Al geruime tijd is er kritiek op de gesloten houding van Nederlandse kunstinstellingen voor ontwikkelingen in de kunst van buiten Europa. Nu een nieuwe generatie directeuren en conservatoren aan het bewind is, rijst de vraag wat ze op dit vlak ondernemen om daar verandering in aan te brengen. Vincent van Velsen sprak met een aantal …
Ferran Adrià is een wereldberoemde chef-kok die op een creatieve manier gerechten en kooktechnieken ontwikkelde. In deze challenge gaan we proberen om net als Adrià te werk te gaan.
Wat heb je nodig?
– groot vel papier en gekleurd papier
– pennen, potloden, stiften
– een komkommer, citroen, tomaat (= het object)
– snijplank, mesje, schaar
– smartphone
Stap 1
Schrijf de naam van het object in het midden van het grote vel papier. Welke gedachtes roept dit woord op? Schrijf dit op. Wat weet je allemaal al van het product? Welke voedingstoffen zit er in? Waar wordt het voor gebruikt? In welke gerechten zit het vaak?
Stap 2
Onderzoek heel precies het uiterlijk van het object, snijd hem ook eens open en bekijk de binnenkant. Probeer alle onderdeeltjes die je ziet te benoemen en schrijf dit op je vel papier, je ze ook tekenen.
Maak ook een foto met je telefoon van één onderdeel, denk hierbij na over de vorm of hoek waaruit je de foto neemt.
Stap 3
Hoe voelt de textuur van het object in je mond? Hoe beïnvloed het uiterlijk van het object de smaak? Kies twee structuren van het object en probeer deze te tekenen op je vel.
Stap 4
Welke smaken zitten er allemaal aan het object? Smaakt elk onderdeel hetzelfde? Kies 1 smaak uit en probeer deze te omschrijven met woorden. Schrijf de woorden op je vel.
Probeer nu de gekozen smaak ook te tekenen. Welke vormen en kleuren horen er bij de smaak?
Stap 5
Op welke manier moet je het object aanpassen om het beste de gekozen smaaksensatie te tonen? Je mag er in snijden en hem kapot maken. Denk ook na over de achtergrond, welke kleuren zijn passend? Gebruik hiervoor het gekleurd papier, je kunt hierin knippen en verschillende vormen en kleuren gebruiken. Maak een foto van de beste presentatie.
U kent Kasper De Vos mogelijk als eerste burger van de fictieve koninkrijken KASKper in Gent en Kasperland in Hoboken. Of als hamburgerverkoper, marktkramer of als die gast uit Mortsel met zijn pretoogjes.
Daarnaast is hij stichtend lid van het beeldhouwerscollectief Fase en master in de vrije kunsten.
Bij zijn afstuderen in 2012 aan de Gentse School of Arts zag zag hij zichzelf als beeldend en vinder en ruimtelijk bezetter. De laatste jaren legt hij zich meer en meer toe op voedsel, kunst, koken en hoe deze zich tot elkaar verhouden.
‘Mijn interesse voor voeding is geleidelijk aan gegroeid Al is dat misschien maar vanzelfsprekend.. Er zijn voor mij nu eenmaal veel parallellen tussen koken en mijn kunstpraktijk. Mijn werkwijze bestaat voor een groot deel uit pure ambacht en dat is net wat koken voor mij ook is. Als ik weer eens in mijn pot plaaster sta te roeren, kan ik mij echt een kok voelen. Ondertussen merk ik ook dat ik dingen vaak duidt met culinaire terminologie of een voedselverwijzing. Zo raad ik mensen niet zelden aan dat goede plaaster er als yoghurt moet uitzien. Of als je honger hebt en je doet je tegoed aan voedsel, ben je nadien bevredigd of zelfs opgeblazen. Ik ervaar dezelfde sensatie als ik kunst maak of ernaar kijk.
Daarnaast is koken bijna een soort van nieuwe religie. Met volgelingen die zich foodies noemen. Maar dat die trend vind ik nogal leeg er ontbreekt nog een kern. Of fond, als we de juiste terminologie willen blijven hanteren. Met de titel Fighting for World Cheese tracht ik heel die beweging wat te relativeren. Ze moeten daar niet zoveel koek aanhangen ’
Hij is tevens een flexibel mens die er niet voor terugdeinst om plannen te wijzigen.
