nabasag ang imahinasyon sa paglapit niya sa akin. Nagkasalubong ang aming mga matang tila naguguluhan. Sabay kaming naglakad patungo sa isang kainan malapit sa pamantasan at tila walang imik sa pagitan naming dalawa. Sa ilang saglit, pumili na kami ng aming kakainin. Inabutan ko siya ng isang daang piso bilang pambayad sa aking pagkain ngunit ipinilit niyang siya nalang ang magbabayad. Magkatapat kaming kumain habang naglalaro ang aming mga matang nahihiya sa isa’t isa. Naging masaya naman ang aming kwentuhan kahit na paminsan minsang may katahimikang namamalagi.
Hindi matanggal ang hiya sa aming mga mukha hanggang sa puntong tumitingin na ako sa aking orasan dahil may klase pa ako ng ala-una. Naramdaman kong ayaw niya pa ring matapos ang aming masayang pagsasama. Bumili ako ng sorbets para sa aming dalawa bilang pasasalamat ko na rin sa aming maikling pagsasama. Sa pagpaalam ko sa kanya, naisip ko na hindi siya ang tipong lalaking gusto ko at hindi pa ako handa sa mga ganitong bagay. Kaya naman tiniyak ko sa sarili na hanggang pagkakaibigan lamang ang kayang ibigay sa kanya.
“Ano pa bang dapat gawin?”
Tanghali, sa isang tahimik na café na sikat sa mga estudyante ang tagpuan. Dumating ako ng ilang minutong mas maaga. Mahirap nang maturingang bastos sa unang pagkikita. Ilang minuto pang lumipas, dumating na ang oras ng pagkikita. Para mabawasan ang bagot, kumuha ako ng malamig na inumin.
Lagpas limang minuto pa ang lumipas, nang biglang may pumasok sa café na dalagang hindi maiwasang pansinin. Sa malayo ramdam mong siya na ang hinihintay. Papalapit ng papalapit, hinahanap ko na ang mga salitang sasabihin. Siguro nagpapasalamat na rin akong dumating siya sa tagpuan. Nag-alok ako ng kung anong inumin o pagkain ang gusto niya. Sa huli ako rin ang pumili. Naramdaman kong baguhan lang din siya sa konsepto ng blind date. Isang malamig na minatamis ang binili ko para sa kanya. Hindi ko mawari kung gusto niya ang binili kong minatamis, ngunit bilang iyon naman ang pinakamabiling produkto sa café na iyon, naniwala na lang ako na natuwa siya sa aking binili. Dahil nga tila ilap pa kami sa isa’t isa, kinilala muna namin ang mga bagay na aming gusto at ginagawa. Hindi ko alam kung bakit, ngunit naging tulong ang kaba sa akin para maging mapagmasid. Masaya siyang kausap, hindi ko maikakailang masaya siguro siyang makasama muli at mas lalo pa siyang makilala. Kahit ganoon man ang sitwasyon, natatakot akong baka hindi niya ako magustuhan. Patuloy kong iniisip na gawing masaya ang aming pagkikita lalo pa’t nalaman kong ako ang kanyang pinakaunang naka-date. Tunay ngang nakatataba ng puso ang binalita niya sa akin kaya naman mas ginanahan pa akong patunayan ang sarili ko.
Sa kabila ng pagpupumilit, tila bitin ang nararamdaman kong galak mula sa kanya. Siguro nga hindi natin talaga mapipilit ang puso. Nagpatuloy ang aming pag-uusap nang biglang may tumunog sa kanyang bulsa. Tila may gagawin pa siya at kailangan nang umalis. Naudlot ang lahat at nagpaalam na kami sa isa’t isa. Patuloy kong hinahanap ang kislap sa kanyang mata habang nagpapaalam. “See you around the campus…” na alam kong hudyat na hindi niya na ulit gustong maulit ang pagkakataon at hanggang kaibigan lamang ang relasyon namin sa isa’t isa. Hindi rin naman ako nanghinayang.
Sugal na walang talunan
Kung tutuusin, hindi na bago ang konsepto ng “dating”. Kaya naman sa panahon ngayon, hindi na rin nakapagtataka ang makakita ng mga relasyong nabuo mula sa tulong ng makabagong teknolohiya. Sa kabila nito, para sa iba, isang desperadong pamamaraan ng paghahanap ng pag-ibig ang blind dating. Tila nga naman hindi pa bukas sa lahat ang konseptong hatid ng pakikipagsuyuan sa isang hindi kakilala.
Sa pagtatapos ng karanasang ito, alam naming isang sugal ang lahat, kahit ang pagmamahal, at sa panahong ito masasabi naming nabigo kami sa pagtaya dahil tila pagkakaibigan lang ang nangyari. Gayunpaman, masaya pa rin ang pangyayaring ito dahil nakatagpo kami ng mga bagong tao na maaring maging kaibigan. Kahit hindi naitali ni kupido ang aming mga puso, isa pa rin itong magandang aral sa buhay. Huwag tayong magmadali sa paghahanap ng pag-ibig dahil darating at darating din ito, kailangan ng pasensya at basbas ng panahon para maging matamis ang bawat relasyon. Oo nga’t nakapang-aakit ang samyo ng pagkakaroon ng mabilis na paraan para maging malapit sa isang hindi kilala, ngunit hindi kahit kailan sasarap ang bungang pilit sa pagkahinog. Gugulin ang mga makabuluhang panahon sa mga minamahal at mamahalin, at garantisadong babalik sa iyo ang pagmamahal na iyong itinanim.
Diwa ng pagbibigayan tuwing Kapaskuhan, matutunghayan sa mga Christmas Bazaar *
Nina Celina Bianca De Chavez, Sonia Leaño, at Angelica Pulido (December 2013)
* Pinakamahusay na artikulong pantlathalain para sa buwan ng Disyembre
“Uy, sino nabunot mo?” “Anong regalo bibilhin mo? Saan ka bibili?” “May isusuot ka na ba sa Christmas party?” “Anong pagkain ang dadalhin mo sa party?” Ilan lamang ito sa mga tanong na madalas nating sinasambit tuwing sasapit ang pasko. Tuwing Disyembre, tradisyon na ng mga Pilipino ang kabi-kabilang Christmas parties, sunod-sunod na bigayan ng mga regalo, at walang katapusang pagkain ng masasarap na putahe. Sa kabila ng lahat ng mga pagsubok na dumaraan sa buhay ng mga Pilipino, sinasabing sa bansa pa rin natin matutunghayan ang pinakamahaba at pinakamasayang pagdiriwang ng Pasko sa buong mundo. Gayunpaman, sa kabila ng kasiyahang ito, hindi na maiaalis sa isip ng bawat isa ang patong-patong na gastusin tuwing Pasko. Sa paglipas ng panahon, naging bahagi na ng ating kultura ang paghahanda para sa Kapaskuhan kaya naman napabubuntong-hininga nalang tayo sa tuwing maiisip ang mga ginastos para rito.
Isa lamang ang kasagutan sa mga tanong na nabanggit sa itaas – bazaar. Sa tuwing papalapit ang simoy ng Kapaskuhan, likas na sa ating mga Pilipino ang mamili ng iba’t ibang bagay na maaaring iregalo sa ating mga kamag-anak at kaibigan. Pagkakataon din ito upang kumita ang maliliit na negosyo sa ating bansa. Paano nga ba nabago ng mga bazaar ang kultura nating mga Pilipino sa pagdiriwang ng Kapaskuhan?
Maraming pagpipilian sa murang halaga
Totoong napakahirap ng buhay sa ngayon. Tila hindi na madaling dumukot ng pera sa bulsa para sa mga bagay na may kamahalan ang presyo, lalo na para sa mga praktikal na mamimili. Dahil dito, pilit nagtitipid ang mga Pilipino at sinisigurong sulit ang bawat sentimong gagastusin nila araw-araw. Dito marahil nagsimula ang konsepto ng iba’t ibang bazaars na inilulunsad, upang makatulong sa mga Pilipinong nais ng mura ngunit may kalidad na panregalo sa Pasko.
Sa ngayon, ilan sa mga bazaar na maaaring puntahan ng mga mamimili ang Noel’s Bazaar at World Festival Bazaar sa lungsod ng Pasay at Food Meets Fashion Christmas Bazaar sa lungsod ng Taguig. Sa lahat ng bazaar na ito matatagpuan ang masasarap at matatamis na pagkain gaya ng cupcake at kakanin na parehong nasa P25-P80 kada piraso. Kung magagarang damit, sapatos at abubot naman ang hanap ninyo para sa mga salo-salong pupuntahan, tiyak na marami kang mapagpipilian dito. May mga t-shirt na nagkahahalagang P50-P200; shorts at pares ng pantalon na nasa P300-P500, depende sa disenyo at tela. Dagdag pa rito, maaari ka ring magkaroon ng dalawang pares ng sapatos sa halagang P600 sa pamamagitan ng mga “buy one take one promo”. Mayroon ding mga abubot na tiyak ikatutuwa ng kabataan sa halagang P25 pataas. Hindi rin mawawala sa bazaar ang mga kagamitan sa bahay at dekorasyong pampasko gaya ng Belen at Santa Claus na abot kaya ang presyo para sa mga nakatatandang mamimili.
