#wilde katten

[dyinginatarpit]

Wildcats migrating into the Netherlands (in Dutch)

[stichtingspots]

Waarom dragen meets en greets met wilde katten in mijn ogen niet bij aan natuurbescherming

Recent maakte Best ZOO bekend dat er (wederom) luipaard welpjes bij hen waren geboren. Wederom bij een moeder die eerder haar jong doodde. Hierdoor haalde het park de welpen preventief bij haar weg, wat eerder ook al gebeurde. Intussen zijn de welpjes (2) enkele maanden oud en biedt het park nu ‘Meets en Greets’ aan. Op vaste momenten kunnen bezoekers op ‘kraambezoek’ bij de welpen en er foto’s van maken.   http://www.bestzoo.nl/nieuws/jonge_sri_lanka_panters Het park beklemtoond dat er niet geknuffeld wordt met de dieren en dat de dieren er geen stress van hebben. Ze beklemtoond ook dat zij er als park niets aan verdienen: de mensen hoeven niet te betalen voor zo’n foto of bezoek.

Mijn haren rijzen ten berge bij het horen van dit nieuws. Zeker als er dan ook nog mensen zijn die op de film gaan met de welpjes. En de meet en greet aanprijzen. Ik wil nog eenmaal proberen duidelijk te maken waarom ik denk dat dit soort ‘ervaringen’ bijdragen aan dierenleed.

1. Best ZOO fokt met een luipaard waarvan bekend is dat zij geen goede moeder is. Eerder beet ze jong dood en eerder zijn er welpjes bij haar weggehaald. Ik kan er met mijn verstand niet bij dat je dan toch blijft fokken met zo’n dier. Aan de mensen die op de foto gaan met de welpjes en vaak stellen dat ze van deze dieren houden, dat dit hun grootste droom is. Hen zou ik het volgende willen vragen. Denken jullie dat het deze moeder niets doet dat ze eerst is bevallen, haar lijf vol met hormonen, en dat vervolgens haar jong worden weggehaald. Denken jullie dat dit geen impact heeft op haar? Dat ze daarin zo anders zou zijn dan ‘mensen’ moeders. Stel je voor: jij gaat door een zwangerschapsperiode, heftige bevalling, de hormonen razen door je lijf en dan wordt jouw kind bij jou weggehaald.

Och ja, dieren zijn geen mensen. En kennen niet het gevoel dat wij als mensen hebben. We moeten dat niet overdrijven. Wellicht leg ik er teveel gevoel in maar…… dieren zijn als geen ander wezens geleid door hun instincten. Dus ook het moederinstinct. Ik durf er veel onder te verwedden dat deze hele gang van zaken grote invloed heeft op het moeder luipaard. Ten negatieve. Mijn hart bloedt voor dit arme dier dat niet anders is als een fokmachine. Haar belang is kennelijk niet van waarde.

Veel dierenparken fokken met dieren. De motivatie is dat dit een verrijking is voor de dieren en ik kan me daarin vinden. Het moederinstinct is immers sterk en belangrijk in het leven van dieren. Helaas voor dit moederluipaard wordt haar deze verrijking niet gegund. Haar welpen worden direct bij haar weggehaald. Omdat ze er niet voor kan zorgen. Uiteraard gebeurt dit ook wel eens bij andere (erkende) dierenparken. Alleen pakken zij een en ander heel anders aan. Als wordt besloten de jong weg te halen bij de moeder, worden de jong verzorgd door de verzorgers. En never en nooit zullen deze jong worden aangeboden in een Meet en Greet. Verder denk ik dat een erkend dierenpark simpelweg niet fokt met een dier dat bewezen heeft het moederschap niet aan te kunnen. Dan immers is het fokken geen verrijking meer maar een martelgang voor de moeder in kwestie. Waarom in vredesnaam fok je dus met een dier waarvan je weet dat je de jongen gaat wegnemen?

Afbeelding: het krijgen maar vooral verzorgen van jong is belangrijk voor dieren, foto: Flickr

Maar voor het hogere doel is dit wellicht wel acceptabel? De luipaardwelpjes zijn immers een ernstig bedreigde ondersoort van de luipaard (het zijn Sri Lankaanse luipaarden). Wellicht is het niet zo netjes om moeder luipaard als fokkip te gebruiken maar dient het een hoger doel. Natuurbescherming. De mensen die deze argumentatie gebruiken zou ik willen vragen: welke natuurbescherming? De welpjes gaan nooit terug naar het wild. Best ZOO is geen dierenpark aangesloten bij de Nederlandse Vereniging van Dierenparken (NVD) en ook geen EAZA lid. Dat betekent dat hun uitwisselingsprogramma’s gelimiteerd zijn. NVD en EAZA waarborgen enkele criteria die dierenparken die daar geen lid van zijn, niet hebben. Waar gaan de welpjes naar toe? Eindigen ze in een dodgy dierenpark? Wordt daar educatie gegeven zodat de fok van welpen ook daadwerkelijk nut heeft? En waar zijn de eerdere welpjes naar toe gegaan? Zou dit niet iets zijn wat je als bezoeker die op de foto of film gaat met deze welpjes, eerst eens zou moeten uitzoeken?

