La Beauté và lớp học Sapa
La Beauté là thương hiệu homestay lưu trú của chị Cao Thị Hương (cựu phóng viên của Thông Tấn xã Việt Nam - ồ đoạn này không chắc lắm, thi thoảng bả vẫn gửi bài hay sao ấy, nhưng đại loại có gần 11 năm chinh chiến rồi sang kinh doanh).
Hệ thống homestay hiện có hai căn ở Sapa và Bắc Hà. Trong đó căn homestay ở thôn Giàng Tả Chải, bản Tả Van, Sapa là nơi đang tổ chức Lớp học tiếng Anh miễn phí cho 30 em học sinh người H’mong - kết hợp cùng tổ chức Lớp học cầu Vồng (Rainbow Class - founder: Hà Zím https://www.facebook.com/ha.zim.511) để tiến hành tuyển tình nguyện viên dạy và học luân phiên mỗi tuần 1 thầy/cô cho các cháu. Giáo trình cũng do ban học liệu của LHCV quản lý. (Về Lớp học Cầu Vồng: https://www.facebook.com/therainbowclass)
La Beauté là một homestay, là mô hình lưu trú kinh doanh của chị Hương. Về căn bản, có homestay trước, sau đó mới có Lớp học Sapa.
Mình có duyên tới La Beauté Sapa vào 2019, trong một đợt tuyển tình nguyện viên dạy học của Lớp học Cầu Vồng (LHCV). Lần đầu tiên đó, mình đến với La Beauté trong tư cách là TNV được duyệt bởi LHCV, chưa có tương tác sâu xa gì với chị Hương cả. Mô hình dạy học này là sự hợp tác giữa homestay và LHCV, các TNV được bao hoàn toàn chỗ ở bởi homestay, tiền ăn và đi lại vẫn tự chi trả. Cụ thể, các TNV sẽ cần chuẩn bị:
Tiền xe đi lại từ HN - Sapa (hồi xưa mình đi có xe 150k/ lượt, hai lượt đi-về chỉ mất 300k/lượt; hiện nay thì đi xe khác, Hà Sơn Hải Vân, giá 253k/lượt). Ngoài ra tiền taxi đi từ thị trấn (bến xe Sapa) lên tới homestay dao động 150k-200k. Xe ôm khoảng 100-120k.
Giáo án - phương thức tương tác: tuy rằng LHCV đã chuẩn bị sẵn sách, chương trình cho các cháu học sinh. Tuy nhiên việc dạy những phần nào, dạy như thế nào, cách truyền đạt, tương tác vơi cáu cháu ra sao để các cháu hiểu, hoàn toàn là nhiệm vụ của các thầy/cô TNV.
Đồ ăn cá nhân: Bởi homestay chỉ hỗ trợ được chỗ ở (phòng ngủ) nên tiền ăn các TNV cần tự chuẩn bị, hoặc hầu hết các TNV trước hay mang sẵn đồ ăn khô, đồ ăn sáng đi. Bữa trưa, chiều có thể tự nấu tự ăn theo nhu cầu. Hay bữa nào ăn chung với bên home thì tự bàn bạc (vì bà Hương lười nấu lười ăn tối á :v ). Và trả tiền cho home nếu dùng lương thực (như đi chợ thì ta mua đồ đó, tiền bình dân thôi). Riêng rau cỏ thì khỏi tính vì rau nhà trồng.
Một tinh thần lạc quan, thẳng thắn trao đổi khi có vấn đề: Mình thấy rằng bất kỳ chuyến đi, dự án nào thì tinh thần đóng vai trò quyết định tới chất lượng trong chuyến hành trình đó. Bạn càng có một tinh thần lạc quan thì bạn càng sáng suốt khi cần đưa quyết định. Bạn càng có một tinh thần lạc quan, khi gặp điều phát sinh, sự cố, bạn sẽ có “TƯ DUY GIẢI QUYẾT” chứ không sợ hãi hoặc hoảng loạn, bối rối. Để có một tinh thần lạc quan, ta cần: - SỰ CHUẨN BỊ KỸ LƯỠNG TRƯỚC KHI LÊN ĐƯỜNG (về lịch trình, đồ dùng, tiền, giáo án, các trò chơi tương tác sẽ triển khai, v...v...) - SỰ HIỂU BIẾT VỀ CÁI MÌNH ĐANG LÀM, NƠI MÌNH ĐANG TỚI (hiểu về dựa án, hiểu về lớp học, hiểu về nhiệm vụ làm “thầy” của mình, hiểu về đối tượng mình sắp làm việc cùng - là các em học sinh người đồng bào gì, có xu hướng trò chuyện, bộc lộ như thế nào,v..v...) - SỰ CẦU THỊ, SẴN SÀNG HỌC HỎI KHI TỚI MỘT MÔI TRƯỜNG KHÔNG QUEN (chắc chắn là sẽ “luôn có một điều mới nào đó” mà ta học được, dù đã chuẩn bị kỹ tới đâu- hãy dám hỏi. Hãy sẵn sàng việc hỏi khi chưa biết, chưa rõ để nhận được chỉ dẫn nha. Đơn cử như việc nấu ăn ở home này, cách chăm sóc cây cối, cách xử lý đồ cá nhân cho nhanh-gọn-lẹ,v..v.. vô số điều “khang khác” ta học được lắm đó!
