Watersector vreest tekort aan nieuwe experts
Dieter de Vroomen, Het Financieele Dagblad, 31 augustus 2010
In het FD van 24 augustus uit dijkgraaf Haersma Buma zijn zorgen over het toekomstige tekort aan nieuwe experts in de watersector. Ons onderzoek in 2005 duidde al in die richting (FD 8 september 2005). Opmerkelijk was dat onze boodschap om dit op de strategische agenda te zetten toentertijd door de top van de organisaties ‘voorbarig en doemdenkerig’ werd genoemd, terwijl het middenkader de uitkomsten herkende als een voelbaar en structureel probleem. Het lijkt nu voldoende urgent te zijn om daadwerkelijk stappen te zetten.
Er zijn drie strategieën binnen de sector die hierbij kunnen helpen: behoud en ontwikkeling van kennis door het op de juiste manier inzetten van kennismanagement en het structureren van opleidingen. Daarvoor is de door Haersma Buma genoemde kennisdialoog een goed begin. Daarnaast leidt een professionele invoering van assetmanagement tot een betere aansturing van werkzaamheden en verdergaande efficiencyverhoging. Dat maakt tegelijk een professionele rolverdeling tussen beleidsmakers en uitvoerders mogelijk. Een flexibele samenwerking met toeleveranciers kan daardoor leiden tot het op peil houden van de juiste en daadwerkelijk benodigde kennis. Ten slotte kan de flexibilisering van arbeid bijdragen aan een grotere bron van kenniswerkers, denk aan modernisering van arbeidscontracten en het aangaan van internationale arbeidsrelaties.
Dieter de Vroomen, Goed Adviseren, 31 augustus 2010
Bovenstaande is een reactie op dit artikel:
Watersector vreest tekort aan nieuwe experts
Denktank opgericht om opleidingen en onderzoek aantrekkelijker te maken
Het aantal studenten dat afstudeert op het gebied van water, neemt af. Het is een zorgwekkende situatie, zo vinden onderzoeksinstituten, universiteiten, waterbedrijven en overheidsinstellingen.
Waterkennis moet er mede voor zorgen dat Nederland in 2020 is teruggekeerd in de top 5 van kenniseconomieën. ‘De ambities zijn heel hoog de komende jaren op het gebied van waterinnovatie, maar we hebben straks niet de mensen om het te doen’, zegt Michiel van Haersma Buma, dijkgraaf van Hoogheemraadschap van Delfland.
Het aantal afgestudeerde masters op het gebied van water aan de universiteiten van Delft en Twente nam tussen 2003 en 2009 af met 30%, van 117 tot 82 afgestudeerden per jaar. ‘Alleen het aantal buitenlandse studenten stijgt, maar die gaan allemaal weer terug naar hun eigen land als ze afgestudeerd zijn’, zegt Van Haersma Buma. Tegelijkertijd neemt de vraag naar waterkennis in Nederland toe. Alleen al op het gebied van deltatechnologie, de technologie om water tegen te houden, worden in 2012 zo’n 8000 vacatures verwacht. Dat is wél op alle opleidingniveaus.
Om het verwachte tekort aan experts het hoofd te bieden, gaan de betrokken partijen in de watersector de komende weken met elkaar om de tafel om afspraken te maken.
Aan deze zogeheten kennisdialoog zullen universiteiten, bedrijven, waterschappen, het Netherlands Water Partnership (NWP) en de rijksoverheid deelnemen. Zo zullen onder meer NWP-voorzitter Arie Kraaijeveld en rector magnificus Karel Luyben van de Technische Universiteit Delft van de partij zijn.
Het doel is om eind november een plan aan de regering aan te bieden, met daarin alle noodzakelijke stappen om de Nederlandse waterkennis op peil te houden.
Hoewel de naam ‘kennisdialoog’ wellicht anders doet vermoeden, is het volgens initiatiefnemer Van Haersma Buma niet de bedoeling dat het bij een vrijblijvende brainstormsessie blijft. Er moeten concrete afspraken worden gemaakt. ‘Te denken valt aan het toevoegen van ICT-componenten aan de wateropleidingen om ze aantrekkelijker te maken én om beter in te spelen op nieuwe ontwikkelingen. Er worden nu bijvoorbeeld chips in dijken aangebracht om te meten welk onderhoud er nodig is.’
Ook wijst de dijkgraaf op de mogelijkheid van een drastischer maatregel om studenten naar de waterstudies te krijgen, namelijk door een stop te zetten op andere richtingen binnen de civiele techniek. Zodat studenten wel voor waterstudies móéten kiezen.
De kennisdialoog heeft een breder doel dan alleen het aantrekkelijker maken van de wateropleidingen. De waterexperts gaan met het oog op de bezuinigingen ook kijken hoe het onderzoek op het gebied van water effectiever en efficiënter kan worden aangepakt. ‘Het is nu erg versnipperd’, zegt Van Haersma Buma. ‘Onderzoekers schaken veelal op verschillende borden tegelijk om zo veel mogelijk geld binnen te halen, waardoor er allerlei clubjes zijn die onderzoek doen, maar die dat onderzoek niet met elkaar afstemmen. Het zou effectiever zijn om de onderwerpen tussen de universiteiten te verdelen, zodat er geen overlap meer is en er meer tijd overblijft voor onderzoekers om zich echt te specialiseren.’
Ook signaleert Van Haersma Buma een gebrek aan focus. Volgens hem zouden er bij de verdeling van de onderzoeksgelden vanuit het Rijk duidelijke keuzes moeten worden gemaakt. ‘Op de gekozen terreinen moet vervolgens worden aangestuurd, ongeacht wat een volgende regering ervan vindt. Anders gaan we kansen missen, want Nederland staat nu nog goed bekend op het gebied van water, maar de wereld beweegt heel hard.’
Masters in water, terugloop
Het aantal afgestudeerden aan de universiteiten van Twente en Delft is sinds 2003 met 30% gedaald tot 82 in 2009
Het betreft onder meer de opleiding Hydraulical Engineering en watermanagement
Totaal aantal verwachte vacatures in 2012 is 16000
Nelleke Trappenburg, Het Financieele Dagblad, gepubliceerd op 24 augustus 2010