Outline
Inleiding
Oke, ik moet bekennen, soms vind ik het boek beter dan de film. In het algemeen komt deze aanname vaak voor, soms onterecht. Het lijkt of de lat van film bijzonder hoog ligt als het om adaptatie gaat. Het is bijna dat een boekverfilming nooit beter dan het 'origineel' mag, en kan zijn. Het onderwerp adaptaties interesseert mij omdat ik in mijn eigen werk ook af en toe gebruik maak van bestaand materiaal, wat vaak literatuur is. Ik ben er van overtuigd dat ik als maker veel meer te bieden heb als ik gebruik maak van materiaal dat er al is. Om dit onderwerp te onderzoeken, wil ik me verdiepen in één verhaal. Een must was dat ik het literare werk gelezen moest hebben, en dat de film adaptatie door het publiek goed ontvangen is. Zo kwam ik uit op Life Of Pi (2001), een verhaal van Yann Martel. De film is in 2012 uitgebracht en geregisseerd door Ang Lee. Om mijn onderzoeksvraag goed te beantwoorden, ben ik ook gaan kijken naar de illustraties van Tomislav Tornajac, die zijn uitgebracht in een speciale uitgave van het boek (2007). Door deze drie mediums te vergelijken, wil ik er achter komen hoe de storytelling van een verhaal veranderd. Ik wil weten welke thema's/onderwerpen goed te vertolken zijn in beeld en wat juist niet goed lukt. Dit wil ik onderzoeken met de vragen:
Waarom worden er boekverfilmingen gemaakt?
Op welke manier verandert het medium het verhaal Life Of Pi?
Hoe verhoudt literatuur en film zich in adaptaties?
Wat is de meerwaarde van beeldende vertelling in Life Of Pi?
Als introductie van dit project ben ik literair onderzoek gaan doen naar adaptaties. Waarom worden adaptaties gemaakt?, was mijn eerste vraag waar ik antwoord op wilde. Ook wilde ik weten hoe er uit een boek van 300 pagina's de hoofdlijn wordt gepikt, wat is de essentie van een verhaal? Daarna heb ik analyserend onderzoek gedaan; ik heb de film Life of Pi nauwkeurig langs het boek gelegd. Zo ben ik er achter gekomen welke verschillen er allemaal inzitten. Ik heb bepaalde scenes uit de film naast de tekst in het boek en de illustraties gehouden, zo kreeg ik een beter beeld van alles dat veranderd. Daaruit heb ik geconcludeerd wat de meerwaarde is die film met zich meebrengt. Door het essay te lezen van George Bluestone: The Limits of the Novel and The Limits of The Film, heb ik een helderder beeld gekregen van wat film niet kan. Tenslotte heb ik een hypothese geschetst waarin ik interviews houd met mensen die het boek en de film Life of Pi hebben gezien. Ik wil de mening van anderen over literatuur vs film omdat het onderwerp niet compleet vast te leggen is in feiten.
Onderzoeksresultaten/inzichten
Boekverfilmingen
Waarom worden boeken verfilmd? Ten eerste: Geld.1Het filmscenario is namelijk eigendom van de scenarist, waar zeker financiële winst op gemaakt kan worden. Grote, samenwerkende producties zoals film, musical of opera zijn duur om te maken. De opbrengst moet hoog zijn, het is minder risicovol om een bestaand verhaal te verfilmen, omdat er dan al een publiek is. Toch betekent de verfilming van een bestaand verhaal niet altijd succes, zelfs niet als er goede acteurs en regisseurs aan meedoen. De rol van de scenarist wordt bij deze films vaak op de tweede plek gezet. Er zijn daarnaast culturele redenen waarom er adaptaties van literatuur worden gemaakt. Film werd altijd als tweederangs gezien tegenover het literaire werk, juist daarom willen filmmakers respect winnen en critici overtuigen van de kwaliteit die in film zit. Vroeger, in Hollywood, waren bepaalde onderwerpen (die in boeken werden omschreven) nog een no-go in film. Zodra het visueel werd, zou het veel te realistisch worden voor het grote publiek. Dit limiteerde de keus van mogelijke boekverfilmingen. Tenslotte hebben filmmakers eigen redenen om adaptaties te maken, zij kunnen hun eigen interpretatie aan het werk geven, of een bepaald standpunt innemen.[dit verkort ik in de video essay]
Introductie Life of Pi
Yann Martel bracht het boek Life of Pi in 2001 uit2. In 2007 heeft Tomislav Tornajac illustraties bij het verhaal gemaakt, wat uitgebracht werd in een speciale uitgave3. Het boek kreeg een aantal prijzen, daardoor raakte Hollywood geïnteresseerd in het verfilmen van het verhaal. In 2012 werd de film uitgebracht door 20thCentury Fox, met regisseur Ang Lee. David Magee maakte het screen-play ervan4.[in de video essay iets meer verdieping op de makers].Voordat ik het boek, film en illustraties van Life of Pi analyseren, geef ik een korte samenvatting van het verhaal.