Một trái tim rộng mở, không ngại đón nhận những quan điểm, cách sống khác mình: Điều này đóng vai trò quan trọng, “cởi mở đón nhận sự khác biệt” là chìa khóa để mỗi TNV gần gũi, thâm nhập vào tư duy của các bạn học sinh hơn. Chỉ có hiểu “ngôn ngữ” của các em, chúng ta mới có thể truyền đạt cho các em, đúng không nào? Và ngôn ngữ ở đây đến từ những điều rất nhỏ, là cách các em chào mình, là mỗi câu chuyện các em chia sẻ, là những thói quen ăn, mặc đều có phần rất riêng. Là cách các em “hài hước” trong những thứ rất bình thường đối với chúng ta. là cảm nhận của các em khi buồn, khi e ngại, khi không dám bộc lộ khuyết điểm của mình. Là sẵn sàng lấm bẩn cùng các em leo nên đồi, là sẵn sàng đi tìm “kho báu” đôi khi chỉ là một tảng đá có hình mặt cười. Tất cả những điều ấy đều chính là “ngôn ngữ” mà người TNV cần học được để có thể bước vào thế giới của các em đó ạ!
Một lần nữa, mình xin gửi lời cảm ơn tới những cánh tay đã hết mình ủng hộ cho lớp học Sapa. Dù là sự đóng góp bằng tiền mặt hay hiện vật, là vật chất hay trợ giúp tinh thần mình, giúp đỡ mình trong cuộc sống thường nhật ở Hà Nội. Tất cả đều góp phần truyền động lực cho dự án, làm giảm bớt khó khăn trên hành trình đến với tri thức của các em.
Tuy nhiên, mình cũng muốn thông báo tới mọi người một diễn biến - có thể coi là một vấn đề mình nhận thấy các dự án “vì trẻ em” nói chung đang đối mặt.
Đó là những hạt mầm của Sapa mà chúng ta đang ôm ấp kia, sẽ rất nhiều em phải dừng việc học ở lớp 9. Không phải gia đình em nào cũng quá khó khăn đâu, có những gia đình buôn bán tốt và có đất đai. Ấy nhưng họ vẫn (chưa thể) cởi mở tin tưởng lắm với tương lai để con cái học nhiều, học xa. Các em được cho rằng chỉ cần học hết lớp 9, sau đó tập trung vào đi làm, đi kiếm tiền, vào lấy vợ lấy chồng và tiếp tục cuộc sống như ông bà, cha mẹ các em. Quả thực với những em có sức học tốt, rất vững vàng kiến thức mà mình từng thấy ở lớp học Sapa, đây là một thiệt thòi lớn. (vd: một tnv dạy học hơi nhầm giới từ chỉ về phương tiện đi lại, nói rằng đi bộ là “by foot” các em sửng sốt ngay, nhớ phải là “on foot” - đáng mừng quá phải không ạ, khi học trò biết chắc được đâu là kiến thức đúng! ) Các em không những chăm chỉ, mà còn có khả năng hấp thụ, tiếp thu đặc biệt về ngôn ngữ. Ai biết được trong số những gương mặt ấy có bao nhiêu em thành tài nếu được duy trì học, được đầu tư? Có nhiều em còn bộc lộ ra tình yêu thiên nhiên và động vật từ sớm, có một cái gì đó rất hồn nhiên, ban sơ trong tâm hồn - đó là điểm mình thấy tiếc nhất, đặc biệt trong bối cảnh “giới bảo tồn” đang là ngành nghề mới, sẽ thật vui biết bao nếu có thêm những lớp lực lượng là người bản địa, là những linh hồn lương thiện, ham học hỏi. Nếu được đi học tới hết sức, hết cỡ, rất có thể trong số các cô cậu bé ấy sẽ có người là ‘tân cán bộ” không biết chừng!?
Dẫu sao, không có con đường nào là thiếu sỏi đá, vật cản cả. Dự án này cũng thế. Chúng ta đều biết rằng “hiện tại” là quan trọng nhất. Thế nên ta cứ đi, cứ giúp các em được học tới chừng nào, hiểu biết thêm được vùng tri thức bao nhiêu, ấy là tốt cho bản thân các em bấy nhiêu, không lãng phíc chút nào cả.