‘Mijn oorspronkelijke idee was om een groep mensen uit te nodigen die allen iets doen met voedsel in hun kunst en daar een groepsexpositie mee samen te stellen. De praktijk leerde me echter dat ik helemaal niet zo veel mensen kende om zich te engageren voor mijn plan. Uiteraard kon ik me omringen met vrienden en kennissen, maar dat is me te simpel. Het daagde me plots dat ik de facto een curator zou zijn en dat zag ik niet zitten.
Ik was sowieso van plan een (pizza)oven te bouwen in de bostuin als mijn bijdrage aan de groepsexpo en eigenlijk had ik veel meer zin om daar verder op te bouwen. Zodus ga ik de bostuin omvormen tot een arena, of misschien eerder een forum, met de oven als centraal punt. Dit forum kan dienen voor allerhande bijeenkomsten, lezingen of debatten. Al dan niet rond kunst en voedsel.
Ik nodigde alvast drie andere mensen uit om de tuin aan te pakken. Willem Boel zal hoogstwaarschijnlijk een soortement van prieel bouwen, Liesbeth Henderickx gaat utopische architecturale ontwerpen maken van hoe de Bostuin er uit kan zien en Pieter de Clerq uit Gent levert ook een bijdrage, maar die is voorlopig nog weinig concreet.
Kasper Devos is bezig in Het Bos van 16 april tot 20 mei.
Fighting for World Cheese is open voor bezoek van donderdag 3 mei tot zondag 6 mei. Elke dag wordt er eten in de oven bereid door Otark.
Etenendrinken in Het Bos is lekker maar ook vriendelijk voor mens, dier, volksgezondheid en planeet.
Etenendrinken in ons huis benaderen we als een zoektocht en een experiment. We geven culinaire doe-het-zelvers en kunstenaars plek om voedsel - ideeën, oplossingen en creaties uit te testen.
De Bosbar serveert koffie en ander vocht.
Op onze tap zit biopils en we hebben ook twee eigen Bosbieren.
Iedere dag valt er iets kleins te bikken in de bar.
Bij publieksmomenten, grote en kleine gebeurtenissen programmeert Het Bos ook eten.
● prijzen zijn vriendelijk
● Altijd wanneer er iets te doen is, lessen wij de dorst.
OPEN KEUKEN
Het Bos zet haar keukendeuren open voor koksmutsen en andere culinaire liefhebbers.
Iedereen met of zonder kookambities is welkom om in onze keuken voor de bezoekers te koken.
Uiteraard is iedereen met of zonder honger welkom om de spijzen naar binnen te werken.
interesse om te koken? ▻ [email protected]
Bezoekers genieten zo wekelijks van een vegetarische schotel die telkens door andere handen wordt bereid!
Elke laatste donderdag van de maand maakt de open keuken plaats voor een WERELDKEUKEN ism Opvangcentrum Linkeroever.
Vanaf oktober 2017 is er op zondag ook terug wekelijks Otark BREAKFAST CLUB van 9u tot 15u.
In het wisselend boskeukenteam:
Otark productions, Bei Badenhorst, Skybox, Rode Biet/Meyhane (Ozge & Gizem), Vossenstreken (Hanne Elsen), Wild, Lori en Lieze, Igor, De Beek, ..
→ Project: OPEN KEUKEN
→ Project: WERELDKEUKEN
→ Project: OTARK BREAKFAST CLUB
De vereniging vertegenwoordigt alle zogenaamde presentatie-instellingen voor beeldende kunst in Nederland, dat wil zeggen die organisaties en instellingen voor wie de presentatie en productie van hedendaagse kunst prioriteit is (en niet collectievorming of verkoop, bijv.). Ook kunstenaarsinitiatieven behoren voor De Zaak Nu tot deze groep. Het gaat om onafhankelijke ruimtes waar kunst centraal staat.
Interessant voor onderzoek(cijfers) m.b.t. presentatie-instellingen.
