Bakara Suresi 157. Ayet
"İşte Rablerinden bağışlanma (salavât), rahmet onlaradır. Doğru yola erişenler de işte bunlardır."
Bu ayet, 155 ve 156. ayetlerin devamıdır. Allah önce müminlerin mutlaka imtihan edileceğini söyler; ardından musibet karşısında nasıl davranmaları gerektiğini öğretir:
"Şüphesiz biz Allah'a aidiz ve şüphesiz O'na döneceğiz." (Bakara 156)
ayette ise bu tavrı gösteren insanların Allah katındaki karşılığı açıklanır.
Ayeti ayrıntılı inceleyelim
1. "Rablerinden salavât onlaradır"
Arapçada "salavât" (صلوات) kelimesi burada Allah'tan gelen bir övgü, ilgi, destek, bağışlama ve değer verme anlamındadır. Allah, sabreden kullarını yalnız bırakmaz.
Bu şu anlama gelir:
Allah onları över.
Onlara yardım eder.
Onları korur.
Onları bağışlar.
Onlara yakın olur.
Yani musibetin içinde bile kul Allah'ın özel ilgisi altındadır.
2. "Ve rahmet"
Rahmet sadece acımak değildir.
Allah'ın rahmeti:
Günahların bağışlanması,
Kalbe huzur vermesi,
Zorlukları kolaylaştırması,
Dünyada destek olması,
Ahirette cenneti vermesi
gibi geniş bir anlam taşır.
Sabreden kişi sadece sıkıntıya katlanmış olmaz; Allah'ın rahmetine de kavuşur.
3. "İşte onlar doğru yolu bulanlardır"
Buradaki "mühtedûn" kelimesi, doğru yola ulaştırılmış kimseler demektir.
Neden?
Çünkü musibet geldiğinde:
Allah'a isyan etmezler.
Ümitsizliğe kapılmazlar.
Allah'ın hikmetine güvenirler.
Her şeyin sonunda O'na döneceklerini bilirler.
Bu bakış açısı onları doğru yolda tutar.
Bu ayet bize ne öğretiyor?
Allah, hayatın zorluklarının geleceğini önceden haber verir (155. ayet).
Sonra bize ne söyleyeceğimizi öğretir:
"İnnâ lillâhi ve innâ ileyhi râciûn."
"Biz Allah'a aidiz ve O'na döneceğiz."
Ardından da bu sözü kalpten söyleyenlerin mükâfatını açıklar:
Allah'ın övgüsü,
Allah'ın rahmeti,
Doğru yol.
Bu sıra çok anlamlıdır: İmtihan → Sabır → Allah'a teslimiyet → Rahmet → Hidayet.
Günlük hayatımıza mesajı
Bir yakınımızı kaybettiğimizde, hastalandığımızda, malımızı kaybettiğimizde veya büyük bir sıkıntıyla karşılaştığımızda bu ayet bize şunu hatırlatır:
"Bu dünya geçicidir. Ben Allah'a aidim. Rabbim beni görüyor. Bu imtihan boşa değildir. Eğer sabreder ve O'na yönelirsem, Allah'ın rahmeti ve hidayeti benimle olacaktır."
Bu nedenle Bakara 155–157 ayetleri, Kur'an'da sabır ve musibet karşısındaki mümin duruşunu en kapsamlı şekilde anlatan pasajlardan biridir.
Bakara Suresi 155–157. Ayetler
Bu üç ayet Kur'an'da imtihan, sabır ve Allah'ın mükâfatı konusunu en kapsamlı anlatan bölümlerden biridir. Allah, müminlere hayatın gerçeğini öğretir: İman etmek, imtihansız bir hayat yaşayacağımız anlamına gelmez.
Bakara 155
"Andolsun ki sizi biraz korku, açlık, mallardan, canlardan ve ürünlerden eksiltmekle mutlaka imtihan edeceğiz. Sabredenleri müjdele."
"Andolsun ki..."
Ayet, Arapçada güçlü bir yemin ifadesiyle başlar. Bu, Allah'ın haber verdiği şeyin kesin olduğunu gösterir.
Yani Allah şöyle buyuruyor:
"Kesin olarak sizi imtihan edeceğim."
Bu, her mümin için geçerlidir.
"Biraz korku"
Korku hayatın her alanında olabilir.
Örneğin:
Hastalık korkusu
Gelecek kaygısı
Savaş
Deprem
İşini kaybetme korkusu
Sevdiklerini kaybetme endişesi
Allah, korkunun da bir imtihan olduğunu bildiriyor.
"Açlık"
Bu sadece yiyecek bulamamak değildir.
