#miejscawsilesii

[miejscawzabrzu]

Zabrzański zamek

Na terenie dzisiejszego Placu Teatralnego, CH Platan i Parku Hutniczego w XVI-XIX wieku mieścił się prawdziwy zamek ("siedziba rycerska")! Był siedzibą właścicieli dóbr ziemskich na terenie dzisiejszego Zabrza, a wokół niego znajdowały się liczne zabudowania gospodarskie, kaplica oraz cały folwark. Początkowo był wykonany z drewna, ale po złupieniu go w latach 1620. przez wojska protestanckie walczące w ramach wojny trzydziestoletniej (akurat niemieckie; piastowski zamek w Cieszynie miał jakiś czas później jeszcze mniej szczęścia, bo "odwiedzili" go walczący również w tej wojnie Szwedzi, czego efekty można podziwiać nad Olzą ;)), odbudowano go jako potężną murowaną fortecę. Z czasem zabrzański zamek niszczał, przechodząc z rąk do rąk, a jego los przypieczętowała budowa i rozwój Huty Donnersmarcka. Dzisiaj jedyną zachowaną pamiątką po naszym zamku jest figura św. Jana Nepomucena, którą przeniesiono na cmentarz przy ul. Staromiejskiej. Na miejscu parku zamkowego powstał Park Hutniczy. Więcej na: www.zabrze.aplus.pl/zabrze_zamek_w_zabrzu.html

— w Miejsca w Zabrzu, o których nie miałeś pojęcia.

PS. Słowa "potężna" i "forteca" zostały użyte trochę na wyrost :) Żeby była jasność, Malbork to nie był :) Niemniej, zamek w swojej murowanej wersji robił wrażenie na przyjezdnych wizytatorach, o czym w podlinkowanym tekście. Miał niewątpliwy charakter obronny i musiał górować nad ówczesną panoramą tych ziem.

[miejscawzabrzu]

Ulica Staromiejska - dawna arteria Zabrza

Czy wiecie, że przed powstaniem na początku XIX wieku dzisiejszej ul. Wolności, potrzebnej wtedy jako nowoczesna droga do transportu węgla, główną ulicą Zabrza (a raczej wsi Stare Zabrze) była równoległa do niej dzisiejsza ul. Staromiejska. Obecnie Staromiejska jest nam znana przede wszystkim z tego, że mieszczą się przy niej dwa cmentarze: parafii św. Kamila oraz jedna z trzech nekropolii parafii św. Andrzeja. Szczególnie dzisiaj (1 XI) jest więc ona oblegana przez samochody i pieszych zdążających odwiedzić miejsca spoczynku swoich bliskich. Co ciekawe, mała, wschodnia część ulicy została odcięta od dalszego przebiegu przez wiadukt ul. Korfantego. Lokalizacja: http://goo.gl/maps/Dgmf4

[miejscawzabrzu]

Nad Kanałem. Nad jakim kanałem? Wielu zabrzan zastanawia się, skąd wzięła się nazwa ul. Nad Kanałem, przy której znajduje się spore osiedle. Czyżby pobliska rzeka Bytomka była już kiedyś tak zdegradowana, że nazwano ją "kanałem"? Ale przecież rzeka znajduje się w pewnej odległości od ulicy i osiedla, mijając je szerokim łukiem? Skąd więc ta nazwa? Coraz częściej mówi się u nas o rewitalizowanej i mającej być lada rok udostępnionej turystom Głównej Kluczowej Sztolni Dziedzicznej, która prowadziła pod ziemią aż z Królewskiej Huty (dzisiejszego Chorzowa) do wylotu przy ul. Miarki. Tam właśnie zaczynał się Kanał Kłodnicki, zwany również "Sztolniowym", którym dalej, przez Gliwice, aż do ujścia Kłodnicy do Odry w okolicach dzisiejszego Kędzierzyna-Koźla spławiano na barkach wydobywany w m.in. w zabrzańskich kopalniach węgiel. Barki z ładunkiem podróżowały już bezpośrednio z podziemi sztolnią, która dodatkowo pełniła funkcję odwadniającą dla mijanych przez siebie podziemnych wyrobisk. Sam Kanał Kłodnicki biegł równolegle do Bytomki, nieco na południe od rzeki, która wpadała do niego (!) już w Gliwicach. Tak właśnie! Jak widać na mapach jeszcze z lat 30. XX wieku, zanim zasypano przestarzały już kanał, Bytomka była jego dopływem. W końcu Kanał Kłodnicki został przysypany, a jego funkcję przejął istniejący do dzisiaj Kanał Gliwicki - trochę krótszy, bo zaczynający się dopiero w gliwickim porcie towarowym. Dzisiaj w gliwickim szlaku dawnego kanału powstaje tamtejszy odcinek Drogowej Trasy Średnicowej.

