#rationalisering

[lisadepiesa-blog-blog]

Filosofie - Week 2 - Mr. Eckhart - Rationalisering

Tijdens de tweede week van het vak filosofie hebben we rationalisering en secularisering behandeld. Deze blog gaat over rationalisering, maar wees gerust. Binnenkort staat ook de blog over secularisering online.

Wat is rationalisering nu eigenlijk? Rationalisering valt onder modernisering en is de overgang van een traditionele naar een samenleving waar de werkelijkheid wordt gesystematiseerd en geordend. Een voorbeeld van rationalisering is de huidige wetenschap. Het woordenboek Van Dale legt het iets makkelijker uit en zegt over rationalisering het volgende: "verstandelijk verklaren". Beroemde Duitse socioloog Max Weber filosofeerde vaak over rationalisering. Hij geloofde heel erg in de onttovering van de wereld. Dit houdt in, volgens hem, dat er geen plaats meer is voor magische en onberekenbare machten, maar dat alles dus van te voren feitelijk is verklaard door bijvoorbeeld de wetenschap. Weber geloofde aan de andere kant ook sterk dat hoe succesvol de moderne wetenschap ook is, het is en blijft een technisch middel.

Ik denk dat rationalisering een denkproces is van de mens. Veel mensen zoeken tegenwoordig naar feitelijke antwoorden over zaken als bijvoorbeeld het ontstaan van de mens of over luchte zaken als "hoe krijg ik een platte buik binnen 30 dagen?" Men zoekt constant naar wetenschappelijk bepaalde feiten, omdat men dan zeker weet dat het zo is. Daarnaast willen we alles sneller en beter met zo min mogelijk moeite. Ik betrap me er zelf ook erg vaak op. Als ik iets niet kan verklaren, zoek ik naar wetenschappelijke, feitelijke antwoorden die wel datgene kan verklaren. Ik ben het zelf eens met Weber (hoe kun je ook eigenlijk zo'n man tegenspreken).

Het fragment dat ik gekozen heb is een fragment over rationalisering zelf. Het filmpje vertelt over de definitie: het constant wetenschappelijk verklaren en over het feit dat rationalisering in de hedendaagse cultuur overheerst. Het maakt duidelijk dat het de fundering van ons huidige leven is, wat ik al eerder vertelde in de vorige alinea. We streven naar een wereld waar alles bekend is en begrepen wordt en vooral ook sneller. Let op; het fragment is in het Engels. 

http://www.youtube.com/watch?v=RtIk1BhL4WQ

[ongeloferoos]

Over zelf nadenken

Elke dag nemen we een berg aan informatie en indrukken op. De wereld op zich is al een flink geheel om te verwerken, hoe kunnen we dit makkelijker maken voor onszelf? Ieder mens is continu op zoek naar denkbeeldige dozen, kleine categorieën, waarin ze al die indrukken kunnen stoppen.

Dat categoriseren wordt rationalisering genoemd, men wenst te geloven dat de werkelijkheid een geheel is doordat verschijnselen te categoriseren zijn. De wereldbeschouwing is voor iedereen anders, maar rationaliseren doet iedereen, bewust of onbewust. Doordat men denkbeeldige dozen vol stopt met informatie, probeert men de wereld begrijpelijk en inzichtelijk te maken.

Vanaf de 16e eeuw komt de wetenschap en de waarde van de rede op om de wereld (en de werkelijkheid) te verklaren. Giddens en Beck vonden dat iedereen reflexieve rationaliteit bezit, dat er bepaalde systemen zijn om je te helpen bij het maken van keuzes. Max Weber ziet de secularisering op gang komen, het onttoveren van het wereldbeeld als traditioneel goed, het ontkerkelijken van de cultuur en mens.

“Niets is vanzelfsprekend, alles wat we doen is continue reflectie” – Giddens en Beck

Er ontstond een vervolg op de  traditionele wereldbeschouwing, waarin mythes, bijgeloof en religie kernbegrippen waren, de moderne wereldbeschouwing, wat leidde tot onttovering en het perspectief van de wetenschap en rede. Vanuit beide standpunten wilde men de wereld beschouwen. Naar mijn mening kijkt iedereen anders naar de wereld en zijn de grenzen van traditioneel en modern vaag.

Mijn wereldbeeld komt tot stand vanuit beide richtingen, ik geloof dat de wereld een magische plek is, waar mythe een rol speelt en aan de andere kant geloof ik dat jouw wereld is zoals jij hem zelf schetst. Ik geloof dat je eigen keuzes invloed hebben op jouw wereldbeeld en dat het een continuüm is van verschillende normen en waarden. De wereld waarin ik leef bepaalt ook deels hoe ik de dingen doe zoals ik ze doe. De huidige wereld is deels verantwoordelijk voor mijn keuzes, maar andersom kunnen mijn keuzes ook bepalen hoe de wereld in mijn ogen eruit komt te zien.

Mijn wereldbeeld verschuift nog wekelijks een beetje, ik ben me ervan bewust dat de wereld is zoals hij is en dat de filosofische thema’s zeker invloed hebben op de verschuiving van mijn wereldbeeld. De volgende blog vertel ik iets meer over mijn wereld en komt de individualisering samen met de technologisering naar voren.