#virussen

[keepthatdogalive]

Feline immunodeficiency virus (FIV)

Er is een sneltest voor FeLV en FIV die tegelijk test op antigenen van FeLV en antilichamen voor FIV

Classificatie

FIV valt onder de Retroviridae, dit zijn enkelstrengs +RNA virussen. Deze virussen bouwen zich in het DNA met behulp van het enzym reverse transcriptase.

Replicatie

Aanhechting: FIV is een enveloped virus, dus aanhechting gaat via spikes met een tropisme voor immuuncellen zoals T-cellen, macrofagen en dendritische cellen.

Penetratie/ontmanteling: Het virusdeeltje komt de cel binnen via versmelting met het membraan van de gastheercel, waardoor het virus direct vrij komt in het cytoplasma.

Replicatie: FIV is een RNA virus, maar er wordt met reverse transcriptase DNA gemaakt dat getransporteerd wordt naar de kern. Vanuit dit nieuwe dsDNA wordt de RNA voor de nieuwe virusdeeltjes gesyntheseerd.

Assembly/vrijkoming: De onderdelen van de nieuwe virusdeeltjes komen samen bij het plasmamembraan en het membraan wordt verkregen bij budding van membraan van de gastheercel.

Virulente factoren

Immuunsupressie -> door infectie van immuun cellen wordt de functie van deze cellen verstoord Latente infectie -> een infectie die altijd aanwezig doordat het virus DNA ingebouwd wordt in de cellen Antigeen variatie -> door afwezigheid van proofreading bij het gebruik van reverse transcriptase, waardoor het immuunsysteem het virus niet meer kan herkennen

[keepthatdogalive]

Feline leukemie virus (FeLV)

Er is een sneltest voor FeLV en FIV die tegelijk test op antigenen van FeLV en antilichamen voor FIV

Classificatie

FeLV valt onder de Retroviridae, dit zijn enkelstrengs +RNA virussen. Deze virussen bouwen zich in het DNA met behulp van het enzym reverse transcriptase.

Replicatie

Aanhechting: FeLV is een enveloped virus, dus aanhechting gaat via spikes met een tropisme voor hematopoëtische stamcellen en witte bloedcellen zoals macrofagen, T- en B-lymfocyten

Penetratie/ontmanteling: Het virusdeeltje komt de cel binnen via versmelting met het membraan van de gastheercel, waardoor het virus direct vrij komt in het cytoplasma.

Replicatie: FeLV is een RNA virus, maar er wordt met reverse transcriptase DNA gemaakt dat getransporteerd wordt naar de kern. Vanuit dit nieuwe dsDNA wordt de RNA voor de nieuwe virusdeeltjes gesyntheseerd.

Assembly/vrijkoming: De onderdelen van de nieuwe virusdeeltjes komen samen bij het plasmamembraan en het membraan wordt verkregen bij budding van membraan van de gastheercel.

Virulente factoren

Immuunsupressie -> door infectie van hematopoëtische stamcellen waardoor de productie en functie van witte bloedcellen verstoord is Latente infectie -> een infectie die altijd aanwezig doordat het virus DNA ingebouwd wordt in de cellen Oncogenese -> supressie of inactivatie van tumorsupressor genen kunnen resulteren in de tumoreuze ontaarding van die cellen

[keepthatdogalive]

Canine coronavirus (CCoV)

Classificatie

CCoV valt onder de Coronaviridae, dit zijn virussen met enkelstrengs +RNA.

Replicatie

Aanhechting: CCoV is een enveloped virus, dus aanhechting gaat via spikes die als tropisme het maagdarm kanaal hebben en specifiek de toppen van de darmvilli.

Penetratie/ontmanteling: Het virusdeeltje komt de cel binnen via endocytose, waarna het versmelt met het membraan van de endosoom en zo vrij komt in het cytoplasma.

Replicatie: Omdat CCoV een RNA virus is vindt replicatie plaats in het cytoplasma van de cel, waarbij het RNA codeert voor RdRp voor de replicatie.

Assembly/vrijkoming: Assembly vindt plaats tussen het ER en Golgi, waarbij het membraan verkregen wordt vanuit het ER. Daarna verlaat het nieuwe virusdeeltje de cel via exocytose.

Virulente factoren

Verzwakking van het immuunsysteem -> door schade aan het darmepitheel Antigeen variatie -> door de hoge graad aan mutaties, waardoor het immuunsysteem het virus niet meer kan herkennen

[keepthatdogalive]

Canine parvovirus (CPV)

Classificatie

CPV valt onder de Parvoviridae, dit zijn enkelstrengs DNA (ssDNA) virussen.

