cücelik hakkında
Bilgi formunun tamamını okuyun
- Cücelik, normalden daha kısa iskelet büyümesi ile karakterize bir hastalıktır. Genetik olabilir.
- 100'den fazla farklı koşul cüceliğe neden olabilir.
- Akondroplazi, kısa uzuvlu cüceliğin yaygın bir şeklidir.
- Akondroplazi ile doğan çocukların çoğu ortalama büyüklükte ebeveynlere sahiptir.
Bu sayfada
- Cücelik belirtileri
- cücelik nedenleri
- Cücelik – bebeklik ve çocukluk döneminde yaygın sorunlar
- Cücelik – yetişkinlikte sık görülen sorunlar
- Cücelik tedavisi
- Genetik danışmanlık ve cücelik
Cücelik (veya kısa boy koşulları), normalden daha kısa iskelet büyümesi ile karakterize edilen bir grup koşulu ifade eder. Bu kısalık kol ve bacaklarda veya gövdede kendini gösterebilir.
Anormal iskelet büyümesine ve cüceliğe neden olan 100'den fazla durum vardır. Akondroplazi, her iki cinsiyette eşit risk altında olan yaklaşık 25.000 çocuktan birinde görülen en yaygın kısa bacaklı cücelik türüdür. Bu tip iskelet displazisi (anormal iskelet büyümesi) genellikle doğumda teşhis edilir. Bu sayfa akondroplaziye odaklanan bilgiler sunar, ancak diğer durumlar için de geçerli olabilir.
Akondroplazi ile doğan çocukların çoğu ortalama büyüklükte ebeveynlere sahiptir. Akondroplazili çocuklar, başın hareketlerini kontrol etme gibi motor becerileri geliştirmede gecikme yaşayabilirler, ancak entelektüel gelişimleri normaldir.
Akondroplazili bir kişinin ortalama nihai yüksekliği erkekler için 130 cm ve kadınlar için 125 cm'dir. Kısa boylu insanlar normal, tatmin edici hayatlar sürerler. Daha yüksek eğitim, kariyer ve kişisel hedeflere ulaşmak boy ile sınırlı değildir.
Akondroplazinin özellikleri şunları içerir:
- nispeten normal uzunlukta bir gövde
- orantısız şekilde kısa kollar ve bacaklar
- eğik bacaklar
- dirsekte azalmış eklem hareketliliği
- gevşek bağlar nedeniyle aşırı esnek veya 'çift eklemli' görünen diğer eklemler
- kısaltılmış eller ve ayaklar
- büyük bir kafa
- düz bir orta yüz
- küçük üst çene nedeniyle kalabalık dişler
- belirgin bir alın
- düzleştirilmiş bir burun köprüsü.
İskelet displazileri ve cücelik
Displazi 'anormal büyüme' anlamına gelir. Akondroplazi, orantısız boy kısalığının en yaygın şekli olan yaklaşık 100 farklı iskelet displazisi türü vardır.
Diğer iskelet displazileri, kısa gövde bozukluklarına ve orantılı kısa boylara neden olabilir. Bir iskelet displazisi, fizik muayene, röntgen, doku ve kemik örnekleri ve spesifik genetik testler dahil olmak üzere çeşitli testlerle teşhis edilir.
Akondroplazi ile doğan insanların yaklaşık yüzde 80'inin ebeveynleri ortalama büyüklüktedir. Bu, akondroplaziye neden olan genetik mutasyonun, annenin yumurtasının babanın spermi tarafından döllenmesiyle gebe kalma sırasında meydana geldiği anlamına gelir. Bu genetik mutasyonun neden oluştuğu veya mutasyonun akondroplazinin özelliklerine nasıl dönüştüğü bilinmiyor.
Akondroplazi ile doğan insanların yüzde yirmisi, hatalı geni etkilenen bir ebeveynden miras alır. Ebeveynlerden birinin akondroplazisi varsa, çocuğunun bu duruma ait geni kalıtım yoluyla alma şansı yüzde 50'dir.
Her iki ebeveynde de akondroplazi varsa, çocuğunda:
- 'çift baskın' veya homozigot akondroplazi olarak bilinen ölümcül bir duruma neden olan hatalı geni her iki ebeveynden miras alma riski dörtte birdir. Bu varyasyonla doğan çocuklar genellikle 12 aylıktan fazla yaşamazlar.
- durum için genin bir kopyasını devralma ve dolayısıyla akondroplaziye sahip olma şansı yüzde 50
- geni kalıtım yoluyla almama ve normal boyda olma şansı dörtte bir.
