Een praktisch ventje…
Mijn ouders zijn geboren in 1931 en 1933. Zij waren pubers toen de oorlog was afgelopen en groeiden op in Groningen waar het oorlogsleed gelukkig minder was geweest dan in het westen van Nederland. Toch was het ook in Groningen geen pretje. Mijn vaders oudste broer werd opgeroepen voor de arbeitseinsatz. Om eraan te ontkomen liet hij een vat jenever op zijn voet vallen, waardoor hij in het gips belandde en respijt kreeg. Na zijn herstel werd hij alsnog opgeroepen en zag hij zich gedwongen om onder te duiken. Oma schonk in overspannen toestand een ketel water leeg in de brandende kolenkachel. Er was tekort aan van alles en het dagelijkse leven was op allerlei manieren ontregeld. Mijn vader deed daardoor pas eindexamen voor de MULO toen hij bijna 19 was. Ook vlak na de oorlog was je nog bezig met jezelf staande te houden, er was nog zoveel op de bon en het hart van Groningen lag in puin. Nog steeds moest je overleven en er was maar weinig ruimte om stil te staan bij gevoeligheden.
Rond 1950 waren Piet en Marie jongvolwassen, tijd voor wederopbouw en het sparen voor een uitzet. Zij scharrelden 6 jaar met elkaar, aan en uit ging het voordat zij trouwden. Beiden werkten in de zaak van hun ouders. Marie in de chocolaterie van Oma van Weert, Piet in het café van Opa Otto. Beiden deden hun best om vakdiploma’s te behalen zodat zij samen een eigen bedrijf konden opstarten. In die naoorlogse tijd was het leuk om uit te gaan, overal klonk Amerikaanse muziek. Uitgaan en dansen gaf het gevoel van nieuw verworven vrijheid. Maar ondanks die pret was het een tijd waarin je niet mocht zeuren en hard moest werken.
Eind 1955 trouwden mijn ouders, het was een moetje want mijn zus kwam er aan. Tijdens de bevalling kreeg mijn moeder trombose, een ernstige complicatie. Greetje was echter een gezonde baby, maar mijn moeder kreeg toch het advies om niet weer zwanger te worden. Toch wilden zij graag nog een kind en 5 jaar later besloten zij het risico maar voor lief te nemen.
Op zaterdag 28 april 1962 werd Oma Otto 65. Die avond ook begonnen de weeën. Mijn vader had zijn kroeg vol zitten en vond het maar een ‘slechte planning’. Baby Pieter werd geboren in kraamkliniek ‘Huize Tavenier’, zoals duizenden andere Groningers. Het was een paar minuten voor middernacht. Dat Oma jarig was op de 28ste en kleine Pietertje daar nu bij kwam vonden mijn ouders maar onpraktisch. In overleg met de arts werd zijn geboortetijd verschoven naar een paar minuten over twaalf. Zo hoefden ze niet twee verjaardagen op één dag te vieren. Gewoon handiger voor de hele familie.
Piet en Marie werkten hun hele leven hard. Praktisch zijn, niet zeuren en niet teveel gevoeligheden bleken ook handige opvoedmethoden. Zo werden ook Greetje en haar jonge broertje grootgebracht. Aanpakken en niet zeuren! Alleen zo kun je iets bereiken in het leven! Piet had zelfs een gevleugelde uitspraak als er eens iets gevoeligs ter tafel kwam: ‘Je hebt een dak boven je hoofd en je hebt te vreten, dus wat wil je nou nog meer…?’
Ik begrijp die pragmatische levenshouding van mijn ouders best. Zij moesten gewoon keihard werken om het hoofd boven water te houden. Voor hen was er niet veel te kiezen. In hun jonge jeugd leerden zij al een oorlog te overleven en later moesten ze zorgen dat er weer brood op de plank kwam en hard werken voor de toekomst. Stilstaan bij allerlei gevoeligheden waren een belemmering in hun vooruitgang.
Maar ik ben opgegroeid in een andere tijd, ik ben van een andere generatie. Een tijd met provo’s, hippies, punks en skinheads. Een tijd ook met gastarbeiders, boterbergen, democratisering en zo veel mogelijk consumeren als je op kunt. En ook een tijd van individualisering, bewustwording, stilstaan bij je gevoel. En mogen zijn wie je bent.
Overleven heb ik ook geleerd. Het overleven van mijn opvoeding, welteverstaan. Jarenlang heeft het me achtervolgd. Het presteren; het niet boos mogen worden maar de verstandigste moeten zijn en het eindeloze aanpassen aan alles en iedereen. Ik heb het gedaan. Om te overleven.
Maar nu wil ik zijn wie ik ben.
En binnenkort wordt ik 52. Op 28 april. Of toch op 29 april? Nou ja, ik vier het op 24 mei, heel praktisch, omdat alle weekenden al vol zitten. Drie keer jarig dus de jaar. Je moet je een beetje aanpassen, hè?