Replicatie

Aanhechting: CPV is een naakt virus, dus aanhechting gaat via capside eiwitten die binden aan receptoren, eiwitten of suikers op het membraan van de gastheercel. De infectie begint in lymfoid weefsel in de keelholte, waarna het viremisch (via bloed) verspreid naar ander snel delende cellen.

Penetratie/ontmanteling: Via endocytose komt het virusdeeltje in het endosoom terecht, waarna het poriën maakt in het membraan van het endosoom en zo vrij terecht komt in het cytoplasma

Replicatie: Omdat CPV een DNA virus is vindt de replicatie plaats in de kern van de gastheercel. Dit is de reden waarom het tropisme van CPV snel delende cellen is zoals darmepitheel (stamcellen in de crypte) en lymfoid weefsel/beenmerg

Assembly/vrijkoming: De onderdelen van het nieuwe virusdeeltje komen bij elkaar in de kern en het aantal virusdeeltjes in de cel stapelt totdat de cel openbarst, er is dus lytische vrijkoming.

Virulente factoren

Snelle replicatie -> het immuunsysteem word eerder overweldigd Minder witte bloedcellen -> door de infectie van lymfoïd weefsel Beschermd tegen omgevingsfactoren -> omdat naakte virussen stabieler zijn kunnen ze beter tegen dingen zoals uitdroging, pH, etc.

[keepthatdogalive]

Influenza A virussen (algemeen)

Er treedt een meldplicht voor Hoog pathogene en laag pathogene aviaire influenza A varianten.

Classificatie

Influenza A virussen vallen onder de Orthomyxoviridae, dit zijn enkelstrengs -RNA virussen.

Replicatie

Aanhechting: Influenza virussen zijn enveloped virussen, dus aanhechting gaat via spikes. Deze specifieke spikes zijn ook wel hemagglutinine dat bestaat uit 2 sub eenheden. Nadat deze geknipt wordt door gastheerprotease kan 1 sub eenheid binden aan siaalzuurreceptoren. De aanwezigheid en variatie van deze siaalzuurreceptoren verschilt per diersoort, wat mede bepaalt welke dieren het virus kunnen infecteren. Daarnaast bepaalt het type gastheerprotease dat het hemagglutinine kan knippen ook het weefseltropisme van het virus.

Penetratie/ontmanteling: Via endocytose komt het virus in endosoom terecht, waarna het versmelt met het membraan van het endosoom met behulp van het 2de sub eenheid van hemagglutinine. Zo komt het virus in het cytosol terecht.

Replicatie: Normaliter repliceren RNA virussen zich in het cytoplasma, maar influenza is een uitzondering en repliceert in de kern. Omdat influenza een -RNA virus is moet het wel zijn eigen RdRp bij zich hebben.

Assembly/vrijkoming: Assembly vindt plaats op het plasmamebraan van de gastheercel, maar pas bij de budding van het plasmamembraan verkrijgt het virusdeeltje zijn membraan.

Virulente factoren

Spikes -> zorgen voor tropisme en efficiënte infectie Antigeen variatie -> voorkomt herkenning van het virus door het immuunsysteem Antigeen shift -> bij coinfectie van twee influenzavirussen kan er een chimera ontstaan die kan resulteren in een nieuwe influenza variant, met als risico een pandemie

[keepthatdogalive]

Herpesvirussen (algemeen)

Classificatie

Herpesvirussen vallen onder de Herpesviridae, dit zijn virussen met dubbelstrengs DNA (dsDNA)

Replicatie

Aanhechting: Herpesvirussen zijn enveloped virussen, dus aanhechting gaat via spikes die als tropisme epitheelcellen van de slijmvliezen hebben. De specifieke slijmvlies tropisme hangt af van de herpesvariant. Penetratie/ontmanteling: Dit kan via beide endocytose en dan versmelting met endosoom of directe versmelting met het membraan van de gastheercel. Dit hangt af van de herpesvariant.