Manifesto
In de tijd dat links en rechts, confessioneel en socialistisch in de politiek nog eenduidig posities beschreven, was ook het aanbod van podia in de beeldende kunst overzichtelijk: musea, galeries en ‘het alternatieve circuit’. Inmiddels is het veld gedifferentieerd en dynamisch. Onder de huidige noemer van presentatie-instellingen verschuilen zich kunstenaarsinitiatieven in de traditionele zin, tijdschriften, blogs, kenniscentra, instellingen die in de Basisinfrastructuur zijn opgenomen, zoals De Appel en Witte de With, etc.
Musea en galeries zijn al jaren vertegenwoordigd in resp. de Nederlandse Museumvereniging (NMV) en de Nederlandse Galerie Associatie (NGA). Het middenveld van presentatie-instellingen is echter niet georganiseerd. En daardoor onzichtbaar voor politieke, bestuurlijke en maatschappelijke partijen. Bovendien is het voor de afzonderlijke presentatie-instellingen zo goed als onmogelijk om inzicht te krijgen in de processen en krachten die leiden tot politieke besluitvorming, laat staan om daar invloed op uit te oefenen. Twee redenen, dus, om een Nederlandse belangenvereniging voor presentatie-instellingen te overwegen.
Deze overweging heeft door de recente politieke ontwikkelingen een grote urgentie gekregen. Binnen de onevenredige bezuinigingen van meer dan 20% op de cultuursector wordt met name de kunstproductie hard aangepakt. Dat betekent een halvering van het budget voor de productie en presentatie van hedendaagse kunst. Presentatie-instellingen zullen hierdoor hard geraakt worden. Terwijl juist dit soort organisaties en instellingen de productie van nieuwe kunstwerken mogelijk maakt en de noodzakelijke reflectie op actuele ontwikkelingen biedt. Bovendien functioneren ze als bemiddelaar tussen de kunst en het publiek. Zij vormen de basis voor innovatie, economische ontwikkeling en vooral maatschappelijke vernieuwing en bewustzijn.
De lange termijn gevolgen en de economische effecten van de onlangs voorgenomen bezuinigingen op kunst en cultuur zijn zodanig, dat een viertal presentatie-instellingen voor beeldende kunst nu het initiatief hebben genomen tot een belangenvereniging, De Zaak Nu. [1]
De Zaak Nu zal de belangen van de presentatie-instellingen in Nederland behartigen naar landelijke politiek en, waar nodig, naar regionale, lokale politiek, maatschappelijke partijen en sectoren. Om invloed te kunnen uitoefenen op de besluitvorming zal De Zaak Nu een vinger aan de pols houden van het politieke lichaam en optreden door middel van vertegenwoordiging, lobby en actie. De leden bepalen de onderwerpen en de agenda van de vereniging.
Leden betalen een jaarlijkse ledencontributie die afhankelijk is van de grootte van de organisatie. Aanmelden kan via Astrid Schumacher.
Initiatiefnemers van De Zaak Nu zijn Guus Beumer (Het Nieuwe Instituut, Rotterdam), Katja Diallo (Noordkaap, Dordrecht) Maria Hlavajova (BAK, Utrecht) en Arno van Roosmalen (Stroom Den Haag).
[1] De naam De ZaaK Nu refereert onder meer naar één van de godfathers van het kunstenaarsinitiatef, De Zaak die in 1979 in Groningen werd opgericht, en beklemtoont de urgentie.
TENT is een platform voor 100% hedendaagse kunst dat zijn wortels heeft in Rotterdam. Het verbindt de kunst van de stad met wat in de wereld er omheen gebeurt. De tentoonstellingsruimte is gevestigd in een monumentaal voormalig schoolgebouw aan de Witte de Withstraat 50, de cultuurstraat van Rotterdam. TENT richt zich via haar uiteenlopende programmering op relevante ontwikkelingen binnen de hedendaagse kunst, waarbij er speciale aandacht is voor actuele thematiek. Een bezoek aan TENT is de kennismaking met de actualiteit van de kunst in Rotterdam.
Educatie
Visuele cultuur kom je overal in het dagelijkse leven tegen: mode, videoclips, reclame, games; we communiceren allemaal met beeld. Beeldende kunst is voor TENT een onderdeel van deze beeldcultuur. En de verbeelding van de kunstenaar, die in TENT nabijer is dan je denkt. TENT toont voornamelijk werk van (jonge) Rotterdamse kunstenaars, die veelal tijdens de tentoonstelling een bijdrage leveren aan het educatieve programma.