Ginhawa sa mga mamimili ang dala ng mga bazaar, kaya naman patuloy itong dinurumog ng mga tao. Sa panayam ng Ang Pahayagang Plaridel (APP) kay *Adel, 37, isang mamimili sa World Festival Bazaar, isinalaysay niyang laking ginhawang may bazaar para sa kanyang ginagawang Christmas shopping. “’Yung nabili ko rito, mura lang pero yung quality [ng gamit] maganda,” sambit niya nang tanungin namin ang kanyang karanasan sa bazaar. Inihayag din niyang nakatulong ang bazaar sa paghahanap niya ng regalo para sa kanyang mga kamag-anak at kaibigan. Dahil sa uso ang mga Monito’t monita o exchange gift sa mga idinaraos na Christmas party kada taon, siguradong patok din sa kabataan ang ganitong klase ng mga bazaar. Nakapanayam din ng APP si Eunice Del Carmen, 19, estudyanteng dumayo sa Food Meets Fashion Bazaar sa Taguig City. Ayon kay Del Carmen, nais niyang makabili ng mga mura at magagandang damit para sa mga party na pupuntahan niya ngayong Pasko, kaya naman nagpunta siya sa nasabing bazaar. “Pumunta talaga ako dito dahil hilig ko ito (fashion) at para makilala ko rin ‘yung mga fashion blogger na sa Tumblr ko lang fina-follow,” pagbabahagi niya.
Pintuan para sa mga Pilipinong negosyante
Marahil hindi na maiaalis pa sa kaugaliang Pilipino ang pagiging negosyante, kaya naman kinuha ng mga Pilipinong nais lumago ang kanilang negosyo ang pagkakataong dala ng mga bazaar upang subukang magbenta ng kanilang mga produkto. Sa ganitong paraan, nakapag-iipon sila ng pera para sa kanilang mga sariling gastusin lalo na ngayong Kapaskuhan. Ibinahagi naman ni Joana Diane Chua, may-ari ng online shop na Frontyard, ang dahilan ng kanilang pagsali sa Noel Bazaar. Ayon kay Chua, pinili nilang sumali sa bazaar na ito dahil puro magagandang opinyon ang natatanggap nito. “This bazaar (Noel Bazaar) has been getting good reviews with other concessionaires. And then, maganda yung publicity nila (Noel Bazaar) kasi it’s partnered with GMA seven,” paglalahad niya.
Sa panayam ng APP kay Ella Cruz, 17, isang artista, ibinahagi niya ang dahilan kung bakit siya mismo ang nagbebenta ng kanyang mga gamit sa bazaar sa kauna-unahang pagsali niya rito. “Kailangan ko rin suportahan ang sarili kong booth at gusto ko rin maexperience na magbenta sa isang bazaar,” pagpapatunay niya. Dagdag pa rito, isang paraan din ang pagbebenta niya ng mga damit upang maibahagi ang mga kagamitang hindi na nagagamit na maaaring pakinabanganan pa ng iba.
Tunay nga namang isang napakagandang ideya ang pagsasagawa ng bazaar para sa mga Pilipinong nais makalikom ng pera ngayong Kapaskuhan. Malaking bagay rin naman ang papel ng mga taong nag-organisa ng mga bazaar na ito sapagkat sila ang nasa likod ng bawat tagumpay ng bazaars na ating matutunghayan. Ayon sa panayam ng APP kay Jyl Ang, Managing Director ng World Bazaar Festival, nagsisilbing isang ‘testing ground’ ang bazaar na ito upang makatulong sa mga baguhan at matagal ng mga negosyante. “The objective of the event (Bazaar) is to really help out mga SME (Small Medium Enterprises). They (entrepreneurs) use the bazaar as a testing ground if their product will click or not,” paglalahad niya. Sadyang dinarayo talaga ang mga bazaar dahil maganda ang layunin nito para sa mga negosyanteng nag-uumpisa pa lamang at para sa mga nais ipakilala ang kanilang produkto sa pamilihan.
Diwa ng Kapaskuhan, panahon ng pagbibigayan
Isa lamang ang bazaar sa mga paraan upang linangin ang kakayahan at kaalaman ng mga Pilipino ukol sa mundo ng pagnenegosyo at paggagawa ng naiibang produkto na maaaring ibenta sa mamimili. Pagkakataon din ito ng mga Pilipinong makapamili ng mga natatanging handog sa murang halaga upang maipinta ang ngiti sa mga labi ng kanilang mga mahal sa buhay.
Sa ganitong panahon ng pagbibigayan, tiyak marami sa atin ang mayroong ‘wish list’ o listahan ng mga bagay na nais nating matanggap ngayong darating na Pasko. Sa kabila rin ng samo’t saring Christmas party, family reunions o kahit simpleng palitan lamang ng regalo sa magkakaibigan, hindi naman nangangailangang magbigay ng mamahaling gamit o materyal na bagay upang masabing maganda o masaya ang pagsalubong ninyo ng Pasko. Sa katunayan, sapat na ang kaunting salo-salo kasama ng pamilya at mga kaibigan upang ipagdiwang ang kaarawan ni Hesus. Huwag nating kalilimutang Siya ang dahilan kung bakit may Kapaskuhan---ang tunay na diwa ng Pasko.
Philippine Red Cross: Isang patunay sa kabayanihang taglay ng mga Pilipino
Nina Celina Bianca De Chavez at Sonia Leaño (November 2013)
Sinasabing ang mga pinakamatatag at malakas na tao sa mundo ang sinusubukan ng pinakamatitinding bagyo at pighati sa buhay. Ito na marahil ang nagbibigay ng lakas ng loob sa mga Pilipino lalo pa’t taon-taon tayong nakararanas ng mga hagupit ng iba’t ibang uri ng kalamidad at sakuna. Dagdag pa rito ang milyon-milyong tao na rin ang nawalan ng tahanan, pinagkaitan ng kanilang ari-arian at ang pinakamasakit sa lahat, namatayan ng kapamilya. Bagama’t maaaring sabihing gawa lamang ni Inang Kalikasan ang mga trahedyang ito, hindi pa rin maiiwasang isiping tayong mga tao rin ang siyang pangunahing dahilan ng mga dinaranas nating mga pasakit.
Sa mga hindi inaasahang pangyayaring ito, maraming organisasyon ang gumagawa ng kani-kanilang hakbang upang makapagbigay ng tulong sa mga biktima ng sakuna at tulugan silang makaahon sa kanilang buhay. Isa sa pinakamalaki at pinakakilalang non-government organization na umaalalay sa mga biktima ng sakuna ang Red Cross. Sa kabutihang palad, mayroon nito sa ating bansa – ang Philippine Red Cross (PRC). Mahigit isang daang taon na itong naninilbihan sa buong sambayanan at hindi matatawaran ng sinoman ang pagsasakripisyo ng kanilang mga volunteer upang makatulong sa kanilang kapwa. Sila ang mga taong walang pangalan ngunit buong pusong tumutulong sa kanilang kapwang nangangailangan. Sila ang mga taong hindi iniinda ang pagod makarating lamang ang mga donasyon sa mga biktima ng trahedya. Ano pa ba ang kayang ibigay na serbisyo ng mga miyembro ng PRC?
Bandera ng Philippine Red Cross at ang kanilang sinimulan
Miyembro ang Philippine Red Cross ng International Red Cross (IRC) at Red Crescent Movement (RCM) nang opsiyal itong makilala noong 1947. Layunin lamang ng organisyon noong maging sanggunian ng mga nais na magbigay at nangagailangan ng dugo. Sa paglipas ng panahon, nadagdagan na ito ng iba’t ibang makataong serbisyong kanilang isinasagawa. Ilan sa pangunahing serbisyo nila ang Blood Services, Disaster Management, Safety Services, Community Health and Nursing, Social Services at Volunteer Service.
