Aklını Kullan!..
Benim de sürekli karşıma çıktığı için kafayı yediğim “Fuzzy Thinking” olayını Neil DeGrasse Tyson (hastasıyız) o kadar güzel açıklamış ki, dayanamayıp tamamını Türkçe’ye çevirdim.. Video’yu bu linkten izleyebilirsiniz.. Anlatırken ki heyecanı, vurgusu ve şevki gerçekten harika. ----------------------------------------------------------------------------------------------------------- Dünyada ne kadar çok “bulanık düşünce” döndüğü konusunda endişeliyim. Bulanık düşünen insanlar öyle düz düşünmüyorlar. Şu örneği düşünün; bir heceleme yarışması yapılıyor. Bu örnek uydurma ama meseleyi anlatabilecektir. Bir heceleme yarışması olduğunu düşünün ve öğrencilerden “CAT” (kedi) kelimesini hecelemesi isteniyor. İlk öğrenci heceliyor; C A T --> ✔ Doğru cevap.. Bir sonraki kişi heceliyor .. K A T --> X Bu yanlış.. Üçüncü kişi heceliyor. X Q W --> X Bu da yanlış.. “X Q W” ‘nun “K A T” ile aynı derecede yanlış olarak işaretlendiğini görebiliyor musunuz? “K A T” ın "CAT" için daha iyi bir heceleme olduğu konusunda tartışabiliriz?.. Sözlükler böyle kullanıyor çünkü fonetik olarak bu şekilde söylenmekte.. Ancak bizler, kendimiz için, tek bir “cevap”ın olduğu ve diğer her şeyin “cevap” olmadığı bir sistem kurduk, bazı cevaplar diğerlerinden daha iyi olsa bile.. Bu yüzden beyinler orijinal bir düşünceyle gelebilecek kablolamadan yoksun kaldılar. Düşünün, bir işverensiniz ve iki aday iş başvurusu için geldi (bu da yine uydurma bir örnektir), adaylarla görüşme yapıyorsunuz.. Bu iş görüşmesinin bir bölümünde şöyle bir soru soruyorsunuz, “İçinde bulunduğumuz bu binanın üzerindeki kulenin yüksekliği nedir?. " Aday diyor ki "Oh, ben mimardım. Mimari ile bir süre ilgilendim ve buralardaki binaların kule uzunluklarını ezberledim. Bu kulenin yüksekliği 150 feet. Aslında tam olarak 155 feet boyunda." Bakıyoruz ki doğru cevap.. O kişi gidiyor ve bir sonraki aday içeri giriyor.. "Bu binanın kulesinin yüksekliğini biliyor musun?” Aday, "Hayır, ama hemen döneceğim" diyor. Kişi dışarıya koşuyor, o kulenin gölgesinin uzunluğunu ölçüyor. Kendi gölgesinin uzunluğunu ölçüyor, gölge ve boy uzunlukları birbirine oranlıyor ve bir sayı ile karşımıza çıkıyor. "Yaklaşık 150 feet'tir." Kimi işe alacaksın?.. Ben bu işi kendisi çözeni işe alırdım. Çözmesi daha uzun süre alsa da, cevabı tam doğru olmasa da, o kişiyi işe alıyorum. Çünkü o kişi zihnini daha önce karşılaşmadığı şeylere karşı da kullanmayı biliyor. Yapabildiğinizde “Nasıl düşüneceğinizi” bilmenin sadece “ne düşüneceğini” bilene göre sizi çok daha güçlü kıldığının farkına varıyorsunuz.