Replicatie: Herpesvirussen hebben dsDNA dus repliceren ze in de kern van de gastheercel, waarbij ze de eiwitten van de gastheercel zelf gebruiken

Assembly/vrijkoming: Vind plaats in de kern van de gastheercel, hier krijgen herpesvirussen nog geen membraan. Deze krijgen ze bij het verlaten van het Golgi en daarna verlaten ze de cel via exocytose

Virulente factoren

Spikes -> zorgen voor tropisme en efficiënte infectie Downregulatie van MHC-1 -> zorgt ervoor dat de geïnfecteerde cellen cytotoxische T-cellen vermijden en ze langer kunnen repliceren Cel-tot-cel verspreiding -> vermeiden van antilichamen door extracellulair te vermijden Latente infectie -> gaan in rust in de ganglia zodat ze tijdens een periode van stress/verzwakt immuunsysteem opnieuw kunnen repliceren Weefselschade -> zorgt voor verspreiding van virusdeeltjes en leidt het immuunsysteem af

[keepthatdogalive]

Virussen - replicatie

Er zijn 2 dingen om rekening mee te houden: 1. is het virus naakt of enveloped 2. is het virusgenoom DNA/RNA (Baltimore classificatie)

Replicatiecyclus 1. aanhechting 2. penetratie 3. ontmanteling 4. replicatie 5. assembly/maturatie 6. vrijkoming

Naakt (genoom + capside)

Naakte virussen hebben als voordeel dat ze vaak stabieler zijn dan enveloped virussen, waardoor ze resistenter zijn tegen omgevingsfactoren en dus langer kunnen blijven leven buiten het lichaam, maar ook binnen het lichaam.

Aanhechting Capside eiwitten binden aan receptoren, eiwitten of suikers op het membraan van de gastheercel

Penetratie Na de aanhechting vindt er endocytose plaats van het virus, waardoor deze terecht komt in het endosoom

Ontmanteling Er worden porieën gemaakt in het endosoom membraan waadoor het virale genoom vrij komt in het cytoplasma

Replicatie DNA - in de kern, hier wordt gebruik gemaakt van de eiwitten voor DNA replicatie die al aanwezig zijn in de kern van de gastheercel RNA - in het cytoplasma, hier wordt gebruik gemaakt van ribosomen aanwezig in het cytosol en RdRp waarvoor +RNA voor codeert

Assembly In het cytoplasma komen alle onderdelen van het gerepliceerde virusdeeltje samen

Vrijkomen Lytisch: de cel komt zo vol te zitten met virusdeeltjes dat deze ontploft Niet-lytisch: de cel overleeft en virusdeeltjes worden langzamer uitgescheiden (dit kan apicale of basolaterale vrijlating zijn)

Enveloped (genoom + nucleocapside + membraan)

Aanhechting Spikes, glycoproteïnen die uit het virale membraan steken, binden aan receptoren, eiwitten of suikers op het membraan van de gastheercel Spikes zijn specifieker gericht op een bepaalde receptor, eiwit of suiker, waardoor deze virussen een specifieke tropisme hebben en kunnen ze efficiënter infecteren.

Penetratie Membraanversmelting: virus komt direct vrij in het cytosol van de gastheercel Endocytose: virus komt terecht in het endosoom

Ontmanteling Na endocytose (dus niet relevant voor membraanversmelting) versmelt het membraan met het membraan van het endosoom waardoor het virale genoom vrij komt in het cytoplasma

Replicatie DNA - in de kern, hier wordt gebruik gemaakt van de eiwitten voor DNA replicatie die al aanwezig zijn in de kern van de gastheercel RNA - in het cytoplasma, hier wordt gebruik gemaakt van ribosomen aanwezig in het cytosol en RdRp waarvoor +RNA voor codeert

Assembly De onderdelen van het gerepliceerde virusdeeltje komen samen in een locatie die afhangt van waar het vrijkomen plaats vindt, ook het membraan hoort hier dus nog niet bij

Vrijkomen Via budding, vanuit het ER, Golgi of de cel zelf, verkrijgt het virusdeeltje zijn membraan De gastheercel blijft intact (dit kan apicale of basolaterale vrijlating zijn)

Antivirale middelen

Relatief recente ontwikkeling

Grijpen in op verschillende aspecten van de replicatiecyclus

Vaak minimale bijwerkingen voor de gastheer

Resistentie kan optreden (hoge mutatie frequentie)

[keepthatdogalive]

Baltimore classificatie

Classificatie van virussen gebaseerd op hun replicatiestrategie

DNA virussen doen replicatie in de kern (uitzondering Poxyvirussen) RNA virussen doen replicatie in het cytoplasma (uitzondering: Influenza virussen) In beide gevallen moet er wel +RNA gemaakt worden zodat er eiwitten kunnen worden geproduceerd.

(IV) +RNA virussen coderen direct voor eiwitten, waaronder RNA dependant RNA polymerase (RdRp) voor de replicatie van het genoom (V) -RNA virussen coderen niet direct voor eiwitten, ze hebben dus eerst hun eigen RdRp al aangemaakt nodig om een +RNA streng te syntheseren die wel codeert voor eiwitten.

Retrovirussen (VI) bouwen zichzelf in het genoom met behulp van reverse transcriptase en dit zijn dus latente infecties