Şunları da kapsayabilir:
Geçim sıkıntısı
Fakirlik
Ekonomik kriz
Rızkın daralması
Allah, rızkın da bir imtihan olduğunu öğretir.
"Mallardan eksiltmek"
Kazancın azalması...
İşin bozulması...
Birikimin erimesi...
Malın çalınması...
Hepsi bu kapsamdadır.
Mal Allah'ın emanetidir. Allah dilerse artırır, dilerse azaltır.
"Canlardan eksiltmek"
Bu ifade farklı şekillerde anlaşılmıştır:
Yakınlarını kaybetmek
Hastalanmak
Gücün azalması
Ölüm
Savaşta kayıplar
İnsanın en ağır imtihanlarından biridir.
"Ürünlerden eksiltmek"
Hasadın azalması...
Kuraklık...
Meyve vermeyen ağaç...
Kazancın bereketinin gitmesi...
Emek verip karşılığını alamamak...
Bunların hepsi buna dahildir.
"Sabredenleri müjdele"
Sabır, sadece sessizce acı çekmek değildir.
Kur'an'daki sabır;
Allah'a güvenmek,
İsyan etmemek,
Doğru olanda sebat etmek,
Zorluk içinde de Allah'ın emirlerini terk etmemektir.
Bakara 156
"Onlar kendilerine bir musibet geldiğinde: 'Şüphesiz biz Allah'a aidiz ve şüphesiz O'na döneceğiz.' derler."
Bu ayet, musibet anında müminin bakış açısını öğretir.
"İnnâ lillâhi"
Anlamı:
"Biz Allah'a aidiz."
Bu ifade çok derindir.
Şunu kabul etmektir:
Ben Allah'ın kuluyum.
Malım Allah'ın emanetidir.
Çocuğum Allah'ın emanetidir.
Canım Allah'ın emanetidir.
Sahip olduğum her şey aslında Allah'ındır.
Bu yüzden Allah verdiğini geri aldığında, kul bunun O'nun hakkı olduğunu bilir.
"Ve innâ ileyhi râciûn"
"O'na döneceğiz."
Bu sadece ölüm demek değildir.
Aynı zamanda:
Hesap vereceğiz.
Allah'ın huzuruna çıkacağız.
Sonsuz hayat başlayacak.
Bu düşünce, dünyanın geçici olduğunu hatırlatır ve musibet karşısında insana umut verir.
Bakara 157
"İşte Rablerinden bağışlanma ve rahmet onlaradır. Doğru yola erişenler de işte bunlardır."
Allah, 156. ayette anlatılan tavrı gösteren kullarını ödüllendirir.
1. Rablerinden "salavât"
Buradaki salavât, Allah'ın kullarına olan övgüsü, bağışlaması, desteği ve yakın ilgisi anlamına gelir.
Yani Allah:
Onları yalnız bırakmaz.
Onları över.
Onlara yardım eder.
Onları bağışlar.
Bu, Allah'ın özel lütfudur.
2. Rahmet
Rahmet;
Dünyada kalbe huzur vermesi,
Sıkıntıları kolaylaştırması,
Günahları bağışlaması,
Ahirette cennete ulaştırması
gibi çok geniş bir anlam taşır.
3. Hidayet
Allah şöyle buyuruyor:
"İşte doğru yolda olanlar bunlardır."
Neden?
Çünkü onlar:
Musibet karşısında Allah'ı unutmazlar.
Dünya ile yıkılmazlar.
Allah'a güvenirler.
Sabırla yollarına devam ederler.
Bu, gerçek hidayetin bir göstergesidir.
Bu üç ayetin birlikte verdiği mesaj
Bu ayetler bir bütün olarak şu sırayı öğretir:
İmtihan kaçınılmazdır. (155)
Mümin musibet karşısında Allah'a teslim olur. (156)
Allah da ona mağfiret, rahmet ve hidayet verir. (157)
Bu ayetler, sabrın pasif bir bekleyiş olmadığını; Allah'a güvenerek, isyan etmeden ve doğru yolda kararlılıkla yürümek olduğunu gösterir.
Hayatımıza mesajı
Her korku, kayıp, hastalık veya sıkıntıda bu ayetler bize şunu hatırlatır:
"Bu imtihan Allah'ın bilgisi ve hikmeti dahilindedir. Ben Allah'a aidim, sonunda O'na döneceğim. Eğer sabırla ve teslimiyetle hareket edersem, Rabbimin mağfiretine, rahmetine ve hidayetine kavuşurum."
Bu nedenle Bakara 155–157, Kur'an'da musibetler karşısında müminin nasıl bir bilinç ve duruş sergilemesi gerektiğini öğreten temel pasajlardan biridir.