En, zou natuurbescherming ook niet op een andere wijze gewaarborgd kunnen worden? Dierenparken kennen uitwisselingsprogramma’s. Als jij als dierenpark zo begaan bent met de Sri Lankaanse panter, kun je via een uitwisselingsprogramma aan deze dieren komen. Ook zo worden genen gewaarborgd. Daar heb je geen fokprogramma voor nodig. Ik denk dat de reden waarom er welpjes geboren worden in Best ZOO niets van doen heeft met natuurbescherming. Het gaat om commercie. Dit alles wordt mooi omlijst door een natuurbeschermingsverhaal. En intussen lopen de bezoekersaantallen op door de meet en greet mogelijkheid.

 Afbeelding: een meet en greet kan vele extra bezoekers trekken

2. Het park stelt dat dit soort contactmomenten geen stress opleveren voor de welpen. Ik vraag me het af. Mensen hebben de neiging ietwat hysterisch te reageren als ze zo’n schattig welpje zien. Bij het voorlaatste nestje heb ik gezien hoe een groep uitgelaten verstandelijk gehandicapten uit hun dak ging bij het zien van de welpen. En geloof mij: de welpjes reageerden daar op. Deze welpjes zijn beperkt geschikt voor een meet en greet. Over enkele maanden is het niet langer veilig om hen in contact te brengen met mensen. En dit is dus hun lot. Ze worden nu blootgesteld aan mensen. En over enkele maanden zitten ze opeens alleen in een hok. Zonder enig menselijk contact waar ze gewend aan zijn geraakt. Lijkt me dat dit wat doet met zo’n dier.

In mijn ogen is zo’n meet en greet vooral leuk voor ons mensen. Het heeft geen natuurbeschermingswaarde. En voor het dier in kwestie is er GEEN ENKELE meerwaarde. Het kan zelfs schadelijk voor ze zijn. Waarom zouden we dat dan doen?

Afbeelding: tijdens het voorlaatste nestje ging de Meet en Greet bij Best ZOO op deze manier.

3. Volgens sommigen moet je dat doen omdat een close encounter met wilde dieren meer mensen zou betrekken bij natuurbescherming en dus van educatieve waarde zijn. Hmmmmmm. Dit is nu precies ook de motivatie gebruikt door de 160 knuffelfarms in Zuid Afrika waar op grote schaal leeuwen, cheetah’s, luipaarden en tijgers worden gefokt. De jonge welpen worden vroeg van hun moeder verwijderd en moeten vervolgens verzorgd worden door mensen. Daar wordt veel geld mee verdiend want massaal trekken vrijwilligers uit Europa en de VS af naar Zuidelijk Afrika. Waar ze welpen verzorger worden. De welpjes kunnen mee naar de slaapkamer omdat ze om de paar uur de fles nodig hebben. Vrijwilligers vanuit de hele wereld betalen minimaal EUR 500 per week om dit te kunnen doen. Hordes toeristen stoppen bij dit soort knuffelfarms om met de welpjes op de foto te gaan. Het verhaal dat verteld wordt is er 1 van natuurbescherming. Er wordt verteld dat het hier om ernstig bedreigde diersoorten gaat. Die hier gefokt worden om later uitgeplaatst te worden in het wild. Omdat daar veel geld voor nodig is, zijn toeristen en vrijwilligers nodig. Die betalen voor zo’n contactmoment. Met dat geld zal ooit in de toekomst, hun geknuffelde leeuwtje, tijger, cheetah of luipaardje, blij rond huppelen in het wild. En mensen slikken dit verhaal als zoete koek. Ze betalen graag, immers, daarmee helpen ze ‘hun’ welpje naar een leven in vrijheid. Wat niet wordt verteld is dat deze dieren in het wild uitsterven omdat er geen leefruimte voor hen is. In Zuid Afrika leven ca. 2100 wilde leeuwen in Reservaten en Natuurparken. Meer kunnen er niet bij. Nog sterker: die 2100 leeuwen staat het water aan de lippen omdat hun leefgebied continue onder druk staat. Intussen leven er 8000 gefokte leeuwen die ooit terug gaan naar het wild, aldus deze fokfarms. Tja…..