Life Of Pi gaat over de Indiase jongen Pi. Hij woont met zijn ouders en grotere broer in Pondicherry, India. Zijn ouders bezitten een dierentuin, maar als Pi zestien is, besluiten ze om een beter leven op te bouwen in Canada. Ze verkopen de dierentuin, maar nemen de dieren mee op het vrachtschip, op weg naar hun nieuwe bestemming. Vlak na de tussenstop in Manila komt het schip in een storm terecht en het schip gaat ten onder. Pi is de enige met een reddingsboot. In de boot zitten ook een paar dieren waaronder de gevaarlijke tijger Richard Parker. Pi moet vanaf dat moment overleven op zee. Uiteindelijk stranden zij in Mexico, en heeft Pi het overleefd5.
Dit hele verhaal wordt verteld door de oudere Pi aan 'de schrijver' van dit verhaal, die Pi interviewt over wat hem is overkomen. Het belangrijkste thema is het geloof in god6.[welke thema's passen in Lee's werk, in video essay]
Het boek is onderverdeeld in drie delen, de film ook. Deel één is het leven van Pi in India voor de verhuizing, deel twee is de tocht op zee, deel drie is in Mexico.
Verschil boek & film
Wat zijn de belangrijkste verschillen? Allereerst, in het boek worden gebeurtenissen herhaaldelijk verteld. Het vis vangen, Richard Parker temmen en walvissen die langs de boot zwemmen is meerdere keren beschreven. Voor het boek werkt dit, het geeft een gevoel van tijd, maar dit is niet geschikt voor film. Het boek heeft de ontmoeting met Pi en de verschillende religies veel meer uitgewerkt. Mr Kumar, Pi's biologie leraar en atheïst komt ook niet in de film voor. Een scene in de film, tijdens het avondeten, zegt de vader van Pi“why don't you start with reason first?”wat ongetwijfeld een verwijzing is naar Mr Kumar. Pi's vader heeft dit in het boek nooit gezegd. In de film heeft Pi een kleine romantische verhaallijn met het meisje Anandi, dit komt niet terug in het boek. Dit subverhaal krijgt nog betekenis op het meerkat eiland, wat de film slim heeft opgepakt. In het boek blijven de dieren op de reddingsboot langer leven. Het zijn wel precies dezelfde dieren, maar in het boek duurt het dagen voordat Pi overblijft met Richard Parker. De hallucinatie die Pi heeft tegen het einde van deel twee is anders uitgewerkt in de film dan in het boek. In het boek staat beschreven dat Pi tijdelijk blind wordt en een oude Fransman tegenkomt, een schipbreukeling net zoals hij. In de film kijkt Pi over boord de oceaan in, en komt in een onderwater fantasie terecht78.[wordt ook ingekort op video essay]
[Scene analyses in de video essay]
Meerwaarde film
Het verhaal Life of Pi beschrijft een situatie waar niemand ooit in terecht zal komen. Het is moeilijk voor te stellen, en als dit visueel wordt gemaakt door film, komt het nog harder binnen. Dit is een absolute meerwaarde van film. Beelden met muziek en geluid komen hard op de kijker af, wat in literatuur heel anders is. De film heeft geen pauze knop, maar je kan een boek altijd wegleggen. Ten tweede de Visual Effects. De kijker vind het prachtig om naar mooie sfeer beelden te kijken. Denk bijvoorbeeld aan de springende walvis, al helemaal als je dit in 3D ziet. Hoe echter het er in de film uitziet, hoe meer de kijker zich mee kan nemen in het verhaal. De film kan door middel van objecten verwijzen naar wat er gaat komen. Het boek kan dat ook, maar de film kan iets laten zien zonder dit te benoemen. Denk aan het shot met Pi op de boot. Hij vertrekt uit India, en onder in beeld is de reddingsboot te zien.