Lingid sa kaalaman ng karamihan, si Apolinario Mabini ang naghikayat sa Republika ng Malolos na bumuo ng pambansang Red Cross. Taong 1899, naaprubahan ang Constitution of National Association of Red Cross at kinilala si Gng. Hilario Del Rosario De Aguinaldo bilang unang presidente ng organisasyon. Taong 1947 naman nang ihirang ng IRC si Aurora Aragon Quezon bilang kauna-unahang PRC chairman. Itinalaga ang nasabing organisasyon ika-15 ng Abril ng parehong taon. Sumunod kay Quezon bilang tagapangulo ng PRC ang batikang aktress na si Rosa Rosal. Sa kasalukuyan, si dating senador Richard “Dick” J. Gordon ang chairman ng PRC habang si Gwendolyn Pang ang kanyang punong kalihim.
Bagaman may mga tagapangulo na kinikilala sa bawat organisasyong naitatag dito man sa Pilipinas o sa buong mundo, mayroon pa rin ang mga itong tinatawag na ina o ama ng samahan. Binansagan ni dating presidenteng Emilio Aguinaldo si Trinidad Tecson bilang Ina ng Philippine Red Cross dahil sa kanyang panggagamot sa mga sugatang Pilipino noong panahon ng rebolusyon. Tinawag rin siya ng mga kapwa niya Katipunero na Ina ng Biak-na-Bato at Ina ng Awa.
Walang humpay na serbisyo ng mga volunteer
Sino-sino na nga ba ang makabagong Trinidad Tecson ng ating lipunan? Nakapanayam ng Ang Pahayagang Plaridel (APP) si Lazaro Isidro III, 24, isang volunteer ng Red Cross. Ibinahagi niya sa APP na siyam na buwan na siyang sumasama a sa Red Cross ngunit ni minsan, hindi siya nakaramdam ng pagod. “Parang pamilya ko na rin ang Red Cross. Dito ko na rin [nakilala] ang second parents ko, at nag-eenjoy ako [sa pagtulong sa kapwa ko] dahil kasama ko ang itunuturing kong pamilya,” giit niya.
Sa patuloy na panayam ng APP sa Red Cross, ibinahagi ni Isidro na kabilang siya sa sektor ng Water Search and Rescue—o mas kilala natin ang grupong matapang na sumusugod sa matataas na baha mailigtas lamang ang mga naipit sa kanilang mga tahanan. Inilahad niya ang kanyang karanasan noong unang beses lamang siya naging volunteer. Aniya, kahit naging puspusan ang pagsasanay ng isang volunteer bago ipasabak sa bawat kalamidad kung saan sila kailangan, hindi pa rin nila maiwasang mag-alala sa mga maaaring mangyari sa aktwal na Search and Rescue operations, lalo’t sa lakas ng ulan at hangin. “Nung bagyong Maring, first time kong ma-deploy n’un. Medyo kinabahan ako kasi hanggang dibdib yung tubig doon sa may Vito Cruz,” saad niya.
Sa maraming nagdaang trahedya rito sa Pilipinas, kaliwa't kanan ang mga organisasyong tumutulong sa mga biktima kabilang na ang Red Cross. Kaya naman hindi namin pinalagpas ang pagkakataong makatulong sa kapwa sa pamamagitan ng pagiging isang volunteer.
Mainit, masikip at mabigat ---ito ang ilan lamang sa maaaring maglarawan ng karanasan namin ng magtungo kami sa Villamor Airbase at mismo na rin sa ating Pamantasan upang mag-volunteer. Sa pagpasok namin sa mga lugar kung saan nakalatag ang mga donasyon, pami-pamilya at magkakaibigang nakangiti ang bumungad sa amin. Habang nakapila’t naghihintay sa aming pagkakataong makapasok (shifting o paglilipat lipat sa dami ng tao), biglang may nag-abot sa amin ng makakain. Galing pala ito sa isang pamilyang nagmalasakit din –patunay na patuloy tayong maghahanap ng paraan upang makatulong.
Sa pagpasok namin, hindi namin inaasahang kailangang magbuhat ng mabigat na mga plastik na naglalaman ng relief goods para sa mga nasalanta ng bagyong Yolanda. Gayunpaman, sa bawat pagputol ng sachet ng kape para sa kanilang agahan, pagdukot ng canned goods para sa kanilang pananghalian, at pagsalok ng bigas para ternohan ang mga ito na aming ginawa, pagtitiis at pag-asa na lamang ang umigting sa aming kalooban. Isang bonus pa rito ang bagong kaibigang nakilala lamang sa pagtutulungan. Wari pa rin namin na kahit sa aming simpleng paraan, mahawakan namin ang kamay ng ating mga kababayang nasalanta ng kagimbal-gimbal na trahedya.
Dadaloy sa ating dugo ang ating pagka-Pilipino
Sa kabila ng mga delubyong sumusubok sa ating mga Pilipino, alam nating may malaking sanggalang tayo na wala ni anomang sakunang makababagsak: ang ating katatagan at kalakasan ng loob. Nito lamang Bagyong Yolanda, sinalata ang malaking bahagi ng Kabisayaan ngunit nananatili pa rin ang bayanihang nananalaytay sa dugo ng bawat Pilipino. Sa katatapos ding lindol sa Bohol at Cebu, nakitang kahit gumuho ang maraming imprastaktura at ari-arian, buhay pa rin ang pag-asa ng mga Pilipinong makaaahon din sila sa sakunang ito. Isa itong pagpapatunay na bilang mga Pilipino, alam nating hawak natin ang kamay ng bawat isa at may hatid na tulong at pag-asa.
Isa ang Red Cross sa mga organisasyong nagsisilbing instrumento upang maihatid natin ang ating mga tulong sa ating kapwa sa pamamagitan ng pagbibigay serbisyo. Patunay lamang ito na kahit sa kasalukuyan, naitataguyod at isinasabuhay pa rin natin ang pagbabayanihan. Kaya kahit anomang kalamidad ang tumumba, tumangay o magpahina sa ating mga Pilipino, alam nating patuloy na mananalaytay sa ating mga dugo ang pakikipagkapwa. Habang nabubuhay tayo sa pag-asang makaaahon sa kahit anong pagsubok, kapit bisig nating tutulungan ang bawat isa, at hinding hindi pababayaan ang sinomang nalulugmok sa ating bayan.
Sanggunian:
http://www.redcross.org.ph/history
Mentalism: Kakayahang naglalantad sa gunita ng mga tao
Nina Nadine Camille Bayta, Celina Bianca de Chavez at Sonia Leaño (October 2013)
“Mag-isip ka ng kahit anong salita, kahit anong pumasok sa isip mo pero ‘wag mong sasabihin sa akin. Isulat mo ang salita sa papel na ito.”
Ayaw naming nilalamangan at niloloko kami. Ayaw naming nakikita o nalalaman ng kahit sino ang ginagawa o iniisip namin. Sa kabila nito, iba pa rin ang aming reaksyon at pagkamangha sa tuwing nakasasaksi kami ng mga taong may kakayahang gawin ito. Sa pagkakataong ito, mukhang wala kaming takas. Sa pamamagitan lamang ng pag-obserba sa ating mga mata at galaw ng katawan, maniniwala ba kayo na may taong kayang alamin ang nilalaman ng ating isipan?
Isang malaking karangalan ang makita’t makausap ng Ang Pahayagang Plaridel (APP) ang isa sa mga kilalang taong may kakayahang magsagawa ng mentalism – si Justin Piñon na kilala rin bilang ‘The Mental Assasin’ ng Pilipinas. Magkahalong kaba at galak ang bumalot sa aming katawan sa araw na iyon.
Ano nga ba ang mentalism? Paano nagagawa ng mentalists ang mga di pangkaraniwang bagay gaya ng pagbabasa ng isip o kaya magsabi ng katangian ng isang taong hindi pa nila lubusang kilala?
***
Ayon sa aming pananaliksik, tumutukoy ang mentalism sa isang sangay ng sikolohiyang sumisiyasat sa mataas na pang-unawa sa pag-iisip ng isang tao, at ang walang hanggang abilidad at potensyal nito. Mayroon itong apat na aspeto: pang-unawa, paglalarawang kaisipan, paralinggwistika at pantaong pag-iisip.
Pinaniniwalaang nagsimula ang mentalism kay Giuseppi Pinelli, isang Italyanong nagtatanghal noong dekada ‘70. “Second Sight Acts” ang tawag sa palabas niya ukol sa mentalism. Sa aktong ito, nakapiring ang mentalist habang hawak ng isang tao ang bagay na huhulaan ng nagtatanghal. Sinasabing kahit nakapiring ang mentalist, nakikita niya ang bagay sa pamamagitan ng mata ng taong may hawak ng hinuhulaang bagay. Nagtagal ang ganitong pagtatanghal hanggang sa ika-18 siglo. Sa likod ng teknikal na kahulugan ng mentalism, simple lang ito para kay Piñon: isa itong performing art ukol sa kapangyarihan ng ating utak.