TENT presenteert in de tentoonstellingen een grote diversiteit aan kunstopvattingen, kunstenaars en materialen en heeft daarom ook een afwisselend en boeiend educatief programma. De educatieve activiteiten in TENT worden per tentoonstelling gebaseerd op de onderwerpen die de kunstenaars aansnijden. Dat zijn vaak maatschappelijk relevante onderwerpen zoals identiteit, geworteld zijn en je thuisvoelen. Maar het kan ook voorkomen dat kunstenaars leerlingen meenemen op een zoektocht naar inspiratie en materiaal.
Maatwerk
Omdat elke school anders is, werkt TENT vraaggericht. Programma’s en activiteiten worden op maat gemaakt voor verschillende groepen.
Educatieve programma’s die mij aanspreken
Voor de tweede keer werken TENT Rotterdam en Tate Young People’s Programmes samen hands-on aan een uitwisselingsproject voor jonge creatieven. Tien jongeren (18 – 25 jr.) uit Rotterdam en London doen mee aan een workshopprogramma waarin de vraag “Where does culture happen?” centraal staat. Tijdens workshops, discussies en field trips stapt de groep uit hun comfortzone door nieuwe ervaringen op te doen, onderzoeken ze waar cultuur geproduceerd wordt en hoe zich dat verhoudt tot de tentoonstellingsruimtes van TENT en Tate. In deze ruimtes wordt moderne en hedendaagse kunst getoond, bewaard en/of geproduceerd, maar kunst en cultuur in de breedste zin van het woord ontstaat op veel meer plekken: online, op de straat, in huiskamers, in sociale ruimtes. Maar welke rol kunnen deze kunstinstellingen spelen in steden als Rotterdam en Londen, anno 2017? En voor wie?
De groep in Rotterdam bestaat uit 5 jonge, ambitieuze creatieven met verschillende achtergronden. Lisa McCray, Fatima Jabor, Jaime Le Bleu, Cengiz Mengüç en Charmaine van Leyden gaan in oktober samen met vijf jongeren uit Londen een week lang aan de slag in Londen met Tate Exchange als home-base, de projectruimte op de vijfde verdieping van het nieuwe gebouw van Tate Modern. Ze worden ondergedompeld in de cultuur van deze wereldstad, gaan actief op onderzoek uit om de stad te zien, te voelen, te proeven en intensief mee te maken. Ze discussiëren over de functie van instellingen als TENT en Tate in een lokale context en de rol van kunst in de samenleving. Samen met de leden van Tate Collective, kunstenaars en makers uit verschillende disciplines werken ze aan een publieke uiting waarin hun bevindingen worden gepresenteerd. In november komt de hele groep weer samen in Rotterdam om in TENT en in relatie tot de stad Rotterdam aan de slag te gaan met dezelfde vraag: “Where does culture happen?”
100% Hedendaags is een educatieve alliantie van Showroom MAMA, TENT en Witte de With Center for Contemporary Art, die in het centrum van Rotterdam op steenworp afstand van elkaar te vinden zijn. Tijdens 100% Hedendaags maken leerlingen kennis met hedendaagse kunst in de breedste zin van het woord.
Docenten kunnen zelf een programma samenstellen en kiezen uit de verschillende tentoonstellingen en/of workshops. In de workshop onderzoeken leerlingen wat voor type kunstenaar zij zélf zouden zijn, en werken vervolgens individueel of collectief aan een beeldend werk.
‘Hedendaags zijn’ betekent leven in het hier en nu, maar ook: dromen over de toekomst en leren van het verleden. Hedendaagse kunst is de kunst van nu gemaakt door levende kunstenaars. In tegenstelling tot de klassieke en modernistische kunst, reflecteert hedendaagse kunst vaak op actuele sociale, politieke en economische onderwerpen. Hedendaagse kunst wordt vertoond op kunstbeurzen en in een wereldwijd netwerk van kunstinstellingen, waar onze drie instellingen deel van uitmaken. Tijdens 100% Hedendaags worden leerlingen uitgenodigd om naar onze tentoonstellingen te kijken en erop te reageren. Daarbij ligt het accent op discussiëren, reflecteren en het vormen van een eigen mening over de rol van kunst in de samenleving.
