Spasticiteit, vernieuwende behandelmogelijkheden.
Wat is spasticiteit?
Bij spasticiteit zijn bepaalde spieren overactief. Hierdoor ontstaan strak gespannen, stijve spieren en onwillekeurige samentrekkingen (spasmen). Uw spieren zijn dan als het ware overprikkeld. De oorzaak van spasticiteit is een beschadiging van de hersenen of het ruggenmerg. Deze kan het gevolg zijn van lichamelijk letsel of van een aandoening zoals cerebrale parese, een beroerte, multiple sclerose of een dwarslaesie. Spasticiteit kan in een groot gebied van het lichaam aanwezig zijn of slechts in een klein gebied, zoals de enkel of de hand en pols. In sommige gevallen heeft u hier weinig hinder van, in andere gevallen ontstaan verschillende ongemakken.
Symptomen
De symptomen variëren van lichte stijfheid tot pijnlijke, onbeheersbare spasmen. Ook kunt u last hebben van een sterke en vaak hinderlijke reflex. Hierdoor kan bijvoorbeeld op onverwachte momenten uw voet gaan trillen. Welke deel van uw lichaam is aangetast en hoe ernstig uw lichamelijke verschijnselen zijn hangt af van:
het gebied in de hersenen of het ruggenmerg dat is beschadigd;
de ernst van de beschadiging.
De volgende veranderingen ter hoogte van uw spier kunnen verstrekkende gevolgen hebben:
Wanneer de spieren in uw benen ernstig gespannen zijn, kan het moeilijker zijn om te gaan staan en lopen. Mogelijk kunt u alleen op uw tenen of op de buitenkant van uw voeten lopen. Hierdoor is het moeilijk om uw evenwicht te bewaren en kunt u sneller vallen. Daarnaast is de belasting van uw heup- en kniegewrichten abnormaal zwaar.
Wanneer de spieren bij uw heupen gespannen zijn, kan het moeilijker zijn om u aan te kleden, te lopen en naar het toilet te gaan. Soms is goed wassen en schoonmaken, bijvoorbeeld na toiletbezoek, lastig. Wie problemen heeft met bewegen en hygiëne kan last krijgen van huidbeschadiging. Daardoor neemt de kans op drukzweren (ook bekend als ‘doorliggen’) toe.
Als uw armen en handen zijn aangetast, kan het moeilijker zijn om uw vingers, elleboog of pols te bewegen. Dit kan uw dagelijks functioneren belemmeren en problemen veroorzaken op hygiënisch gebied.
Door pijnlijke spierspasmen kan het onmogelijk zijn om te (ver)zitten of (ver)liggen. Ook dit kan het wassen en behandelen bemoeilijken.
Strakgespannen spieren en spasmen verbruiken meer energie, wat vermoeiend voor u kan zijn.
Ontwikkeling
Spasticiteit blijft bijna altijd het hele leven lang aanwezig. Vaak verergeren de spasmen zelfs met de jaren, waardoor de pijn, het ongemak en de problemen met bewegen en staan toenemen. Ook de gespannenheid van uw spieren kan toenemen. Dit kan blijvende veranderingen in de spier zelf veroorzaken (deze wordt dan korter) en van het gewricht waaraan deze vastzit. Soms kunt u daardoor uw gewricht niet meer bewegen en ontstaat een zogenaamde contractuur. In veel gevallen kunt u een contractuur voorkomen door op tijd te beginnen met de juiste therapie.
Wat kunnen we bereiken met behandelen?
Samen met uw arts en of therapeut stelt u uw behandeldoelen vast. In het algemeen geldt, dat deze de kwaliteit van uw leven moeten verbeteren en u in staat moeten stellen om zoveel te doen als u kunt. Welke doelen het precies zijn is voor iedereen anders en hangt af van uw mogelijkheden en uw eigen wensen.
Voorbeelden van behandeldoelen zijn:
beter evenwicht, beter kunnen zitten en zich verplaatsen;
minder vermoeidheid;
gemakkelijker aankleden, eten en wassen;
minder drukzweren;
voorkomen van spier- en gewrichtsproblemen; minder contracturen met bijbehorende problemen; • meer comfort en minder pijn, waardoor een beugel of spalk beter past;
verbeteren van uw nachtrust;
verbeteren van het effect van fysiotherapie.
Hoe kunnen we met fysiotherapie spasticiteit behandelen?
Fysiotherapie helpt middels het rekken van de spieren en oefeningen om de beperkingen welke u ervaart door uw spasme te verminderen. Neemt de spierspanning toch toe dan moeten we samen kijken wat de beste aanpak is.
Een relatief nieuwe behandelmethode in Nederland voor spasticiteit is de shockwavetherapie. In het buitenland is echter al wetenschappelijk bewijs verzameld (niveau 1) dat deze behandelmethode binnen 1-3 behandelingen een zeer significante verbetering geeft voor de kwaliteit van bewegen en vermindering van pijn en spierspanning.
Door eerst deze behandeling te ondergaan is het daarna gemakkelijker om te oefenen en de spierfunctie te verbeteren, is het ineens weer mogelijk om activiteiten te doen die hiervoor veel moeite kosten, gaat het lopen gemakkelijker, is de balans sterk verbeterd of kan er ineens weer een hand gegeven worden zonder dat de vingers doen wat ze zelf willen.
Het behandeleffect van shockwavetherapie houdt volgens de studies tot meer dan 10 weken aan na de 3e behandeling.
Shockwavetherapie kan vaak de noodzaak voor een botox/botuline injectie uitstellen of wegnemen.
Judith heeft een speciale cursus gevolgd om precies te weten hoe een spasme te behandelen met shockwavetherapie. Hierdoor is zij ook op de hoogte van de laatste wetenschappelijke ontwikkelingen en heeft zij contact met andere fysiotherapeuten die ook werken met deze behandelmethode.
Wilt u meer weten over deze behandelmethode neem dan vrijblijvend contact op.