Maraming nagsasabing nakamamangha ang mga mentalist dahil sa kakayahan nilang malaman kung ano ang tumatakbo sa isip ng isang tao. Ayon sa panayam ng BBC kay Eugene Burger, isang mentalist, patuloy na humahanga ang marami sa ‘mind magic’ dahil mayroon itong katangiang kapani-paniwala sa mata ng mga tao. Sa pagkakataong nakilala namin si Piñon, nasaksihan namin ang mga hindi pangkaraniwang bagay na hatid ng mentalism. Tara’t tingnan ang mundo gamit ang mata ng isang mentalist.
Nasa galaw ng tao ang kanyang katangian
Maraming oras ang iginugol ni Piñon upang matutunan nang husto ang mentalism. Sa sampung taon niya bilang isang mentalist, masasabi niyang kulang pa ang kanyang nalalaman ukol sa mind reading. “Graduate ako ng business management [course] pero nag-aral ako ng psychology for this one,” pagpapahayag ni Piñon.
Maraming estilo at paraan ang ginagamit sa pagbabasa ng isip, isa na rito ang paraang “psychic”. Ginagamit dito ang extrasensory perception (ESP), na iba sa limang ‘sense organs’ sapagkat hindi nito nasasagap ang amoy, hitsura, boses o pakiramdam na kumikilala sa isang tao. Bagkus, isang kakaibang pag-intindi ang hatid nito upang mahulaan ang kung sino ang isang tao. Ibinahagi ni Piñon na body language reading naman ang estilo niya upang mabasa ang mga ugali at katangian ng tao. Ito ang estilo kung saan naayon ang kakayahan niyang bumasa ng isip sa kung paano gumagalaw ang tao. “Kahit wala ka palang powers, kaya mong mabasa ang galaw ng tao kasi universal ang body language,” aniya.
Bintanang hatid ng mga mata sa katauhan ng isang tao
Naniniwala si Piñon na iba-iba talaga mag-isip ang tao ukol sa mga bagay na nasa kanyang palagi. “Pero yung most common [thinking] ng mga tao is yung pamilya nila at saka siyempre, pera,” pagpapaliwanag niya. Ibinahagi niya rin sa amin na mahalaga ang papel ng facial expression, partikular ang kilos ng mga mata, sa kanyang pagtatanghal ng mind reading. Aniya, mayroong ibig-sabihin ang direksyon kung saan tumitingin ang mga mata. “Obserbahan ninyo, kapag sa taas tumingin ang isang tao, iniisip niya mga bagay o larawan. [Kapag] sa kaliwa o kanan, tunog ang naaalala niya. ‘Pag sa ibabang kanan naman, iniisip niya, ‘yung nararamdaman niya; at ‘pag sa ibabang kaliwa, sarili niya [ang] kinakausap niya,” pagpapaliwanag ni Piñon. Mainam din ang obserbasyong ito para malaman kung nagsisinungaling ang isang tao o hindi. Sa kanyang patuloy na pagbabahagi ukol sa kilos ng mga mata, sinabi niyang kapag tumingin sa itaas ang inyong kausap, magsasabi siya ng totoo at kapag tumingin siya sa ibaba, nag-iisip siya at gumagawa ng kung anomang sasabihin niyang kasinungalingan.
Aming napagtantong iba pala talaga kapag aktwal mong nararanasan ang pagtatanghal ng isang mentalist. Hindi namin lubos akalaing may kakayahan siyang alamin ang aming personalidad kahit na sa saglit na oras lang kami nagkakilala. Nakamamangha dahil tumpak ang lahat ng kanyang sinasabi tungkol sa aming katauhan. Oo, tama ka, nahulaan niya nang walang kahirap-hirap ang mga salitang pasikreto naming isinulat sa papel. Para sa kanya, isang tantiyadong hula ang kanyang ginawa, ngunit para sa amin, isa itong nakatatayong balahibong karanasan. Sa kabila ng kagalingan niya sa kakayahang ito, nasabi niyang may mga pagkakataong nag-aalangan din siya ngunit hindi niya ito ipinapakita, bagkus nagtitiwala lang siya sa kanyang kakayahan.
Pag-unawa sa likod ng ipinakikita ng realidad
Sa ngayon, ibinabahagi ni Piñon ang kanyang kaalaman sa pagbebenta sa mga salesman at kung paano maaaring gamitin ang pagbabasa ng body language sa ganitong hanapbuhay. Nabanggit niyang pangkalahatan ang body language, ibig sabihin pareho ang interpretasyon nito para sa karamihan. Marami siyang itinuturo ukol sa paggamit ng body language bilang diskarte pagdating sa negosyo. Sa ganitong paraan, mababasa mo ang magiging desisyon ng isang mamimili base sa kanyang galaw o reaksyon sa inyong produkto kaya’t mas mapapadali ang panghihikayat mo sa mamimili. Napag-aaralan ang mentalism at kayang gawin ito ng sinoman basta’t mayroon siyang determinasyon at handang mag-ensayo ng husto para lang matutunan ito.
Mata ang isa sa mga importanteng bahagi ng ating katawan ngunit kadalasan nakalilimutan natin bigyan ito ng importansya. Hindi man lahat may kayang gumawa ng mentalism ngunit pinapaalalahanan lamang tayo nito na sa pamamagitan ng ating mga mata, makikita natin ang katotohanan sa ating paligid kung magiging mapanuri lamang tayo. Matututunan din nating tumingin higit pa sa nakikita ng ating mga mata at makiramdam sa mga taong nasa paligid natin kung mas magiging bukas tayo sa kanila. Huwag natin abusuhin ang kakayahan ng ating mga mata, tumingin lamang sa mabuting hangarin at hanapin ang para sa atin.
Sources:
Fletcher, M. (2013). What is Mentalism?. Retrieved from http://www.mentalistmarkfletcher.com/what-is-mentalism/
BBC. (2009). History of Magic. Retrieved from http://www.youtube.com/watch?v=HrHWgWNXveY
Nakaraan kasama ng mga bayani: Alam ba natin ang tunay na halaga?
Ni: Sonia Leaño at Renato Rebellon Jr. (September 2013)
Mula sa paboritong Zara na cardigan hanggang sa bulto-bultong damit sa mga tiangge, hindi mo maiiwasang mapansin ang halagang kaakibat ng mga bagay sa paligid mo. Kahit may sapat kang pera upang masunod ang luho o mapagipunan ang mga kailangan, napapatingin ka sa iyong bulsa o pitaka kung sinong bayani ang magliligtas sa iyo – maaring si Osmena, si Roxas, o si Macapagal. Bilang sukli ng kabayanihan, lagi mong mahahanap si Rizal at Aguinaldo na tila unti-unting lumiliit sa iyong palad sa paglipas ng panahon. Sa kabila ng halagang nakasulat sa tabi ni Quezon, napagtanto mo na ba ang tunay na simbolo ng kapirasong papel na nakasasalamuha mo araw-araw? Naisip mo ba ang tunay na halaga ng 25 sentimos na hinayaan mong gumulong sa estero?
Ilang taon na nga bang naghihintay si Ninoy upang mapansin mong higit sa nakikita mo ang halaga ng bawat barya at papel na pera? Marahil sa ating pananaw, simple lamang ang disenyo ng salaping ating ginagasta sa bawat araw. Hindi tulad noong bago dumating ang mga Espanyol, makikinis at malagintong sigay lang ang ginagamit ng ating mga ninuno para sa komersiyo at transaksyon. Kung ikukumpara, mas mainam ang limang sigay sa isang libong pisong tinupi mo sa napakaliit na piraso. Sinasabi ng karamihan sa ating sinasalamin ng salapi ng isang bansa ang kultura at progresong hinanhangad nito. Halina’t samahan kaming alamin ang mga pagbabagong pinagdaanan ng mga nilukot, binulsa at pinasang mukha ng bayani.
Piso at Dalawang Piso
Marahil hindi mo na naabutan ang dalawang pisong papel dahil saglit lamang itong nasa sirkulasyon ng opisyal na pera ng bansa. Maaaring hindi mo na rin nahawakan ang pisong papel. Si Apolinario Mabini ang pinakaunang naging mukha ng piso habang sa dalawang piso naman makikita si Jose Rizal. Sa likod ni Mabini, makikita ang simbahan ng Barasoain habang sa likod ni Rizal, tampok ang deklarasyon ng kasarinlan ng Pilipinas na naganap sa Kawit, Cavite.
Sa ngayon, maririnig na lamang si Rizal na kumakalampag sa mga bulsa at pitaka natin. Upang lagi nating maalala ang kabayanihan ni Rizal, inilagay ang mukha niya sa pisong barya sa kadahilanang marami sa atin ang nakahahawak ng piso.
