#rotraut uecker

[vreemd]

rotraut, black hole (trou noir), 1972, acrylic on canvas

[thinkingimages]

Paul Wember, Rotraut Uecker and Yves Klein in front of "Column of Fire" during the exhibition "Yves Klein Monochrome und Feuer", 1961

related documents: +

[slack-wise]

Yves Klein and Rotraut Uecker

[joostjongepier]

Wat?   Untitled red monochrome (M 109) (1955), Pure Blue Pigment (oorspronkelijk werk: 1957, postume editie: 2026), Blue Rain (S 36) (origineel werk: 1957, postume editie: 2018), Antropométrie sans titre (ANT 118) (ca. 1960), Untitled Cosmogony (COS 17) (1960) door Yves Klein, Maternité (1929), Sur la plage (z.j.), Cheveaux de Cirque (z.j.) en Paarden in landschap (z.j.) door Frits Klein, Sans titre (ca. 1970), Compositie (1956) en Soleil (1980) door Marie Raymond, Automne (ca. 1959), Galaxy (1987), True noir (ca. 1972) en Éclipse (ca. 1972) door Rotraut

Ter vergelijking bij Untitled red monochrome: Compositie met groot rood vlak, geel, zwart, grijs en blauw(1921) door Piet Mondriaan.

Waar?   Tentoonstelling Yves Klein en zijn kunstenaarsfamilie: Frits, Marie en Rotraut in Stedelijk Museum Schiedam

Wanneer?   8 mei 2026

Mijn interesse voor moderne kunst begon zo’n beetje met Yves Klein en zijn blauwe sponzencompositie. Ik zag dit werk op La Grande Parade, de afscheidstentoonstelling van Edy de Wilde als directeur van het Stedelijk Museum in Amsterdam. Nu, vele jaren later, toont het Stedelijk Museum Schiedam werk van deze kunstenaar samen met dat van zijn beide ouders en zijn vrouw.

Yves Klein (1928-1962) werd geboren in Nice. Na enkele afgebroken studies richtte hij zich op een carrière als judoka. Nadat hij in Japan de zwarte band had gehaald, keerde hij terug naar Parijs waar hij een judoschool oprichtte. In 1955 debuteerde Yves als kunstenaar met een solotentoonstelling in Parijs. Drie jaar alter onmoetten Rotraut Uecker en hij elkaar. Ze gingen samenwerken en in 1962 trouwden ze. Op vierendertigjarige leeftijd overleed Yves klein als gevolg van hartfalen. Een paar maanden later werd zijn zoon geboren.

Op de tentoonstelling in 1955 toonde hij voor het eerst zijn monochrome doeken in verschillende kleuren. Een interessant voorbeeld hiervan is een klein rood vierkant. Opmerkelijk is dat dit vierkant dezelfde afmetingen heeft als het rode vlak in Mondriaans Compositie met groot rood vlak, geel, zwart, grijs en blauw uit 1921.

In 1957 exposeerde Yves de vloer bestrooid met blauw pigment. Voor het kunstwerk is geen bindmiddel gebruikt en het is niet op  een doek aangebracht; er is geen voorstelling geschilderd, noch is er sprake van een compositie. Er is alleen blauw: het werk verwijst uitsluitend naar zichzelf. Boven de pigmentvloer hangt een sculptuur die de suggestie wekt dat het blauw uit de hemel regent.

In  1960 patenteerde Yves het International Klein Blue (IKB), waarin ultramarijnpigmenten werden gecombineerd met een nieuw bindmiddel. Hij werkte ook met levende modellen die als penselen de verf overbrachten op doek, wat leidde tot zijn reeks Antropometrieën. Hij zei daar zelf over: “Ik schilder niet langer met een penseel. Ik ben regisseur van de ceremonie geworden.” In de reeks Cosmogonieën (oervertellingen over het ontstaan van de kosmos) zocht hij naar manieren om de natuurlijke elementen te vangen. Door vellen papier en pigment bloot te stellen aan natuurlijke fenomenen als regen, wind en zonlicht, maakte de natuur als het ware ‘zelf’ afdrukken.