Chúng ta đều đã và đang làm rất tốt mọi người ạ.
Một diễn biến khác, đó là chị Hương - chủ homestay có những dự định đi học về “du lịch sinh thái” thêm ở nước bạn Thái Lan. Chị thực sự là một người có tình yêu với vùng đất Sapa này, khát khao đi theo du lịch xanh, du lịch hướng về bản địa - một nhánh trong du lịch Việt vẫn chưa thành hình hài cho lắm ở thời điểm này. Không biết chị sẽ tiến hành ý định đó ra sao, nhưng nếu đến giai đoạn đó mà chị vẫn chưa tìm thấy các bạn quản lý ưng ý, homestay chắc chắn cần tạm thời đóng cửa (và cả lớp học). Mình kể ra nhiều như vậy cốt để mọi người thấy là, thật ra những gì mình hay chị Hương đang làm đều xuất phát từ những mong muốn rất nhỏ bé, trong quá trình học tập và làm việc, ước mong ấy dần lớn lên, thôi thúc mỗi người hành động. Chúng ta không cần phải đợi tới một ngày nào đó cụ thể, để làm việc tốt mọi người ạ. Chúng ta hãy làm ngay khi cònđang thở, đang bước đi, đang hoàn thiện chính mình.
Tình cảm với các con sẽ là động lực lớn nhất để mỗi người chúng ta tự phát triển cá nhân, trau dồi bản thân mình, tự tạo thêm tiềm lực cho mình, khai phá ra những khả năng mới.
Mình mong mọi người hãy nêu cao việc tập trung cho chính mình - đó không phải là ích kỷ. Ta càng lớn lao, thì ta càng có sức tương trợ cho nhiều mảnh đời cần lao. Nhưng ngay hiện tại, với những gì ta đang có, dù nhỏ bé cũng không có nghĩa ta vô dụng, không thể cứu ai, giúp ai. Đừng biến trái tim mình thành một chiếc hộp kín tù mù tối bưng lạnh lẽo thế. Ta nhỏ - thì ta đoàn kết cái nhỏ lại.
Chúng ta không cần phải thật giàu thật giỏi rồi mới bắt tay vào làm việc thiện. Việc thiện rất gần gũi, như cách mọi người trích một bữa sáng ra, đóng góp vào dự án, vào lớp học - dù không trực tiếp, nhưng đã là gián tiếp gom nước, góp đất để ươm mầm hạt giống ấy rồi đó ạ.
Chúng ta là những hạt nước nhỏ bé, nhưng nhiều hạt nước nhỏ bé xếp lại cùng nhau hoàn toàn có thể thành hồ, thành sông, giúp một chú cá bé nhỏ sống sót giữa cơn nắng hạn, bơi về phía trước .
Em Lờ, Dinh, Chi dẫn mình đi xin bìa để chuẩn bị làm đồ trang trí Noel
Lờ - lớp 8, ra dáng anh cả của lớp lắm, giúp mình vác cây thông bự chảng xin được ở vườn nhà bác em Dinh suốt đoạn đường. Còn Hồng - lớp 6 giúp mình vác tre, nhóc bảo “cô để em đi trước”.
Lờ rất tháo vát, như mọi em trai ở đó, bảo là “Ở đây là ai cũng biết chặt tre cả!”
Cô Hương chia giày dép tặng các bạn, đôi nào nhỏ quá thì tặng cho các bạn nhà có em bé. Quà này là từ các cô chú dưới Hà Nội, bạn cô Hương đi kêu gọi, gửi lên.
Buổi đầu dạy các bạn làm quen với màu nước
Buổi 2 vẽ đã thoải mái hơn
Sau vài buổi tập dượt, tới buổi workshop “sáng tác thiệp” chính thức thì các bạn vẽ tự tin hơn rồi.
Những buổi chiều tất bật cắt bìa, tạo hình theo sự chỉ dẫn của “cô Chang” hẳn làm tụi nhỏ áp lực lắm :v vì tui mắc bệnh hoàn hảo quá mà, yêu cầu cắt thật chuẩn nháp rồi mới được làm thật.
Nhưng các em đều rất cố gắng và thành quà cuối cùng rất đáng tự hào.
Buổi event Lễ Giáng Sinh tuy mưa rét nhưng tối đến trời đã tạnh ráo, thật may.
Và những thành phẩm tự tay làm của các em đã trở thành một phần màu sắc của căn nhà La beatuté rồi nè~
https://www.facebook.com/LaBeauteSaPa (mọi người ghé qua fanpage đừng ngại cho chúng mình 1 follow nha ^^ sẽ là sự động viên rất lớn cho homestay trong thời điểm vực dậy sau dịch bệnh này đó ạ <3 )