Shaping the future with Ecosystem app and how do we design it
Adze Ganesha, Principal UX Designer @Tokopedia
Bài này là bài mang lại nhiều tiếng cười nhất trong 2 ngày sự kiện. Với những fact vui vẻ trong toàn bộ quá trình bài nói. Tính không recap mấy cái này vì nó gây mất tập trung mà nếu không viết thì các bạn lại thấy hụt hẫng slide có mà ko hiểu ý nghĩa là gì nên cố gắng vậy.
Mở đầu Adze bắt đầu với việc "kể khổ" về công việc designer ở Indonesia với JD dài dằng dặc với những kĩ năng như có thể hack máy tính, có thể xài được tất cả phần mềm trên đời, là một người quảng giao, thành thạo HTML, CSS, MySQL với mức lương 200$.
CHUYỂN DỊCH TỪ MARKETPLACE APP SANG ECOSYSTEM APP
Tokopedia hiện tại đang tạo ra 1% GDP của Indo với 200 triệu sản phẩm, 30 dịch vụ số, 90 triệu người dùng active mỗi tháng, phủ tới 97% khu vực ở Indo, 6.6 triệu merchant và 88.5% trong số họ lần đầu kinh doanh.
Tiếp theo Adze giới thiệu về Ecosystem app. Ecosystem app bao gồm người mua, người bán, brand, công cụ tổng hợp (aggregator), dịch vụ thanh toán, ngân hàng, hãng vận tải... tất cả kết nối với nhau thông qua cùng 1 nền tảng.
Adze lấy ví dụ về Mr.Darman, một người rất thích văn hoá Nhật Bản. Mr Darman muốn mua 1 cái laptop. Lúc đó sẽ có người mua xuất hiện. để tiến hành giao dịch được, cần tới dịch vụ thanh toán (payment provider) để Mr. Darman trả tiền cho shop và hãng vận tải (logistics courier) để shop chuyển hàng cho Mr. Darman.
Vì laptop là đồ đắt tiền nên bảo hiểm sẽ tham gia vào việc bảo đảm thanh toán lẫn bảo đảm giao hàng. Shop bán đồ cho Mr. Darman cũng bán cho nhiều người mua (buyer) khác. Shop lúc này cần mở rộng việc kinh doanh nên cần tới giải pháp tài chính (finance)
Tiếp theo Mr Darman muốn đi tới Nhật nên bắt đầu kiếm tiền từ việc kinh doanh áo thun in hình. Tiền thu được sẽ giúp Mr.Darman trả các hoá đơn điện (eletricity bill). Để bán hàng tốt hơn Mr.Darman cần tới các kênh quảng cáo (ads). Mr.Darman lại tìm kiếm các nhà cung cấp áo thun trơn để nhập hàng. Công việc kinh doanh thuận lợi, Mr.Darman đặt vé máy bay và khách sạn để tới Nhật chơi.
Một câu chuyện khá lú từ một người mua hàng hoá người bán hàng :)) Khẩu hiệu của Tokopedia là Find Anything, Buy Anything, Use Anything, Sell Anything. Tất cả đều tập trung ở Tokopedia.
TẠI SAO INDO LẠI PHÙ HỢP CHO CÂU CHUYỆN NÀY
Indo có 171 triệu người sử dụng internet với 168 triệu người trong độ tuổi lao động. 3 yếu tố cốt lõi trong câu chuyện này là:
Learning curve -> di động phổ biến nên ai cũng có thể làm quen sử dụng
Dung lượng di động -> Điện thoại luôn thiếu bộ nhớ, 95% số người được hỏi sẽ chọn xoá app thay vì xoá ảnh
Hành vi ofline -> Việc kinh doanh offline có nhiều rào cản. Vì thế online sẽ tạo ra sự công bằng, hiệu quả và cơ hội cho nhiều người khác
CHÚNG TÔI THIẾT KẾ RA SAO
Câu hỏi Why giúp cả team design có tầm nhìn sản phẩm rõ ràng hơn, nghiên cứu tốt hơn và cảm giác kết nối hơn
Trên app Tokopedia, giao diện du lịch được trình bày khác với bên mua sắm vì team design tin rằng cái họ cần đưa cho khách hàng là trải nghiệm đầu cuối thay vì chỉ là một trải nghiệm chung chung.
Ecosystem app chắc chắn là một sản phẩm hướng tới mục tiêu kinh doanh nhưng cần nghĩ tới trải nghiệm của khách hàng. Không phải là bạn cung cấp bao nhiêu dịch vụ mà mỗi dịch vụ khách hàng cảm nhận ra sao.
Adze đưa ra 4 ví dụ màn hình với 4 visual khác nhau để hướng tới những cảm nhận khác nhau.
Marketplace là rõ ràng minh bạch
Du lịch là khám phá, tạo cảm hứng
Payment là an toàn và thông điệp rõ ràng
Tokopedia (dành cho người mua) và Tokopedia Mitra (dành cho người bán) có giao diện khác nhau
Tokopedia và Tokopedia Salam (bản dành cho người Hồi giáo) cũng có sự khác nhau trong việc thông báo khi đặt hàng xong. Tokopedia hiển thị chúc mừng bạn đã đặt hàng thành công còn Tokopedia Salam hiển thị ...cảm ơn Allah đã ban cho con món hàng
DỮ LIỆU MÀ TA KHÔNG NHÌN THẤY ĐƯỢC
Phần này nói thêm một chút về nghiên cứu định lượng trong thời đại chúng ta bị quá ám ảnh về con số định tính. Dữ liệu định lượng khách quan nhưng không cho ta biết nguyên nhân. Nó chỉ cho ta biết dấu hiệu. Ví dụ tôi thích đi biển vì nó rẻ hơn và gần nhà. Người khác lại thích đi biển vì crush của họ thích vậy. Ta không thể biết nguyên nhân đằng sau.
Một ví dụ khác về việc Tokopedia bỏ OTP khi giao dịch vì nó nhanh hơn nhưng rất nhiều ý kiến cảm thấy nó không đủ an toàn cho việc giao dịch.
Việc sắc tộc khác nhau cũng ảnh hưởng tới hành vi khách hàng. Ví dụ của những thứ người hồi giáo quan tâm sẽ khác người bình thường.
Công ty to lên thì team sẽ to lên. Sẽ rất dễ rơi vào tình trạng làm việc đơn lẻ. Hay cố gắng phối hợp với nhau
Giao diện tiếp cận theo cá nhân từng người, có người thích vàng, có người thích xanh
https://www.slideshare.net/KuldeepKulshreshtha/shaping-the-future-with-ecosystem-app-uxsea-summit-2019