Op vrijdag 6 april bezochten we met Stijn, Stroom in Den Haag. Hier was de expositie: The Congo Tribunal te zien als onderdeel van het project ‘See you in The Hague’. Naast het bekijken van de tentoonstelling kregen we aanvullend informatie van Jane Hultman over Stroom en hun educatieve/opvoedende rol.
Inleiding
Kunstcentrum Stroom Den Haag is een veelzijdige organisatie met verschillende verantwoordelijkheden en functies voor Nederland, Den Haag en het internationale kunstenveld. Ten eerste programmeert Stroom als presentatie-instelling hedendaagse kunst in brede zin en op uiteenlopende manieren. Ten tweede is Stroom verantwoordelijk voor het ‘niet-museale kunstbeleid' van de stad Den Haag, hetgeen zich uit in beleid en programma op het gebied van kunst in de openbare ruimte. Als derde draagt Stroom zorg voor hetondersteunen en stimuleren van Haagse kunst en kunstenaars.
Stroom zet de verbeelding in om het denken over maatschappelijke ontwikkelingen en vraagstukken te verrijken en te verhelderen. Vanuit een geloof in de maatschappelijke potentie van beeldende kunst en in het vertrouwen dat zij daarom een maatschappelijk draagvlak zal vinden, formuleert Stroom een kunstinhoudelijk programma waarbij de verbinding met de stad en de betekenis voor de (stedelijke) samenleving prioriteit heeft.
De kwaliteit van Stroom's programma, de integriteit van de werkwijze en de internationale oriëntatie geven Stroom een institutionele status. Zij combineert die uitgangspositie met een toegankelijke, informele, persoonlijke en betrokken houding en publieksbenadering. Daarbij staat wederzijdse uitwisseling centraal. De menselijke maat is cruciaal.
Stroom werd in 1990 opgericht als onafhankelijke stichting. Voor de naam Stroom is gekozen omdat die staat voor energie en beweging.
Stroom Den Haag wordt financieel ondersteund door de gemeente Den Haag. Het programma wordt structureel mede mogelijk gemaakt door het Mondriaan Fonds. Per project en/of tentoonstelling worden we ook ondersteund door diverse andere fondsen (zie de desbetreffende activiteiten).
Educatie
Film educatieproject 'Madurodam Vrede en Recht'
Bekijk op YouTube
Stroom Den Haag ziet educatie niet als een supplement bij het programma, maar juist als integraal onderdeel daarvan. Onze educatieve projecten stellen zich ten doel om verdieping te bieden, bewustzijn te creëren en kennisuitwisseling te realiseren. Hierbij richten we ons op een brede doelgroep wat betreft leeftijd, achtergrond en professionele betrokkenheid. De methode die wij kiezen is eerder te beschrijven als ‘denken door middel van kunst' dan als ‘denken over kunst'.
Stroom School
Om de educatieve waarde van onze tentoonstellingen te benadrukken hebben we de activiteiten die hieraan verbonden zijn Stroom School genoemd. Voor het actuele Stroom School aanbod zie de lopende tentoonstelling(en) en manifestatie(s).