Cücelik – bebeklik ve çocukluk döneminde yaygın sorunlar
Akondroplazili çocuklar, aşağıdakiler de dahil olmak üzere bir takım zorluklarla karşı karşıyadır:
- solunum güçlükleri - horlama ve uyku apnesi (uyku sırasında solunumun düzenli olarak kesilmesi), daralmış burun geçişlerinin neden olduğu
- kulak enfeksiyonları – daralmış östaki borularının (kulaklardan boğaza giden borular) ve burun yollarının neden olduğu
- eğik bacaklar – bacaklar başlangıçta düzdür, ancak zamanla (bazı durumlarda) çocuk yürümeye başladığında eğilirler
- artan lomber lordoz - alt omurgada geriye doğru bir eğri
- azalmış kas gücü – çocuğun kas tonusu normalden daha yumuşaktır ve kas grupları boyun ve omurgayı desteklemeye hazır olana kadar yeterince desteklenmesi gerekir
- hidrosefali - çocuğun, kafatasının içinde kafa büyümesine yol açabilecek bir beyin omurilik sıvısı birikimi olan hidrosefali (100'de bir) riskinde artış vardır.
- dar foramen magnum - çocuğun omuriliğin başladığı kafatasının tabanında (foramen magnum) normalden daha küçük bir açıklığa sahiptir. Bu bazen beyin sapına baskı yapabilir ve apne (solunum durması) ve nörolojik belirtiler gibi semptomlara neden olabilir.
Cücelik – yetişkinlikte sık görülen sorunlar
Akondroplazili yetişkinlerin karşılaştığı sorunlar şunları içerebilir:
- sinir sıkışması - alt sırt veya bel bölgesindeki sinirler ezilir, bu da bacaklarda uyuşma veya karıncalanma gibi semptomlara neden olabilir
- obezite – çoğu yetişkin, boylarına göre sağlıklı bir kiloyu korumada zorluk yaşar
- kalabalık dişler - üst çene tipik olarak küçüktür, bu da dişlerin aşırı kalabalıklaşmasına neden olur
- daha yüksek riskli gebelikler - akondroplazili hamile kadınların uzman doğum öncesi bakımına ihtiyacı vardır. Normal doğum şekli sezaryendir.
Akondroplazinin tedavisi yoktur. Bu duruma büyüme hormonu eksikliği neden olmadığı için, insan büyüme hormonunun yönetiminde yeri yoktur. Tedavi, tıbbi komplikasyonların önlenmesi, yönetimi ve tedavisinin yanı sıra sosyal ve aile desteğine odaklanır. Bu şunları içerebilir:
- cerrahi - genellikle kafatasının tabanında ve alt sırtta olmak üzere sinir sistemi üzerindeki baskıyı hafifletmek veya adenoidleri çıkararak tıkalı hava yollarını açmak önerilebilir.
- diş ve ortodontik çalışma – maloklüzyonu düzeltmek ve diş sağlığını sağlamak için
- genetikçiler, nörologlar ve çocuk doktorları dahil olmak üzere diğer sağlık hizmeti sağlayıcılarından destek.
Şu anda akondroplazi semptomlarını tedavi etmek için vosoritid adı verilen bir ilaç üzerinde ön denemeler var, ancak bunlar yalnızca başlangıç aşamalarında.
Genetik danışmanlık ve cücelik
Çocuğunuza veya başka bir aile üyesine cücelik teşhisi konduysa veya ailenizde cücelik varsa, bir genetik danışmanla konuşmak yardımcı olabilir. Genetik danışmanlar, hem danışmanlık hem de genetik alanında kalifiye sağlık profesyonelleridir. Duygusal destek sağlamanın yanı sıra, cüceliği ve buna neyin sebep olduğunu, nasıl kalıtıldığını ve çocuğunuzun sağlığı, gelişimi ve aileniz için bir teşhisin ne anlama geldiğini anlamanıza yardımcı olabilirler. Ayrıca size ve diğer aile üyelerine hangi genetik test seçeneklerinin mevcut olduğunu da açıklayabilirler. Genetik danışmanlar, ailenizin koşullarına, kültürüne ve inançlarına duyarlı bilgi ve destek sağlamak üzere eğitilmiştir.
Bir aile kurmayı planlıyorsanız, durumu çocuğunuza geçirme riskinizi öğrenmek veya doğum öncesi testler ayarlamak için bir genetik danışmanı ziyaret etmeyi seçebilirsiniz.
Read the full article