Limang Piso
Marahil nakilala mo lamang sa mga libro ng kasaysayan sina Marcelo H. Del Pilar at Graciano Lopez Jaena – ang mga nakaupong bayani sa limang pisong papel. Matatagpuan ang pahayagan ng La Solidaridad sa likod na bahagi ng salapi bilang paalala na dalawa sila sa mga nagtuguyod ng nasabing pahayagan. Naging kinatawan rin si Andres Bonifacio ng berdeng salaping ito bago pa man siya inilipat sa sampung piso. Sa likuran naman nito, makikita ang seremonya ng sagradong sanduguan sa pagitan ng mga katipunero.
Kung iisipin marahil ilan sa inyo naabutan pa ang papel na limang piso. Kulay berde pa rin ito, si Emilio Aguinaldo ang nasa harapan habang ang deklarasyon ng kasarinlan ng Pilipinas sa Kastila na ginanap ang makikita sa kabaliktaran nito. Kagaya ni Rizal, napasama na rin si Aguinaldo sa mga bayaning laging kumakalampag sa bulsa ng mga Pilipino.
Sampung Piso
Bago mo pa man maabutan ang baryang bakal at tanso, maraming pagbabago ang pinagdaanan ng perang ito. Unang mukha ng sampung piso ang tatlong paring sina Mariano Gomez, Jose Apolonio Burgos at Jacinto Zamora o mas kilala sa tawag na GOMBURZA. Makikita naman sa kabilang bahagi ng salapi ang monumento ni Andres de Urdaneta at Miguel Lopez de Legazpi, dalawa sa mga manlalakbay na kasama ni Ferdinand Magellan nang dumating sila sa Pilipinas. Noon pa man, kulay kayumanggi na ang salaping ito.
Siguradong naabutan mo pang nalulukot ang sampung piso bago pa man ito maging bakal at tanso. Nakita mo pang nag-iisa si Apolinario Mabini at hindi nagtagal nagkasama na sila ng kaibigan niyang si Andres Bonifacio sa harapan ng salapi. Sampung piso na ang permanente nilang pwesto sa lahat ng salaping dinaanan ng kanilang mukha. Kasa-kasama nila ang Simbahan ng Barasoain hanggang sa ito maging barya.
Dalawampung Piso
Hindi mo na ito nahawakan: Bago pa man maging permanenteng modelo ng singko at diyes sina Aguinaldo at Mabini, napunta muna silang dalawa sa dalawampung pisong salapi. Sa likod ng salapi makikita ang Sigaw sa Balintawak at ang Kartilya ng Katipunan na parehong nagpakita ng ating pakikipaglaban para sa kasarinlan ng ating bansa.
Tatlong bagay na makapagsasabing dalawampung piso ang hawak mo: Kulay kahel, Manuel L. Quezon at ang Palasyo ng Malacanang. Sa kasalukuyan, kasama na ni Quezon sa mukha ng salapi ang Palasyo ng Malacanang at ang unang rebolusyong naganap sa EDSA. Sa likod ng salaping ito, makikita ang mga simbolong nagpapakita ng isang bansang may sariling identidad. Nasa likod naman ng salaping ito ang tanawing Banaue Rice Terraces at Palm Civet o isang musa na matatagpuan dito sa Pilipinas.
Limampung Piso
Sa unang bersyon ng salaping ito, si Antonio Luna pa ang kinatawan ng singkwenta at pinangatawanan niya rin ang bandila ng Pilipinas sa laban ng mga Pilipino at Amerikano noong 1900s. Sanduguan naman nina Miguel Lopez de Legazpi, isang Kastilang manlalakbay, at Datu Sikatuna, pinuno ng Bohol, ang makikita sa likod na bahagi ng salapi.
Noon pa man pula na ang prominententeng kulay ng salaping ito. Nakikita mo si Sergio Osemena Sr. na siyang sumunod sa pwesto ni Quezon bilang pangulo ng Commonwealth. Sa likod nito, mahahanap ang isang sining na nagpapakita ng dating gusali ng Lehislatibo. Sa kasalukuyang disenyo nito, kasama na ang litratong kuha sa unang pulong ng pamahalaan ng Pilipinas at ang pagdating ni Heneral MacArthur sa Leyte, Lawa ng Taal at higanteng kingfish sa mga makikita sa likod ng bagong denominasyong ito. Sinisimbolo naman ng limampung piso ang mayamang kultura at kasaysayan ng Pilipinas.
Sandaang Piso
Lingid sa ating kaalaman, mayroong babaeng naging mukha na ng ating salapi. Si Melchora Aquino o mas kilala sa tawag na Tandang Sora ang una sa mga babaeng bayani na naging parte ng ating kasaysayan. Binansagan siya bilanng Ina ng Himagsikan dahil sa katapangang ipinakita niya noong nabubuhay pa siya. Sa likuran ng salaping ito ang mga naging bandila ng Katipunan na sumimbolo ng katapangan ng mga Pilipino hanggang sa ngayon – ang katapangang dapat taglayin ng bawat mamamayan.
Siguradong kulay lilang papel at si Manuel Roxas na ang natatandaan mo patungkol sa sandaang piso. Si Roxas ang naging unang pangulo sa ikatlong republika ng Pilipinas. Pinalitan ng dating gusali ng Bangko Sentral ng Pilipinas (BSP) ang mga bandila ng Katipunan sa likuran nito. Ipinapakita ng isang daang piso ang isang matibay at panatag na pinansyal ng bansa. Sa kasalukuyan, makikita na sa likuran nito ang Mayon Volcano sa Bicol at isang butanding na espesyal na hayop ng bansa.
Limangdaang Piso
Si Manuel Roxas ang unang nagdala ng dilaw na bandera ng limangdaang piso. Kasa-kasama niya pa rin ang gusali ng lumang BSP na makikita sa likurang bahagi ng salapi.
Dilaw ang kulay ng limangdaang piso dahil ito ang kulay na dala ni Ninoy Aquino na sumisimbolo sa demokrasyang kanyang hinangad para sa bansa sa ilalim ng pamumuno ni Ferdinand Marcos. Makikitang sa likod na bahagi na saksi ito sa paghihirap ng Pilipinong makamit ang kalayaan at demokrasya sa pamamgitan ng katapangan ni Ninoy. Sa kasalukuyan, kasama niya na ang asawang si Corazon Aquino sa salaping ito. Makikita na sa likuran nito ang Puerto Princesa, Subterranean River National Park at ang Blue-napped parrot.
Sanlibong Piso
Sa lahat ng salaping nabanggit, ito ang pinakamataas na denominasyon at ang pinakabago sa lahat. Ito ang dahilsn kung bakit hindi nalalayo sa unang besryon ang kasalukuyang itsura ng salapi – kung saan tampok sina Josefa Llanes Escoda, Vicente Lim at Jose Abad Santos. May malaking partisipasyon sila upang makamit ang kalayaan ng bansa noong panahon ng pananakop ng mga Hapon. Sa naunang bersyon, apoy at mga dahon ng laurel ang makikitang kasama nila. Sa likod ng salaping luma, makikita ang Banaue Rice Terraces, Manunggul Jar at Langgal, o lugar sambahan sa Mindanao, na kumakatawan sa tatlong isla ng Pilipinas – ang Luzon, Visayas at Mindanao. Sa kasalukuyan, pinalitan na ito sa Tubbataha Reefs National Park at litrato ng South Sea Pearl.
Dala ng perang ito ang simbolo ng indibidualismo, na kahit gaano ka man kaliit sa paningin ng iba, kaya mong kuminang at maging isang malaking tulong sa bayan. Isang perlas na hinihintay ang bawat Pilipino, lahat may angking potensyal na hinihintay para sa paglago ng bansa.
Layon ng nasyon, layon ng bawat Pilipino
Hawak ng mga salaping ito ang mga kwento ng ating kasaysayan bilang mga Pilipino. Katulad ng pagpapahalaga natin sa ating pera, nararapat lang na pangalagaan din natin ang ating kasaysayan na kumukumpleto sa ating pagka-Pilipino. Nawa’y magsilbing aral at gabay sana ang mga imahe na nakapaloob sa mga salapi ng mga alaala at panahon ng ating pagtatangis at pabubunyi bilang isang bayang malakas at matatag. Gaano man kalayo ang ating marating, hindi natin maaaring makalimutan ang mga bayaning ibinuwis ang kanilang lahat para sa atin patungo sa kaunlaran. Lingid man sa kaalaman ng marami, nilalaman din ng ating pambansang salapi ang layunin at adhikain nito para sa isang magandang bukas. Sa mabilis na pag-asenso ng teknolohiya, sumasabay rin ang salaping ito sa sirkulasyon at mithiin ng buhay. Magbago man ang anyo nito sa paglipas ng panahon, ngunit hindi ang dala nitong pangarap para sa isang magandang Filipinas na para sa mga Filipino.
