#p.77

[commetombeunarbre]

De hel is de herhaling, kopje-onder gaan en bovenkomen in een grote zee van hetzelfde.

[commetombeunarbre]

No, no, no. Let us change the subject.

[commetombeunarbre]

, alsof het hem ergert dat hij me nog steeds begeert.

[commetombeunarbre]

Je werkt slecht in de lente, beslist, maar waarom? Omdat je gevoelens ondergaat. En omdat alleen een knoeier gelooft dat een scheppend kunstenaar gevoelens mag ondergaan. Iedere echte en oprechte kunstenaar glimlacht om de naïveteit van dit dilettantische waadenkbeeld - misschien is het een weemoedige glimlach, maar glimlachen doet hij. Want wat je zegt mag nooit hoofdzaak zijn, hoofdszaak is alleen het op zichzelf volkomen neutrale materiaal waaruit het esthetische bouwwerk speels en met een koele afstandelijkheid kan worden opgebouwd. Raakt het je teveel wat je te zeggen hebt, klopt je hart daar te warm voor, dan kun je zeker van zijn een volslagen fiasco. Je wordt pathetisch, je wordt sentimenteel, er onstaat iets moeizaams onder je handen, iets van een benauwende ernst, het wordt onbeheerst, zonder ironie, flauw, vervelend en banaal, en het resultaat is niets dan onverschilligheid bij de mensen, niets dan teleurstelling en ellende bij jezelf... Zo is het toch: want het gevoel, dat warme gevoel recht uit het hart is altijd banaal en onbruikbaar, en louter en alleen de beroeringen en koele extasen van ons verdorven, ons artistieke zenuwstelsel zijn in kunst om te zetten. Het is noodzakelijk dat je ergens tot het menselijke bestaan op een bijzondere manier onbetrokken en los is om in staat te zijn en alleen al de neiging te hebben je er in te verdiepen, om er mee te spelen, om het met goed gevolg en smaakvol uit te beelden. De begaafdheid voor stijl, vorm en wijze van uitdrukken duidt al op die koele en selectieve verhouding tot het menselijke bestaan, ja, stelt een zeker verarming aan menselijkheid en vereenzaming zelfs voorop. Want het gezonde en sterke gevoel, daar blijf ik bij, heeft geen smaak. Het is gedaan met de kunstenaar zodra hij mens wordt en begint te voelen. Dat wist Adalbert en daarom ging hij ook naar het café, 'de verheven sfeer', zowaar!

[commetombeunarbre]

De ongelovigen en goedgelovigen echter houden vol.

[commetombeunarbre]

Ik bleef slechts achter met het rare, lege gevoel dat er iets mis was, zonder precies te kunnen zeggen wat het was.

[commetombeunarbre]

Een gedicht is eigenlijk in het geheel niets. Een gedicht, weet u, is als een kus die men aan de wereld geeft. Maar van kussen komen geen kindertjes.

[commetombeunarbre]

Elke leeftijd is stom. Pas als hij achter je ligt wordt hij interessant.