Powyżej fragment mapy z 1934 r. PS. Jest nas już 2.000! Dowiadujmy się o ciekawych miejscach w Zabrzu i dzielmy się tą wiedzą z innymi! My też czekamy na Wasze propozycje, informacje, opracowania i opinie! — w Miejsca w Zabrzu, o których nie miałeś pojęcia.

[miejscawzabrzu]

Powiat zabrski (Kreis Zabrze) 1873-1926

Żeby Was jeszcze trochę pomęczyć mapami na dobranoc... ;) A Ty, czy wiesz, którędy przebiegały ważne dla Zabrza granice? :)

Powiat zabrski (Kreis Zabrze) 1873-1926 (zdjęcia: 2) Mało kto zna dokładny przebieg granic niegdysiejszego powiatu zabrskiego. Te mapy to okazja, żeby to nadrobić. Powiat ziemski ze stolicą w zjednoczonej gminie Zabrze został powołany w 1873 r. Zabrze nie miało do 1922 r. praw miejskich, więc powiat miał charakter ziemski, podobnie jak dzisiejsze polskie powiaty zwykłe. Jak widać, obejmował spore terytoria leżące daleko na południe, a także na wschód i zachód od dzisiejszego Zabrza. Za to nie należały do niego tereny od Mikulczyc na północ. Od roku 1927 powiat został przekwalifikowany na miejski, ale za to również okrojono go o tereny dzisiaj już niezabrzańskie (m.in. Sośnicę, Rudę i Bielszowice), a nawet o południowe dziś dzielnice (np. Kończyce). Ale to już inna historia. Czerwona linia na drugiej mapie przedstawia granicę polsko-niemiecką po plebiscycie.

[miejscawzabrzu]

Powiat zabrski na tle sąsiednich powiatów w południowo-wschodniej części rejencji opolskiej. — w Miejsca w Zabrzu, o których nie miałeś pojęcia.

[miejscawzabrzu]

Mapa szczegółowa powiatu zabrskiego z linią podziału terytorium między Polskę i Niemcy po plebiscycie i III powstaniu śląskim. — w Miejsca w Zabrzu, o których nie miałeś pojęcia.

[miejscawzabrzu]

Nieistniejące (jeszcze) „nowo”-ulice

Nawiążmy do poruszonego już tu tematu drogowego. Czy wiecie gdzie, kiedy i pod jakimi nazwami powstaną w Zabrzu w najbliższych latach nowe ulice? Deklaracje Urzędu Miasta dotyczą na razie ulic Nowopaderewskiego, Nowopiłsudzkiego, Noworymera i Nowohagera. Ale zaraz… Kim był Nowopaderewski? Czy to był nowopierwszy nowopremier noworządu Nowodrugiej Noworzeczypospolitej? :) Oczywiście, łatwo się domyślić, skąd biorą się te nazwy, dotyczą one bowiem planowanych odcinków przedłużających istniejące już ulice imienia odpowiednich osób. Odcinki te są zaznaczone zielono-białymi liniami na mapie pod dołączonym linkiem. Idąc tym tropem, można planować nowe szlaki komunikacyjne, które mogłyby usprawnić poruszanie się samochodami, autobusami czy rowerami po naszym mieście, i już przewidywać ich robocze nazwy. Można więc sobie wyobrazić ulice Nowoszkubacza, Nowobrysza, Nowopułaskiego, Nowoheweliusza, Nowodrzymały, Nowokawika, Nowoknosały, Nowokorczoka, Nowomagazynową, Nowozwrotniczą, Nowokalinową, Nowocmentarną, Nowożywiecką… :) Macie jeszcze jakieś pomysły tego typu? :) Zabrzańskie „nowodrogi” (linie zielono-białe): http://osm.org/go/0LdintQZ-

[miejscawzabrzu]

Coś na deser: o naszej aglomeracji z przymrużeniem oka ;) Miejsca w Silesii, o których nie miałeś pojęcia, bo ich nie ma

Dwa Spodki - jeden pod filiżankę, a drugi na ciasto.