Mirror Maze at See More Glass: Repleksyon ng pag-unlad ng sining at kulturang Pilipino
Ni: Sonia Leaño at Angelica Pulido (August 2013)
Marami sa atin ang kalimitang isinasantabi ang mga bagay dahil sa pag-aakalang wala itong gaanong maidudulot sa ating buhay. Isang halimbawa na lamang ng mga bagay na ito ang salamin na inaakala nating simple at walang gaanong silbi. Gayunpaman, mayroon itong napakahalagang papel sa pagbibigay pagkakakilanlan sa buhay ng bawat nilalang. Dahil sa malikhaing katangiang taglay ng mga tao, hindi na lamang ginagamit ang salamin upang makita ang ating sarili; bagkus, ginagamit na rin ito upang pagyamanin ang ating sining at kultura na siyang maaaring maipagmalaki sa buong mundo.
Kagulat-gulat ang sunod-sunod na pag-usbong ng mga paraan sa pagpapalawak ng gamit ng salamin sa ating buhay; ngunit, walang katapusang bulong-bulungan pa rin ang maririnig ukol sa pagiging simple at ordinaryo nito. Sa kabila nito, binigyan ng sining ng bagong identidad ang mga salamin na matatagpuan sa Kamaynilaan. Ilan lamang sa mga halimbawa ng lugar na ito ang Mirror Maze na masisilayan sa Seriland, Manila Ocean Park at ang See More Glass Exhibit na inorganisa ng West Gallery sa Lungsod ng Quezon. Ating tunghayan ang kwento sa likod ng kakaibang anggulong dala ng hindi karaniwang salaming masisilayan sa mga lugar na ito.
Mirror Maze: Ideyang banyagang patok sa masa
Maraming mga atraksyon at pasyalan ang matatagupuan sa Pilipinas na tiyak na babalik-balikan ng mga Pilipino, at maging ng mga banyagang turista. Gayunpaman, tila kakaunti na lamang ang pasyalang masasabing kakaiba at bago sa panlasa ng mga Pilipino. Sa panayam ng Ang Pahayagang Plaridel (APP) kay Mary Grace Sanchez, 24, tour facilitator sa Seriland, Manila Ocean Park, isinalaysay niya kung papaano itinayo ang Seriland at kung ano ang binabalik-balikan dito ng mga turista. Ibinahagi ni Sanchez na nagsilbing inspirasyon ng pamilya Fernandez, may ari ng Seriland sa Pilipinas, ang Seriworld sa Jeju Island, South Korea sa pagtatayo ng ganitong pasyalan sa bansa. “Sabi nung anak nila (mag-asawang Fernandez) na maganda ito ilagay sa Pilipinas kasi wala pa nito sa bansa”, aniya. Nahahati ang Seriland sa tatlong bahagi - Trick Art, Mirror Maze, at 3D Theater. Sa mga atraksyong nabanggit, tanging ang Mirror Maze lamang ang pumukaw ng aming atensyon.
Sa pagpasok namin sa loob ng Mirror Maze, inakala naming napalilibutan kami ng mga salamin dahil nakita namin ang aming mga sarili kahit saan kami tumingin. Nakamamangha rin ang aming pagtayo sa gitna ng dalawang salamin na nagbibigay sa amin ng walang hangganang repleksyon. Ayon sa siyensya, nagkakaroon ng maraming repleksyon dahil sa mabilis na pagkilos ng liwanag at tumatalbog ito sa magkaharap na salamin. Gayunpaman, kagulat-gulat pa rin sa ilan kapag nalalaman nilang hindi na pala salamin ang nasa harap nila kung hindi isang lagusan palabas ng maze. Isa pang ikatutuwa ng mga Pilipino sa Mirror Maze ang pagkakaroon nito ng ibat-ibang anggulo sa mga salamin na binansagang “picture spot” dahil maganda itong pagkuhanan ng mga litrato . Tunay ngang nakakaaliw ang ganitong klaseng pasyalan dahil bukod sa pagiging mapanlinlang ng salamin, isang hamon din ang ibinibigay ng Mirror Maze sa mga bumibisita rito – ang mahanap ang daan palabas sa nasabing lugar.
Gaya ng sabi ni Sanchez at iba pang mga nakapunta sa Seriland, talaga ngang nakatutuwa ang Mirror Maze. Naiiba ito sa karaniwang pasyalan sa Kamaynilaan sapagkat ito ang kauna-unahang Mirror Maze sa buong bansa. Gayunpaman, nararapat lamang na maging maingat ang mga taong pumapasok dito dahil napapalibutan ito ng mga babasaging bagay. Dagdag pa rito, bago pa man pumasok, pinasusuot ng puting gwantes ang mga bisita upang hindi magasgasan ang salamin sakali mang hawakan nila ito. Sa kabila nito, nakatitiyak si Sanchez na may maiuuwing ngiti at saya sa mukha ang lahat ng taong darayo rito.
See More Glass Exhibit: Makabuluhang anyo ng salamin
Marami pa rin sa atin ang nahihirapang umintindi sa tunay na kahulugan ng mga bagay sa mundo. Minsan, ito pa ang nagiging sanhi ng hindi natin pagkakaunawaan. Sa See More Glass Exhibit, binigyang-daan ng mga obrang nilikha ni Carina Santos, 23, alagad ng malayang sining, ang pagpapakita sa mga puwang sa buhay natin na kinakailangan lagpasan sa pamamagitan ng kanyang mga obrang nilikha. Sa unang sulyap sa mga obra ni Santos, maaaring maraming maguluhan sa kung ano ang mensaheng nais iparating ng mga ito. Nilalaman ng kanyang mga obra ang samu’t saring bagay na makikita sa tahanan. Ilan sa mga bagay na ito ang mga pahina na galing sa lumang libro at mga pira-pirasong artikulong galing sa dyaryo na pinagsama gamit ang sinulid at saka inilagay sa loob ng frame.
Mapapansin sa mga obra ni Santos na nakalagay ang lahat ng ito sa mga salaming hugis trapezoid. Sinisimbolo ng salamin ang maliwanag na pagpapakita sa pagkakabuo ng mga bagay sa mundo kasama na rin ang mga pagkakamali nito. Nagsisilbing daan rin para sa mga tao ang paglalagay ng mga bagay sa loob ng salamin upang maging mausisa tayo sa mga makapangyarihang pangitain na makikita sa mundo.
Sinulid ang isa sa mga ginamit ni Santos sa kanyang mga obra na sumasagisag sa pagsa-sama-sama ng mga bagay bagay. Sinisira rin ng sinulid ang mga nakapaibabaw na bagay upang mas maintindihan pa ang nilalaman nito. Kinakatawan naman ng hugis trapezoid ang walang humpay na pag-asa ng mga nilalang sa mundo. Sa lahat ng ito, sinasabi lamang ng kanyang mga obra na maaaring para sa karamihan, buo na ang ating pagkatao pero sa totoo lang, hindi pa ito tapos.
Pagiging malikhain, daan sa katangi-tanging mga bagay
Sa unti-unting pag-asenso ng sining ng kulturang Pilipino, nararapat lamang na ating ipagmalaki ang estado nito ngayon. Sino nga bang mag-aakalang pwede palang maging pasyalan at exhibit ang simpleng salaming kalimitang ginagamit lamang para makita ang ating sarili? Mahirap man isipin ngunit, maaari pala itong maging posible. Patunay na lamang ng Mirror Maze sa Seriland at See More Glass Exhibit na nakatawag sa ating pansin sapagkat nagbibigay ito ng malalim na kahululgan sa buhay ng mga Pilipino. Ipinapakita lamang ng mga ito na kayang kayang sumabay ng mga Pilipino sa unti-unting pagbabago ng kultura at anyo ng mundo. Higit sa lahat, pinapatunayan lamang ng Mirror Maze at See More Glass Exhibit na ang pagiging malikhain ang daan upang magawa ang mga bagay na ating ninanais. Salamin ang ating mga obra; repleksyon ito ng ating mga likha kung gaano natin kakilala ang sarili at ang mundo.
