Tarnów
ul. Wałowa - pl. Węgierski
pomnik Józefa Bema
foto z 23 czerwca 2018
Pomnik powstał z inicjatywy Tarnowskiego Towarzystwa Przyjaciół Węgier. Cokół projektu Ottona Schiera wykonał kamieniarz Eugeniusz Kłak. Twórcami rzeźby byli Bogdana Ligęza-Drwal (na podstawie projektu zmarłego kilka lat wcześniej męża Antoniego Drwala) i Stefan Niedorezo. Brązową statuę mierzącą 2,5 metra odlano w tarnowskim zakładzie Romana Sapy i odsłonięto 11 maja 1985. Wanda Składzień-Wróblewska, jedna z założycielek TTPW, wspomina:
Podczas uroczystości odsłonięcia sekretarz Komitetu Wojewódzkiego PZPR zapytał mnie: Czemu Bem jest zwrócony na wschód i wyciąga szablę? - On ją właśnie chowa - odpowiedziałam. - A to dobrze - skwitował rozmowę.
Bem został przedstawiony w węgierskim mundurze i płaszczu generalskim z okresu Wiosny Ludów oraz Krzyżem Wielkim Orderu Świętego Stefana na piersi. Napis na cokole głosi: GENERAŁ JÓZEF BEM - TARNOWIANIN - BOHATER POLSKI I WĘGIER.
><><><><><><><><><><><><><><><
Tarnów, Poland
Wałowa St. - Węgierski Sq.
Józef Bem Monument
taken on 23 June 2018
Built by an initiative of the Polish-Hungarian Friendship Society of Tarnów. Otto Schier designed the plinth, then made by stonemason Eugeniusz Kłak. The statue itself is the artwork of Bogdana Ligęza-Drwal (developed from a project by her late by then husband Antoni Drwal) and Stefan Niedorezo. The 2 and half meter of brass was cast in a Tarnovian workshop of Roman Sapa and unveiled on 11 May 1985. Wanda Składzień-Wróblewska, one of the founding members of PHFSoT, years later told about her memory of that day:
During the ceremony of unveiling, the Secretary of the Voivodeship Committee of the Polish United Workers' Party asked me: "Why is Bem looking eastward and drawing his sword?" "He's actually sheathing it back," I replied. "That's good, then," he said.
For the readers from outside the historic area of the Warsaw Pact: the Secretary's question, him being the highest official around on that day, was a politically loaded one. The figure, a military hero renowned for the independence fight, looks indeed toward the East, which might imply Russia or, at the time of unveiling, USSR. The act of asking itself was a threat intended to show the local authorities were watchful, but opening a way to deny the outright dissidence. Regardless of whether the Secretary believed the excuse or - more likely - made an ostentatious show of pretending he did, common Tarnovians noticed and enjoyed the allusion in the General's defiant pose, now usually described as, in fact, drawing.
Bem is depicted wearing a Hungarian general uniform and coat from the time of Springtime of Nations he took part in, and with the Grand Cross of the Order of Saint Stephen of Hungary on his breast. The plinth's lettering says: GENERAL JÓZEF BEM - TARNOVIAN NATIVE - HERO OF POLAND AND HUNGARY.
