‘Laten we toch niet blijven terugvallen op de oorlog’, schrijft Marga Minco, die in december 2018 op achtennegentigjarige leeftijd de P.C. Hooft-prijs ontving, in haar roman Een leeg huis uit 1966. We zijn blijven terugvallen op de oorlog: de betrokkenen, slachtoffers, kinderen en kleinkinderen van slachtoffers, kinderen van daders. Maar voor zover er een collectieve Nederlandse identiteit bestaat, is die eveneens gevormd door de herinnering aan die oorlog. Nu is collectieve identiteit een schimmige constructie die ons als het er echt toe doet dreigt te ontglippen, wat vermoedelijk geldt voor alle identiteit.
Het volledige weten, met andere woorden, is de dood.
Wij bevinden ons in diverse gradaties van onwetendheid en hebben slechts de wil tot weten tot onze beschikking, die soms weinig meer is dan de wil om níét te weten, want dat het weten niet altijd goed voor ons is, is evident. Kortom, de wil tot weten is altijd ook de wil om te weten wat schadelijk voor je zou kunnen zijn.
Ja, iets beters dan de dood kun je vinden in Port Vendres. Maar zelfs die achteloze intimiteit, zo laat Minco zien, wil je nog opstaan en met meer dan alleen geveinsd plezier kunnen beweren:
‘in Port-Vendres heb ik iets beters dan de dood gevonden! ‘
Zie volgende post om ‘Stuk 13/21′ te weten...