#bimarhane

[tahtapod]

Selçuklu ve Bizans Kaynaklarında Sakatlar, Engelliler

XI-XIII. Yüzyıl Anadolu'sunda Selçuklu ve Bizans Kaynaklarında Sakatlara/Engellilere Dair Bilgiler

Selçuklular zamanında hasta ve engellilerin tedavisi için bimaristan, bimarhane, darüşşifa adı altında birçok kurum tesis edilmiştir. Bilindiği kadarıylailk Selçuklu hastahanesi ve tıp medresesi Sultan Alparslan'ın (1063-1072) veziri Nizâmülmülk tarafından Nîşâbur'da kurulmuştur. Selçuklu hanedanlığından günümüze intikal eden en eski bimaristan Atabeg Nûreddin Zengî'nin Haçlı seferleri sırasında esir aldığı bir Frank kralından alınan fidye ile 1154 yılında Şam'da kurmuş olduğu tıp merkezidir. XI. yüzyılın son çeyreğinden itibaren Anadolu'da etkin olan Türkiye Selçukluları zamanında kurulan ve günümüze intikal eden bugünkü tıp fakültelerinin benzeri olan genel tıp merkezleri ise şunlardır: Kayseri'deki Gevher Nesibe Darü'ş-şifası ve I. Gıyaseddin Keyhüsrev Tıp Medresesi (1206), Sivas'taki I. İzzeddin Keykavus Darüşşifası (1217), Divriği'deki Behramşah'ın kızı Turan Melik'inhastanesi (1228), Tokat'taki Gökmedrese denilen Pervane Bey Darüşşifası (1275) ile Çankırı'da Atabey Ferruh (1235) ve Kastamonu'daki Ali b. Pervane hastanesi (1272). Bu merkezlerin bir diğer özelliği de hastaların özellikle de ruhsal sıkıntı yaşayanların musiki ile tedavi edilmeleridir.

[gumushilal]

Pösteki Saymak

Nimeti külfetinden az veya elde edilen kârın, harcanan emeğe değmeyeceği durumlarda söylenen bir sözümüz vardır: “Pösteki saymak.”

İmkân hârici gibi görünen bir şey için, boşa gayret sarf etmenin mantıksızlığını anlatır bu tâbirimiz. Vaktiyle İstanbul’un Toptaşı bimarhânesine (akıl hastalarının tedavi edildiği hastane, tımarhâne) alaylı paşalardan biri idareci tâyin olunmuş. Bir müddet tabiplerin tedavi usûllerini ve hastaların gidişâtını tâkip ve müşâhede eden paşa, yavaş yavaş işin içine girmeye, yalnızca idarî değil, tıbbî mes’elelere de müdâhale etmeye başlamış. Koğuşları geziyor, kendince delilerin vaziyetlerini inceliyor ve bazılarında hiçbir anormallik görmediği için de onların akıllandığına hükmediyormuş.

Nihâyet onları sınamak için kendince bir usûl geliştirmiş. Buna göre delileri tek tek huzuruna çağırtıp önlerine bir pösteki koyarak,

— Say bakalım, diyormuş, şu pöstekinin tüylerini ve bize tam olarak söyle.

Eğer hasta,

— Efendim, bu zor iş, hepsini sayamam, diyorsa dışarıya; yok,

— Başüstüne paşam, deyip işe koyuluyorsa geri, hücresine gönderiyormuş.

Hastalardan biri bir gün,

— Nasıl sayayım paşa hazretleri? demesin mi!..

Paşa, çar nâ-çar “İşte böyle...” deyip pöstekinin kıllarını tek tek sayar gibi yapmış.

Onun bu gayretini gören tımarhâne tabipleri, bu akıllılık testini her ne kadar tıbbî kâidelere uygun bulmasalar da, mantık kâidelerine uygun bulduklarından, yahut da korkudan hiç itiraz edememişler.

Paşa da zamanla bu işi o kadar ileri götürmüş ki, bütün gününü hastalar ve pöstekiler arasında geçirir, hatta hastahâneye yeni getirilen hastalara da aynı testi tatbik edip pöstekinin kıllarını saymanın zor olduğunu söyleyenleri, “deli değildir” teşhisi ile geri gönderir, hastahâneye kabul ettirmezmiş.

O günlerde paşanın arkadaşlarından biri, yolda tabiplerden biriyle karşılaşıp sormuş:

— Bizim paşa ne yapıyor?

O da cevap vermiş:

— Pösteki sayıyor.

Ve böylece bu tâbir de lisânımıza yerleşmiştir.

[narratorquestionmark]

RUMELİSİAD'ın Yeni Dönem Vizyonu ve Projeleri

Rumelili Yönetici İşadamları ve Sanayiciler Derneği (RUMELİSİAD) yeni dönem başkanı Murat Evke, derneğin geleceği için belirledikleri vizyon, hedefler ve projeler hakkında bir basın toplantısı düzenledi. Toplantı, Nilüfer ilçesindeki RUMELİSİAD Genel Merkezinde gerçekleştirildi. Toplantıda konuşan Evke, gelecek iki yıl boyunca çeşitli ekonomi zirveleri planladıklarını duyurdu. Bu zirveler…

[alittlefurtheroutoftheway]

RUMELİSİAD'ın Yeni Dönem Vizyonu ve Projeleri

Rumelili Yönetici İşadamları ve Sanayiciler Derneği (RUMELİSİAD) yeni dönem başkanı Murat Evke, derneğin geleceği için belirledikleri vizyon, hedefler ve projeler hakkında bir basın toplantısı düzenledi. Toplantı, Nilüfer ilçesindeki RUMELİSİAD Genel Merkezinde gerçekleştirildi. Toplantıda konuşan Evke, gelecek iki yıl boyunca çeşitli ekonomi zirveleri planladıklarını duyurdu. Bu zirveler…

[karagozkuyumculuk]

View this post on Instagram

A post shared by Mustafa Karagöz Haznedar (@kuyumcukaragoz)

[karagozkuyumculuk]

View this post on Instagram

A post shared by Mustafa Karagöz Haznedar (@kuyumcukaragoz)

[sagliklihoca]

Amasya Darüşşifası’nı ziyaret etmek niyetiyle geldiğim Amasya’da büyük bir tarih ve zenginlik ile karşılaştım. Modern hayatın yok edemediği tarihi güzelliklerimiz bu şehirde bizleri bekliyordu ve görmemek olmazdı.

Siz değerli takipçilerim ile paylaşmak üzere ilk durağım Sabuncuoğlu Tıp ve Cerrahi Tarihi Müzesi oldu.

703 yıllık bir tarihe sahip olan Amasya Darüşşifası yani Bimarhane 2011 yılı Eylül ayında Sabuncuoğlu Tıp ve Cerrahi Tarihi Müzesi olarak, Amasya Belediyesi Kültür Müdürlüğü bünyesinde ziyaretçilerine kapılarını açmıştı. Bu değerli çalışma vesilesiyle kendilerine teşekkür ediyorum ve müzeyi ziyaret etmenizi tavsiye ediyorum.

Detayları videomda bulabilirsiniz.