Cultuuronderwijs op zijn Haags (CoH)
Stroom Den Haag maakt deel uit van de zogeheten Alliantie Beeldende Kunst die zich onder begeleiding van CultuurSchakel bezighoudt met de ontwikkeling van de doorlopende leerlijn Cultuuronderwijs op zijn Haags. De leerlijnen - van beeldende kunst tot aan film, podiumkunst en nieuwe media - worden ontwikkeld door groepsleerkrachten van Haagse basisscholen in samenwerking met vertegenwoordigers van de Haagse culturele instellingen. Het aanbod van Stroom bestaat o.a. uit Achter de schermen (een bezoek op het kunstenaarsatelier); KiK: Kunstenaar in de Klas (professionele kunstenaars komen op bezoek in de klas); en De Beeldengalerij (n.a.v. de beelden in de Haagse binnenstad). >> lees meer over het aanbod van Stroom Den Haag
2018 Doorlopend project (zie ook 2017)
IMC Weekendschool (eindpresentatie)
Zondag 21 januari, 28 januari en 4 februari 2018
Met veel plezier en vol inspiratie werkte Damian van der Velden op uitnodiging van Stroom met leerlingen van IMC Weekendschool aan een uitzonderlijke en fantasievolle ruimtelijke installatie. Een groep van 32 leerlingen uit groep 8 werd in vijf kleinere groepen verdeeld en door diverse kunstenaars werden begeleid. Behalve Damian waren dat Philip Akkerman (kunstschilder, zelfportretten), Mariette Mulder (beeldhouwer, kunstwerk van speelgoed en ander materiaal), Simone van Olst (beeldhouwer, beeldjes van speksteen) en Justine le Clercq (organisator van tentoonstellingen). Elke groep ging met zijn/haar eigen kunstenaar aan de slag. De eerste les stond in het teken van kijken (Damian verkoos Nest en de Elektriciteitsfabriek); de tweede ging over het maken (op het atelier); de derde over het exposeren (dit keer in de Regentenkamer) met een verrassend speels en gevarieerd resultaat. Ouders, broertjes, zusjes, andere familieleden en belangstellenden kwamen kijken en waren apetrots.
Op vrijdag 6 april bezochten we samen met Stijn, West in Den Haag. Hier was de tentoonstelling ‘Always rings twice’ van Gary Hill te zien. Naast het bekijken van de tentoonstelling, namen we deel aan een les over het thema ‘Autonomie’ die door de educatief medewerker van West, Melissa Cruz werd gegeven.
West toont actuele kunst in de historische omgeving van Huis Huguetan in het hart van het Haagse Museumkwartier. De instelling is gefocust op de meest relevante internationale ontwikkelingen op het gebied van de beeldende kunst. West biedt kunstenaars ruimte en mogelijkheden om nieuw werk te ontwikkelen, en plaatst deze middels een brede dialoog in een maatschappelijke context. In het tentoonstellingsprogramma worden kunstwerken getoond die een uitdaging zijn voor de conditionering van de kijkers en hun perceptie van de kunst.
Educatie West
Dwarsdenkers & Beeldmakers
Wat is hedendaagse kunst? Welke verschillende vormen bestaan er? Moet kunst altijd mooi zijn? En waarom vind je dat? Wat zie je precies als je naar een kunstwerk kijkt? Ziet iedereen hetzelfde? En wat zou de kunstenaar hebben bedoeld zijn werk, wat betekent het? Hoe ervaar jij het werk? doet het iets met jou of juist niet?
Deze vragen kunnen leerlingen (vanuit zowel het primair als voortgezet onderwijs) leren beantwoorden bij West. Door een bezoek aan de tentoonstelling leren zij om niet alleen goed te kijken naar de kunst die er te zien is. Ook worden zij uitgenodigd om te ontdekken welke betekenissen erin verscholen zitten.
Bij de wisselende tentoonstellingen wordt steeds opnieuw een programma op maat aangeboden. De thema’s die in de expositie centraal staan vormen hierbij het uitgangspunt. Onze educatie-medewerkers maken altijd een tour door de expositie waarbij ze in gesprek gaan met de leerlingen. Daarnaast gaan ze zelf aan de slag door middel van korte opdrachten en/of een langere workshop.
Leerlingen leren door te associëren en te fantaseren kunstwerken te analyseren en hier zelf een mening over te vormen. De relatie tussen kunst en de wereld om hen heen komt hierin altijd terug. Zo worden ze uitgedaagd om op een andere manier na te denken over de betekenis van kunst in de maatschappij. Maar ook op de rol die kunst in hun eigen leven kan spelen.
Speciaal voor scholen wordt er een educatieprogramma aangeboden om kennis te maken met West. West toont kunst van nu, in een monumentaal pand in het hart van het Haagse Museumkwartier.
Doel
De leerlingen leren over en reflecteren op hedendaagse kunst. Ze maken kennis met de tentoonstellingen van West en ontdekken op een speelse manier wat hedendaagse kunst is, gaan de dialoog aan en leren hier een mening over te vormen.