Conclusie
Aanvankelijk was mijn veronderstelling dat een goede adaptatie het boek zo letterlijk mogelijk moest nemen. Toch is een boekverfilming verre van een kopie. Een verhaal dat geadapteerd wordt moet juist goed op zichzelf kunnen staan. De verschillende media vragen om een verschillende manier van vertelling. Film is goed in het laten zien van acties, het boek kan dieper ingaan op de gedachten van een karakter9. De maker moet juist niet streven naar een exacte kopie, want dit is altijd gedoemd te mislukken. Hier volgen een paar punten die ik heb geconcludeerd, met de case studie Life of Pi: [citaten van Bluestone in video essay]
Dialoog wordt in de film door andere karakters gezegd/gedachten worden door een ander karakter verwoord.
Bepaalde hoofdstukken worden samengesmolten tot één in de film, en aan chronologie worden sowieso kleine aanpassingen gemaakt.
De film maakt gepaalde momenten dramatischer, Pi verliest al zijn eten eerder in de film dan in het boek.
De film kiest een beter film momentvoor bijv. een afsluiting van een deel van het verhaal, hier denk ik aan de afsluitende familie scene aan het eind van de film. In het boek was de familie scene aan het einde van deel 1. Het hele oceaan gedeelte moest nog verteld worden. In het film kiezen ze ervoor om hier de hele film mee af te sluiten, als een eind goed al goed.
Het thema religie is erg belangrijk in het boek. Vooral in deel 1 wordt hier sterk over uitgeweid. Dit thema komt zeker in de film terug, maar is minder prominent. Het is moeilijk voor de film om de nadruk sterk op religie te leggen. Daarvoor in de plaats neemt de film naast religie, het thema liefde over. Dit is makkelijker te verbeelden, en dit heeft nog steeds veel spirituele delen in zich.
George Bluestone stelt vast dat literatuur geen woorden heeft voor gebeurtenissen die ononderbroken gebeuren, een film heeft een visueel beeld dat continu hetzelfde blijft, tenzij de locatie veranderd. Ook kan literatuur sommige begrippen niet laten ervaren. Hoe ervaar je bijvoorbeeld echte 'afwezigheid' van een karakter, als de literatuur moet blijven beschrijven? Hier kan de film een absolute meerwaarde in betekenen10.
Dit onderzoek heeft mij nieuwe inzichten gegeven over een boekverfilming. Ik zie een boekverfilming nu als een werk dat op zichzelf staat en ook als origineel kan worden gezien. Zo moet ik mijn eigen werk ook gaan behandelen. Niet alleen technische veranderingen zijn nodig bij een boekverfilming. Soms wordt de inhoudelijke focus ook veranderd. Sommige thema's zoals spiritualiteit zijn moeilijk te verbeelden in film, dus kan je ervoor kiezen om een thema bij de film te betrekken die wel een deel van die ontastbaarheid kan verbeelden. Het blijft moeilijk om een goede boekverfilming te maken, maar het belangrijkst is om de essentie uit het verhaal te halen, en erachter te komen wat de belangrijkste thema's zijn. Als de essentie in de film zit, is het niet erg dat bepaalde gebeurtenissen niet op chronologische wijze zijn vertaald11.
1. Hutcheon, L., A Theory of Adaptation. Routledge, New York, 2006, p. 85-94, p. 114-119
2. 'Yann Martel'. Beschikbaar viahttps://en.wikipedia.org/wiki/Yann_Martel. (meerdere keren bezocht)
3. 'Tomislav Torjanac, painter & illustrator'. Beschikbaar viahttp://torjanac.com/Content/LifeOfPi/. (meerdere keren bezocht)
4'Life of Pi (film)'. Beschikbaar viahttps://en.wikipedia.org/wiki/Life_of_Pi_(film). (meerdere keren bezocht)
5. Martel, Y., Life of Pi.Canongate Books Ltd, Great Britain, 2003.
6. 'Life of Pi Themes'. Beschikbaar viahttps://www.gradesaver.com/life-of-pi/study-guide/themes(bezocht op 18 juni 2018)
7. Lee, A.,Life Of Pi [film]. 20thCentury Fox, Verenigde Staten, 2012.
8. Wickman, K., 'The 32 differences between 'life of pi': book and movie', In: MTV news, 21 november 2012. Beschikbaar viahttp://www.mtv.com/news/2769706/differences-between-life-of-pi-book-and-movie/. (bezocht op 6 juni 2018).
9. Film vs Novel: what makes them different? [online]. Beschikbaar via https://www.youtube.com/watch?v=F3QsUx0x_4w. (bezocht op 4 juni 2018)
10. Bluestone, G., Novels into Film.MD: Johns Hopkins University Press, Baltimore, 1957, p. 1-16, 46-61.
11. Marciniak, Małgorzata, The Appeal of Literature-to-Film Adaptations. Lingua ac Communitas, (2007), p 59-67.