Ondanks het feit dat hij maar zo’n acht jaar als kunstenaar actief is geweest, werd Yves Klein wereldberoemd. Minder bekend is dat ook zijn vader (Frits Klein), zijn moeder (Marie Raymond) en zijn vrouw (Rotraut Uecker) actief waren als kunstenaar. Stedelijk Museum Schiedam brengt werk van de vier nu samen in één tentoonstelling. De familie Klein had een band met Nederland. Frits en Marie hadden, naast de Franse, ook de Nederlandse nationaliteit. Het gezin, inclusief Yves, bezocht Nederland regelmatig. Frits exposeerde in Schiedam (1965), Amsterdam (1968 en 1978) en Den Haag (1988), Marie in Amsterdam (1956) en Utrecht (1957). Rotraut had in 1964 een tentoonstelling in Amsterdam.

Frits Klein (1898-1990) studeerde aan de Handels-Hoogeschool in Rotterdam, maar brak zijn studie af om kunstenaar te worden. In 1920 vertrok hij naar Parijs. Hij schilderde onder meer strandgezichten en circustaferelen met paarden. Frits bleef figuratief werken, ook al ging de voorkeur in de kunst inmiddels steeds meer uit naar abstractie. ”Ik werk naar de realiteit, maar ik ben volkomen vrij. Ik heb heel veel paarden geschilderd, maar altijd in de kleuren die ik koos. Mijn paarden zijn geel en blauw en rood, net als mijn wolken, meren, struiken, bomen, vrouwen.”

Marie Raymond (1908-1988) groeide op in Zuid-Frankrijk en volgde als tiener schilderlessen in Cagnes-sur-Mer. Daar ontmoette ze in 1925 Frits Klein met wie ze een jaar later trouwde. Ze verhuisden naar Parijs. Waar Frits figuratief bleef werken, bestaan de schilderijen van Marie uit kleuren en vormen in abstracte composities. Seizoenen en de zon staan in haar werk centraal als voortdurend terugkerende elementen. “Kleur is een symbool voor het leven. Door kleuren op een harmonieuze manier samen te brengen, wordt een schilderij iets waar je je gedachten en gevoelens aan kunt verbinden.”

Rotraut is de artiestennaam van Rotraut Uecker (*1938). Als jonge Duitse kunstenaar ging ze naar Nice. Daar werd ze au-pair bij kunstenaar Armand, die haar ook les gaf. Bij hem thuis ontmoette ze in 1957 Yves Klein. Ze voelden zich gelijk tot elkaar aangetrokken: “Yves en ik deelden dezelfde verbeeldingskracht. Het was alsof we dezelfde visioenen hadden.” In 1959 had Rotraut haar eerste solotentoonstelling in Londen. Ze wilde het universum schilderen en het immateriële vangen in haar werk. “Als ik de lucht en de sterren schilder, voel ik me rustig. Het sterrenstelsel is mijn verleden en mijn toekomst.” Rotraut is nog steeds actief als kunstenaar en beheert de nalatenschap van Yves Klein, waarvoor ze de Yves Klein Archives en Foundation heeft opgericht.

[thinkingimages]

Portrait of Yves Klein and Rotraut in their apartement, 14, rue Campagne- Première, Paris, 1961

Photo : Shunk-Kender © J. Paul Getty Trust. Getty Research Institute, Los Angeles (2014.R.20)

[thinkingimages]

Yves Klein and Rotraut Uecker having lunch at la Coupole, 1961 Photo: Shunk-Kender © J. Paul Getty Trust. Getty Research Institute, Los Angeles (2014.R.20)

[navi-volt]

Once, when I was a child, my mother put me in front of a mirror and said, “Look, that’s you.” I could not relate to the person in the mirror at all. I’d had a completely different sense of what I was and could not understand that my entire inner world should be confined to that body. I was really disappointed.

- ZEITmagazin International, Rotraut Klein-Moquay

[vrlaine]