Handleiding bij het onderwijs in de plantkunde
Hein Willems Heinsius
Hoewel de naam Hein Willems Heinsius - ‘Han’ voor bekenden - u waarschijnlijk weinig zegt, zelfs niet wanneer ik zeg dat het een bioloog van betekenis was, is het een naam die zo in de natuurhistorisch Canon past. Ergens vlak naast Jac. P. Thijsse met wie hij vanaf 1909 in samenwerking met Eli Heimans de Geïllustreerde flora van Nederland in een tiental herdrukken verbeterde.
Misschien wel de belangrijkste daad die Heinsius verrichte was om in 1901 samen met zijn collega-leraar Hendrik Heukels het initiatief te nemen tot oprichting van de (Koninklijke) Nederlandse Natuurhistorische Vereniging (NNV). Een vereniging die in 1905 de Vereniging tot Behoud van Natuurmonumenten in het zadel hielp.
Een mooi boek
Toen de plantkundige, Dr. Hein Willems Heinsius aan het eind van de 19e eeuw de opdracht kreeg het in Duitsland algemeen gebruikte boek “Leitfaden für den Unterricht in der Botanik. Nach methodischen Grundsätzen bearbeitet von Dr. Otto Vogel, Dr. Karl Müllenhoff und Dr. Paul Röseler” te bewerken, aanvaarde hij die opdracht graag, onder voorbehoud nochtans, dat hij veel zou mogen wijzigen, weglaten of bijvoegen. En dat mocht hij.
In 1900 voltooide Heinsius de werkzaamheden. Het resultaat was de 1e druk van “Handleiding bij het onderwijs in de plantkunde” een alleraardigst studieboek aangaande een heden ten dage zo goed als uitgestorven schoolvak vol mooie illustraties en een aantal prachtige zeer natuurgetrouwe gekleurde platen.
Onlangs wist ik in de kringloopwinkel een 4e druk uit 1916 van Heinsius ‘Plantkunde’ te bemachtigen. Voor 1.50 euro! En hoewel die qua inhoud enigszins is aangepast ten opzichte van de eerste druk, is het nog steeds een hebbedingetje. Misschien zelfs wel meer. In de 2e, 3e en 4e druk zijn namelijk een aantal afbeelding verbeterd, vervangen en toegevoegd.
Proefjes
Omdat Heinsius snapte dat natuurbeleving meer is dan lezen en plaatjes kijken voegde hij ter ter leering ende vermaeck een aantal eenvoudige proefjes toe. Deze zijn zo leuk dat ik denk dat ik ze zelf ook ga doen. Mocht dat zover zijn, dan blog ik dat.