Paglalakbay sa Maynila: Isang pagsilip sa mga kalyeng malapit sa puso ng mga Lasalyano
Ni: John Jhulio Barrameda at Sonia Leaño (July 2013 Issue)
Masasabing isa ang Taft Avenue sa mga pinaka-abalang kalye dito sa Maynila. Lingid sa kaalaman ng karamihan, nagkaroon ito ng iba’t ibang pangalan bago pa man makilala bilang Taft Avenue. Unang tinawag ang kalyeng ito bilang Calle Rizal, na binansagan namang Columbia Avenue noong panahon ng mga Amerikano. Hindi naglaon, ipinangalan ito sa pangulo ng Amerika at gobernador-heneral ng Pilipinas na si William Howard Taft. Para kay Ambeth Ocampo, isang mananalaysay, nagpapatunay ang mga lumang pangalan ng mga kalye sa Maynila ng ating mayamang kultura at kasaysayan.
Nakasanayan na ng karamihan sa mga Lasalyano ang pagbiyahe sa kahabaan ng kalye ng Taft. Marahil kabisado na ng karamihan ang pasikot-sikot sa nasabing kalye kaya’t kahit nakapikit, alam nila kung paano puntahan ang iba’t ibang kalyeng malapit sa Pamantasang De La Salle. Gayunpaman, paano nga ba nabuo ang kalyeng ito? Kapag sinabing Taft Avenue, ano nga ba ang unang pumapasok sa isipan ng mga tao?
Hindi ka tunay na Lasalyano kung sa higit tatlong taong pamamalagi mo sa Pamantasan, hindi ka pa nakapupunta sa ilang kalyeng malapit sa paaralan. Gaano mo nga ba kakilala ang mundong ginagalawan mo?
Kalye ng Pablo Ocampo/Vito Cruz
Marahil alam mong kilalang-kilala ng mga Lasalyano ang Vito Cruz dahil dito madalas bumababa ang mga estudyante tuwing papasok sila sa Pamantasan. Dito matatagpuan ang Rizal Memorial Sports Complex, at sa kalyeng ito rin madalas idinaraos ang ilan sa mahahalagang patimpalak sa larangan ng isports.
Ang hindi mo alam, kinilala ito noon bilang Calle Vito Cruz. Sinunod ang pangalan ng nasabing kalye sa dating alkalde-mayor ng Pineda (kasalukuyang kilala bilang lungsod ng Pasay) na si Hermogenes Cruz noong 1871. Isa siya sa namuno sa Katipunan sa Pasay laban sa mga Kastila at Amerikano. Naging tirahan din ang Calle Vito Cruz ng ilan sa mga prominenteng pamilya noong dekada ’40. Matatagpuan pa rin sa kasalukuyan ang ilan sa mga mansyong itinayo rito noon. Pinalitan man ang pangalan nito ng Pablo Ocampo street na mula sa pangalan ng isang sekondaryong sekretarya ng Kongreso ng Malolos, mas kilala pa rin ang pangalang Vito Cruz.
Kalye ng Singalong
Marahil alam mong dito madalas nagaganap ang mga outreach activity ng Pamantasan. Sakop na ito ngayon ng distrito ng San Andres at isa ang Singalong sa mga lugar kung saan tumira ang mga Pilipino pagkatapos ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig (WWII).
Ang hindi mo alam, tumutukoy ang salitang Singalong sa isang tasang gawa sa kawayan. Bago pa man ang WWII kinilala ang lugar na ito bilang taniman ng mga bulaklak. Ito ang lugar kung saan kumukuha ng paninda ang mga nagbebenta ng bulaklak sa Maynila.
Kalye ng Pedro Gil
Marahil alam mong dito makikita ang isa sa pinakamalapit na pamilihan sa Pamantasan –ang Robinson’s Place Ermita. Isa rin ito sa mga pinaka-abalang interseksyon sa kahabaan ng kalye ng Taft dahil sa kaliwa’t kanang mga opisina, gusali, paaralan at mga nagtitinda sa bangketa.
Ang hindi mo alam binansagan ito bilang Kalye ng Heran na nagmula sa pangalan ni Jose dela Herran, isang kapitan ng Hukbong Dagat ng Kastila noong labanan sa Look ng Maynila taong 1898. Sumikat ang kalyeng ito dahil dito matatagpuan ang dating Fleur-de-lis Theater na minsang tinawag din bilang “The Broadway of Herran”. Matatagpuan sa teatrong ito ang isang obra-maestra na gawa ni Carlos Botong Francisco, ang “The Evolution of Philippine Culture”.
Kalye ng Harrison
Marahil alam mong kalye ng Mabini ang tawag dito sa kasalukuyan. Makikita rito ang ilan pa sa malalapit na pamalihan – ang Harrison Plaza at SM Harrison. Ito rin ang nagsisilbing tagpuan ng mga Lasalyanong kumukuha ng NSTP-CWTS bago sila pumunta sa kani-kanilang pupuntahang pamayanan.
Ang hindi mo alam, sinunod ang pangalan ng kalyeng ito kay Francis Burton Harrison na naging gobernador-heneral ng bansa mula 1913 hanggang 1921. Lingid sa inyong kaalaman, Harrison Plaza ang pinakaunang pamilihang itinayo rito sa Pilipinas. Matatagpuan din sa nasabing lugar ang ilan sa mga internasyonal na embahada gaya ng embahada ng Russia.
Roxas Boulevard
Marahil alam mong dito matatagpuan ang Look ng Maynila, kung saan masasaksihan ng mga dumaraan ang napakagandang paglubog ng araw tuwing dapit-hapon. Pinagdurugtong ng kalyeng ito ang iba’t ibang lugar gaya ng Lungsod ng Pasay, Parañaque at Cavite. Matatagpuan din dito ang Manila Hotel, Manila Yacht Club at ang Rizal Park. Nagsisilbi rin itong daanan patungong SM Mall of Asia at Ninoy Aquino International Airport (NAIA).
Ang hindi mo alam bago pa man ito ipinangalan kay dating presidenteng si Manuel Roxas, tinawag din itong Harrison Boulevard dahil kahilera nito ang Kalye ng Harrison; Cavite Boulevard dahil malapit ito sa bungad ng probinsya ng Cavite; Dewey Boulevard na ipinangalan kay George Dewey noong panahon ng Amerikano at Heiwa Boulevard naman noong panahon ng mga Hapon. Saksi ang kalyeng ito sa giyerang naganap sa Look ng Maynila noong Mayo 1898.
Kalye ng Quirino
Marahil alam mong kung magmumula ka sa gusali ng Bro. Andrew Gonzalez, mas malapit ang estasyon ng LRT sa Quirino kumpara sa estyasyon ng Vito Cruz. Matatagpuan din sa kalyeng ito ang Manila Zoo, na ‘tila malaki ang pinagbago ngayon kumpara noong mga nakaraang taon.
Ang hindi mo alam, Calle Canonigo ang tawag dito noong panahon ng mga Kastila at dinudugtong nito ang distrito ng Paco at Pandacan . Colorado naman ang naging pangalan nito noong panahon ng Amerikano at minsan na ring tinawag na Kalye ng Felipe Agoncillo. Matatanaw rito ang mga luma’t magagarang mansyong nagpapakita ng masaganang nakaraan nito.
Kalye ng Agno
Marahil alam mong dito matatapuan ang mga kainang malapit sa puso at tiyan ng mga Lasalyano. Madalas itong pinupuntahan dahil sa mura ngunit masarap na pagkain. Hindi rin ito nalalayo sa mga gusali ng DLSU kaya naman isa ito sa mga tinatangkilik ng mga estudyanteng nagmamadali upang kumain. Kilala rin ang kalyeng ito sa bansag na “Smoker’s Lane”.
Ang hindi mo alam kahit pinalitan na ng Fidel A. Reyes street ang pangalan ng kalyeng ito, mas kilala pa rin ito ng mga Lasalyano bilang Agno. Isang manunulat si Fidel A. Reyes at isinulat niya ang “Aves de Rapino”, isang artikulo na bumabatikos sa pamahalaang Amerikano.
Bagong pangalan, matibay na kasaysayan
Kung iisipin, ang mga kalyeng nabanggit ang patunay sa samu’t saring pangyayaring bumubuo sa pagkatao ng mga Pilipino. Sa paglipas ng panahon, ‘tila maraming nagbago sa ating kultura. Madalas, naaapektuhan ang kultura ng mga impluwensiya at kaganapan sa ating kapaligiran. Bilang mga Lasalyano, kasama tayo sa pagbibigay ng impluwensiya sa mga pagbabago sa ating lipunan. Maaaring sa mga susunod na taon, ipangalan naman ang isang kalye sa Maynila sunod sa pangalan ng Pamantasan.
