#schrijfoefening

[tekstwerker]

Naar A.F. Th. van der Heijden. Een schrijfoefening.

2.

Ach, de dagelijkse gang naar de supermarkt. Het was allang niet meer wat het geweest was, dacht Hendrik terwijl hij door de automatische deuren schuifelde. De kruidenierszaken uit zijn jeugd waren allen ten onder gegaan toen de ene na de andere ‘innovatie’ als een vlinder uit zijn cocon schoot. Nu herkende niemand hem meer als hij door het klaphekje stapte. In zijn ene hand hield hij een blauw mandje, in het andere klemde hij het briefje met zijn fijne handschrift stevig vast. Zijn dagelijkse gang naar de supermarkt was voor hem al jaren een rustpunt. Een welkome afwisseling op dagen waarop hij uren door het raam staarde, hopend dat er vandaag iemand langs zou komen.

Normaal ging hij doordeweeks en nu hij op zaterdag was gekomen, merkte hij meteen dat het een grove fout geweest was. Bij de kassa scheen een schrijnend beeld hem tegemoet: rijen en rijen met mensen, zover hij kon zien. Daartussen waren webachtige dwarsverbindingen ontstaan, teweeggebracht door jongelui met petten die wilden voordringen en gehaaste zakenlui die dachten tijd te besparen door te wisselen van rij. Hendrik voelde zich diepongelukkig terwijl hij in de rij aansloot. Het leven strekte zich niet meer zolang voor hem uit, en het vooruitzicht zijn kostbare tijd door te brengen onder dit tl-licht, omringt door in hun telefoon bazelende tieners, vulde hem met verdriet. Het tafereel deed hem denken aan zijn jeugd, waarin hij de mieren in de achtertuin tot in den treure had bestudeerd. Hoewel ze altijd in een rechte lijn marcheerden, leken ze tegelijkertijd ongecontroleerd door elkaar te lopen. Alsof ze expres hun doel voor zich uitstelden, liever zijwegen namen dan de doorgaande weg. Hendrik schudde zijn hoofd, hij wist dat de jonge mensen spijt zouden krijgen van hun getreuzel en geneuzel.

Diep in gedachten schuifelde Hendrik door, waarbij hij ervoor zorgde dat de ruimte tussen hem en de man voor hem niet te groot werd. Hij wilde niemand op het idee brengen in te voegen. De mensen van nu hadden altijd haast. Als hij op het bankje voor zijn huis zat en de zon scheen zijn laatste stralen, dan was hij de enige die keek. De ondergaande zon herinnerde hem aan de dagen dat hij nog werkte als hoefsmid. Het vuur stak sterk af tegen de teerzwarte werkplaats en het eerste uur deed het altijd pijn om ernaar te kijken. De vlekken die op zijn netvlies stonden vaagden meestal pas laat weg. Maar nu kon hij op zijn bankje uren kijken naar de weerkaatsing van het zonlicht op de wereld.

Plotseling zakte hij door zijn knieën. De vrouw voor hem gilde. Vaag zag hij nog hoe een ring van mensen zich boven hem vormde, daartussen scheen fel tl-licht. Het mandje was uit zijn hand gegleden en het boodschappenlijstje lag naast Hendrik op de grond. Vanuit het licht verscheen zijn moeder. Haar haren perfect in de krul, zoals altijd wanneer hij thuiskwam. Het eten stond al op tafel: gepureerde aardappelen, bonen en karbonade, precies zoals hij het lekker vond. Langzaam doofde het tl-licht.  

[tekstwerker]

Naar Roald Dahl. Een schrijfoefening.

Als jij buiten gaat spelen, dan waarschuwt je moeder vast dat je nooit mee mag gaan met vreemden. Of dat je niet zomaar iets mag aannemen op straat. Dat is natuurlijk allemaal best gevaarlijk, maar laat me je vertellen: niets is zo bedrieglijk als de lengte van een rij in de supermarkt. Zelfs een meestervermommer zou er nog iets van kunnen leren. De rij wisselt steeds van gedaante, als een kameleon. Je denkt nu misschien: nou nou, stel je niet zo aan. Maar heb je ooit weleens gedacht aan alle keren waarop je vreselijk voor de gek bent gehouden door de rij? Dat je dacht dat je in de kortste rij stond, maar verhip! Na twee minuten schuifelde degene die ná jou kwam al aan je voorbij. Het is tijd dat ik je de waarheid vertel. Er bestaat niet zoals als een ‘korte’ en een ‘lange’ rij. Dat is slechts een verhaal dat de grote supermarktbazen aan iedereen hebben verteld om de waarheid te verhullen. Ze willen niet dat je weet dat álle rijen net zo verraderlijk zijn als slangen.    

