RL - RC Devreleri Algoritması
Kendi içinde mantığı olan; ama herkese çok mantıksız gelecek bir şey yapacağım: RL ve RC Devrelerinin algoritmasnı vereceğim. Maksat kendimi eğlendirmek. O zaman başlasın:
Bu basamaklar her türlü akım veya voltaj kaynağının fonksiyonuna ulaşmada kullanılabilir. Önce bunu kabullenmekle işe başlayın. RC ve RL dışındaki her türlü devre elemanı için i(0), anahtar-lar-ın kapatılmasından sonraki andır. Sadece RL'de indüktans için i(0-)==i(0+); sadece RC'de de kondansatör için v(0-)==v(0+) durumu söz konusudur. Gerisi için böyle bir durum yok, mallık yaratmayın.
Temel Algoritma
0'daki değeri bul.
Sonsuzdaki değeri bul.
A+B = 0'daki değer
B = Sonsuzdaki değer
B'yi kullanarak A değerini çek
Tau değerini hesapla -Devrenin diğer elemanları için de sabittir-
Bulduğun A, B ve Tau değerlerini; Ae^(-t/Tau)+B de yerine koy.
Denklemimiz hazır.
RL Devreleri
Hangisi daha kolay hesaplanıyorsa i(0-) veya i(0+)'dan yola çıkarak i(0) değerini bul.
i(sonsuz) değerini hesapla. Sadece bağımsız kaynaklar varsa muhtemelen sonsuzda o kaynakların değerini taşıyacaktır.
Tau = L/R formülünden Tau'yu bul. R'nin değeri, sonsuz durumundaki eşdeğer dirençten hesaplanır.
A+B = i(0)'daki değer.
B = i(sonsuz)'daki değer.
B'yi kullanarak A değerini bul.
Ae^(-t/Tau)+B de yerine koy.
NOT: Eğer indüktansın gerilimi midir, voltajı mıdır nedir; o soruluyorsa: Akıllı ol, önce iL(t) denklemini bul; sonra iL(t)'nin 1. TÜREVİ ile L değerini çarpıp VL(t) denklemine ulaş. Demek istediğim: L( di(t)/dt)
RC Devreleri
Hangisi daha kolay hesaplanıyorsa v(0-) veya v(0+)'dan yola çıkarak v(0) değerini bul.
v(sonsuz) değerini hesapla. Sadece bağımsız kaynaklar varsa muhtemelen sonsuzda da o kaynakların değerini taşıyacaktır.
Tau = RC formülünden Tau'yu bul. R'nin değeri, sonsuz durumundaki eşdeğer dirençten hesaplanır.
A+B = v(0)'daki değer.
B = v(sonsuz)'daki değer.
B'yi kullanarak A değerini bul.
Ae^(-t/Tau)+B de yerine koy.
NOT 1: Eğer kondanstörün gerilimi midir, voltajı mıdır nedir; o soruluyorsa: Akıllı ol, önce vC(t) denklemini bul; sonra vC(t)'nin 1. TÜREVİ ile C değerini çarpıp iC(t) denklemine ulaş. Demek sitediğim: C( dv(t)/dt )
NOT 2: Kondansatör için tamamen pararlellik söz konusu değilse; kondansatör üzerine düşen gerilim ona paralel olan eleman-lar-ın gerilimiyle aynıdır, onu unutma.
NOT 3: Yine de kondansatör üzerine düşen gerilimi bulmakta zorlanıyorsan Thevenin dönüşümü yap. O seni kurtarır.
GENEL NOT: RL için de, RC için de akımı, gerilimi bulurken yönler çok önemli. Yönlere dikkat et. Pillerin +/- kutupları karar vermende yardımcı olabilir.
O yee man, o yee! Demeseydim gaz yapardı!