Masasabing mabilis umangkop ang mga Pilipino ayon sa kanilang mundong ginagalawan dahil na rin sa sunod-sunod na pagdating ng mga banyagang sumubok angkinin ang Pilipinas. Mahirap man isipin ngunit isa tayong pinaghalo-halong salinlahi. Gayunpaman, iba’t ibang lipi ang dumadaloy sa dugo ng bawat Pilipino, ang pinaghalong kultura ng mga Kastila, Amerikano, Hapon at iba pang minana ng mga ninuno natin na patuloy nating pinapalawak ang magbibigay ng pagkakakilanlan sa lahing Pilipino. Para sa mga mag-aaral ng Pamantasan, palitan man uli ang mga pangalan ng mga kilalang kalye, mananatali pa rin sa puso’t isipan ang kulturang Lasalyanong nakapaloob dito.
Sanggunian:
(2006). In Daluyan: A Historical Dictionary of the Streets of Manila. Manila: The National Historical Institute.
Ira, L. (1977). In L. Ira, Streets of Manila. Manila: GCF Books.
Panlilio, E (ed) (2006) The Manila We Knew. Manila: Anvil Publsihing
http://en.wikipedia.org/wiki/List_of_eponymous_streets_in_Manila
http://www.lougopal.com/manila/?p=808
http://traveleronfoot.wordpress.com/2008/07/10/old-street-names-of-manila/
Kalayaang hatid ng paninirahang malayo sa magulang: Isang solusyon o suliranin?
Ni Sonia Leaño (June 2013 Issue)
Kung iisipin, tila mas madali ang buhay ng estudyanteng nasa mataas na paaralan kumpara sa nasa kolehiyo. Tuwing umaga, nakahanda na ang almusal pati na rin ang baon na gawa ni nanay bago ka pa man gumising. Malapit lang sa bahay ang paaralan kung kaya’t nilalakad lang ito ng ilan o kaya naman hinahatid sila ng school bus. Minsan, hinahatid pa sila ng sarili nilang magulang kaya hindi problema kung tanghali na magising dahil tiyak na hindi ka pa rin mahuhuli sa iyong mga klase. Gayunpaman, hindi ganito ang sitwasyon pagdating sa kolehiyo.
Bilang isang mag-aaral na nasa kolehiyo, maraming hangarin ang mga magulang para sa kanilang mga anak. Kabilang na rito ang makapagtapos sa pag-aaral at magkaroon ng magandang trabaho. Gaano man kahirap, gagawin ng mga magulang ang lahat upang mabigyan ng mataas na kalidad ng edukasyon ang anak kapalit man nito ang kanilang paglayo sa nakagisnang tahanan.
Malayo ang Pamantasan sa tahanan ng ilan sa mga estudyante kaya naman mas praktikal para sa kanila kung titira sila malapit sa paaralan. Kadalasan, pabor ito para sa mga estudyante dahil malaya silang gawin kung ano ang kanilang ninanais. Isa nga ba itong tunay na kalayaang maituturing o isang kalayaang nasa ilalim pa rin ng kontrol ng magulang?
Unang tikim sa kalayaang nakamit
Hindi na kailangang gumising ng sobrang aga upang makaiwas sa mabigat na trapiko ng Maynila, maiiwasan na rin ang masikip at maraming tao sa mga tren at pakikipag-unahan sa pagsakay sa mga pampublikong sasakyan- ilan lamang ito sa mga kagandahang naidudulot ng paninirahan ng malapit sa Pamantasan ng mga mag-aaral at bukod pa rito, ang kalayaan sa tahanan ang pinaka-inaasam nila. Sa panayam ng Ang Pahayang Plaridel (APP) kay Alyssa Kaye Talledo, III-BSA, ibinahagi niyang malaking ginhawa para sa kanya ang pagtira sa dorm. Para sa kanya, naging malaya siya at mas naging responsableng mag-aaral. “Advantage [ng pagtira sa mga dorm] ‘yung hindi mo na kailangan magpaalam sa parents mo kapag gagala ka,” pabiro niyang sagot. Sa kabila nito, hindi pa rin naging madali para kay Talledo ang malayo sa kanyang pamilya. “Minsan, naho-homesick ka kasi namimiss mo ‘yung mga kulitan sa bahay,” aniya. Nahirapan din siya noong umpisa dahil kinailangan na niyang asikasuhin ang kanyang sarili.
Hindi nagtagal at nasanay na rin si Talledo sa ganitong uri ng pamumuhay. Ibinuhos niya na lamang ang kanyang oras sa pag-aaral upang maibsan ang kalungkutang kanyang nararamdaman. Para sa kanya, naging malaking tulong ang teknolohiya dahil paminsan-minsan, nagtatawagan sila ng kanyang magulang para makapag-usap sa kabila ng distansyang namamagitan sa kanila.
Kalayaan mula sa magulang
Hindi man lubos na nahirapan ang mga magulang sa paglayo ng kanilang anak, hindi pa rin mawawala sa kanila ang mag-alala. Mas naging panatag ang kalooban ng bawat magulang sapagkat batid nilang malayo sila sa kapahamakan ng araw-araw na pagbiyahe patungong paaralan. Nakapanayam din ng APP ang mga magulang na malayo rin sa kanila ang anak tulad ni Otilia Vergara, 58, taga-Quezon City. Pumayag siyang patirahin ang kanyang anak sa dorm dahil nakikita niyang kailangan ng kanyang anak ng mas maraming oras para sa pag-aaral. “With our constant communication, I am aware of her whereabouts and she also asks for my permission especially if not school related na lakad,” pagbabahagi ni Vergara.
Para sa ilang magulang, pribilehiyo ang pagtira ng kanilang anak na malayo sa kanila dahil malaya silang gawin ang kahit ano ng hindi nagpapaalam. Sa panayam ng APP kay Cristy Talledo, 49, ina ni Talledo, isinalaysay niyang malaki ang tiwala niya sa kanyang anak. “Hindi ko naman siya nababantayan bawat oras, tiwala lang ang pinanghahawakan ko sa kanya.” Para naman sa iba, isang uri ng kontroladong kalayaan ang paninirahan sa mga dormitoryo dahil sila pa rin ang tumutustos ng mga pangangailangan ng anak kaya’t nararapat lang na bantayan pa rin sila ng husto. Pagdaragdag pa ni Vergara, huwag nilang sisirain ang tiwala na binibigay sa kanila ng kanilang magulang.
Nakapanayam din ng APP si Ma. Cristina Galang, Counseling Psychologist at miyembro ng Psychological Association of the Philippines, inilahad niyang mas matututong mamuhay ang mga mag-aaral nang mag-isa at ipagtanggol ang sarili kapag nalayo sila sa kanilang magulang. Ibinahagi rin niyang maraming kabataan ang takot pang mawalay sa magulang. Gayunpaman, kung sobra ang proteksyong ibinibigay ng magulang sa anak, mas mahihirapan itong humiwalay sa kanila. Likas na sa mga magulang, lalo na sa mga nanay, ang pag-aalala sa kalagayan ng kanilang anak. “Mom’s instinct is a kind of woman’s intuition. There’s a psychological connection with those part of us,” paglalahad niya. Marahil isa itong kalayaang kontrolado pa rin ng magulang dahil maaari pa rin nilang pangasiwaan ang kanilang mga anak. Dagdag pa ni Galang, dapat bigyan ng limitasyon ang kabataan sa mga bagay na maaaring makasama sa kanila. Kadalasan naman, nais din ng anak ang makapag-sarili. Payo ni Galang na hayaan lamang sila at pakisamahan lang sila ng mga magulang. “They can also ask [their] parents to help them by investing trust that they can manage and letting go psychologically,” pagdadagdag niya.
Kalayaang may pananagutan
Mataas na kalidad ng edukasyon ang binibigay ng Pamantasang De La Salle sa mga mag-aaral nito. Bukod sa matrikula, nariyan din ang gastos para sa baon, pamasahe, pananamit at iba pang materyal gaya ng laptop at tablet na makatutulong sa pag-aaral ng mga estudyante. Isasantabi ang lahat ng ito ng mga magulang mabigyan lang ng magandang kinabukasan ang kanilang mga anak.
Nasanay pa rin ang mga kabataan na palaging nandyan ang kanilang magulang para alagaan sila. Gayunpaman, kinakailangan din nilang matutong tumayo sa sarili nilang mga paa. Hindi man maiwasan ng kanilang mga magulang ang makialam at mag-alala, ginagawa nila ito para sa sarili nilang kabutihan.
Hindi isang laro ang pagkakaroon ng kalayaang katulad ng ibinibigay ng karanasang manirahan sa mga dormitoryo o condominium ng mag-isa. Sa ganitong pagkakataon, maraming tukso ang darating, bahagi na ito ng pagigiging isang estudyante. Kaya kung mahina ka, madali kang bibigay. Pribilehiyo man itong maituturing, may kaakibat itong responsibilidad na kailangan panindigan at malaking tiwala na hindi dapat basagin na lamang.