Neem nu het oma’tje dat voor Rutger stond. Op het eerste gezicht leek ze een heel lief oud vrouwtje. Ze had blozende wangetjes en lachrimpeltjes en haar grijze haren zaten in een keurig permanentje. Op de band had ze slechts een pak vla en een pak Brinta neergezet. Maar vergis je niet: in de supermarkt kun je niemand vertrouwen. Ook niet lieve oude oma’tjes met slechts een pak vla en een pak Brinta. Vanuit het gangpad verscheen ineens een pukkelige jongen met een overvolle winkelwagen. De wielen van de boodschappenkar bezweken bijna onder het gewicht van de boodschappen, die hoog boven de jongen uittorenden. “Joehoe, kom maar hier Bruno,” riep het oma’tje en met een valse grijns schoof de jongen de wiebelende winkelwagen voor Rutgers neus.

Langzaam bukte Bruno zich over zijn overvolle winkelwagen en begon de inhoud één voor één op de band te leggen. Vijf flessen bubbelende limonade, een stapel diepvriespizza’s met extra salami, twintig pakken chocolademelk… Verbaasd keek Rutger naar de winkelwagen: er was geen enkel blaadje groen te bekennen.  “Heb je mijn chocolaatjes wel gehaald?” vroeg het oma’tje bezorgd. “Oh nee, vergeten!”, en weg was Bruno. Het oma’tje friemelde aan haar paraplu en lachte lief naar de kassière, maar raakte de volle winkelwagen met geen vinger aan. Vanuit zijn ooghoeken zag Rutger iemand snel dichterbij komen. Het was een lange man met een pak dat strak om zijn lichaam zat, alsof de kleermaker het om hem heen genaaid had. In één soepele beweging schoof de man voor Rutger in de rij en zette zijn mandje op de band. Toen Rutger hem voorzichtig op de schouder tikte, keek hij geïrriteerd op: ‘Twee dingetjes maar.’ Toen draaide hij zich weer om en begon verwoed op zijn telefoon te tikken: tik-tik-tik-tik. Rakketak. Tik-TAK. Aan Rutgers andere kant wurmde Bruno zich erlangs. Met een bezweet gezicht legde hij de chocolaatjes op de boodschappenberg.

Toen begon de kassaband te rollen en het leek wel alsof de kassière het startsein voor een racewedstrijd had gegeven. Rutger stelde zich voor dat ze bij een racebaan stond, met een fluitje in haar mond en een grote vlag in haar hand: “Klaar voor de start…?” riep ze, “AF!” Met een enorme vaart begon Bruno de spullen uit de kar te pakken. Hij legde ze niet meer neer, nee, hij góóide. Hop, de vla belandde met een smak op de taart, en de vulling spoot alle kanten op. De puddingbroodjes, gevulde koeken en chocoladerepen buitelden over elkaar heen. Driftig graaide Bruno in de kar en greep handen vol spullen. “Oma, doe ook eens wat,” snauwde hij. Het oma’tje keek even beduusd. Toen sloeg ze Bruno met haar paraplu op zijn hoofd. “Bruno, zo praat je niet tegen me! En schiet eens op, je houdt de rij op.” De man met de telefoon keek nog steeds niet op of om, maar Rutger zag dat hij geen balkje achter zijn boodschappen had neergelegd. Met zijn ogen zocht hij de blik van de man, maar die bleef hardnekkig naar zijn telefoon staren. Ineens klonk er een opgetogen riedeltje uit het apparaat en de man riep hard: “Yess!” Hij is niet aan het werk, dacht Rutger verbaasd, hij speelt gewoon een spelletje! Met een klap zette hij een balkje achter de boodschappen van de man. En nog een. En nog een. En toen alle balkjes bij de kassa op waren, pakte hij de balkjes van de kassa naast hem. Er stond nu een hele rij met balkjes op de band. Het oma’tje, Bruno en de man keken hem met open mond aan. ‘Ja, Bruno,’ zei Rutger. “Schiet eens op. Je houdt de rij op.” En met een voldaan gezicht begon hij zijn mandje uit te pakken.