Afbeelding: wereldwijd is er een grote industrie ontstaan rondom het fokken van wilde katten. Duizenden toeristen en vrijwilligers dragen ongewild bij aan een verderfelijke industrie

Een ander veelgehoord verhaal op dit soort knuffelfarms is dat de welpen gevonden zijn in het wild (de moeder was gedood) of dat de moeder de welpjes niet accepteerde. Daarom moeten mensen de welpjes opvangen en voor ze zorgen. En ook dat slikken mensen als zoete koek. Waarom zou je ook niet? Mensen zijn van nature goed en geloven niet dat er mensen rondlopen die structureel liegen. Zoals de fokkers van deze dieren.

Het punt dat gemaakt wordt door sommige mensen die voor hands-on contact zijn, is dat dit soort momenten educatief zijn. Door het contactmoment gaan mensen meer leren over het dier en er dus liefde voor krijgen. Het gevaar dat ik zie als het aankomt op wilde katten is dat mensen niet het onderscheid kunnen maken tussen ‘oprechte’ en ‘onoprechte’ projecten. De mensen die Best ZOO bezoeken en het verhaal horen dat de moeder de welpjes heeft verstoten, bezoeken wellicht in de toekomst Zuidelijk Afrika. Waar ze hetzelfde verhaal horen en dat dus ook geloven. Terwijl daar op commerciële basis gefokt wordt met dieren. Die nooit teruggeplaatst worden in het wild. En over het algemeen eindigen in de jacht, de befaamde canned hunting. Hier kunnen jagers in een afgesloten gebied op een dier jagen (vaak katachtigen). Dat dier kan niet weg en ziet daar de noodzaak ook niet van. Hij is door het contact met mensen tam geworden. Zo’n dier blijft liggen waar hij ligt en is een uittekende schietschijf voor jagers. Deze voormalige knuffelwelpen kunnen bejaagd worden door onervaren jagers, met geweer of met pijl en boog. Vaak sterft zo’n voormalige knuffelwelp een vreselijke dood omdat hij nooit direct door het hoofd geschoten wordt. Dat schaadt immers de trofee.

Afbeelding: veel voormalige knuffelwelpen eindigen in de jachtindustrie

Sommige mensen zullen zeggen ‘wat overdrijf je weer’. ‘Mensen kunnen echt dat verschil wel zien tussen ‘echte’ en ‘onechte’ projecten’. Dat vraag ik me serieus af. Ik ben lang reisleidster geweest en bezoek Afrika nog regelmatig. Er zijn plenty verhalen bekend (en ik heb het zelf meegemaakt) van mensen die uit auto’s hangen om leeuwen en andere wilde dieren beter op de foto te zetten. Nog sterker: regelmatig stappen mensen uit hun auto om een groep leeuwen proberen te verjagen die de weg blokkeren. Dit gebeurt zelfs in dierenparken! Enige jaren terug stapte een bezoeker bij Safaripark Beekse Bergen uit de auto om zo de cheeta’s beter op de foto te kunnen zetten. En dat terwijl er overal waarschuwingsborden hangen..... Ik durf te stellen dat door bepaalde documentaires en door dit soort contactmomenten waarbij een wild dier als knuffelfdier wordt gezien, mensen geen perceptie meer hebben dat het hier om wilde dieren gaat. Met alle gevolgen van dien.

Wellicht kun jij dat verschil wel maken. Chapeau. Maar veel mensen kunnen dat niet. Precies de redenen waarom knuffelfarms enorm groeien. De aanwas mensen blijft komen. Die aanwas is zo groot dat de verwachting nu is dat in 2020 maar liefst 20.000 gefokte leeuwen leven in Zuid Afrika. Dagelijks voer ik gesprekken met mensen die zo’n knuffelfarm bezocht hebben. En die me vertellen ‘nee, het welpje op mijn foto eindigt niet in de jacht. Zijn moeder heeft hem verstoten dus mensen moeten wel voor hem zorgen’. Al deze mensen worden gelokt door het natuurbeschermingsverhaal.

En hierin ligt mijn bezwaar bij zo’n meet en greet van Best ZOO. Middels zo’n ervaring vergroot je de kans op verkeerde percepties. Waardoor mensen ook de verhalen geloven die elders worden verteld. Voor mij wordt het dan een kwestie van de balans opmaken. Aan de ene kant heb je dus de reële kans dat door zo’n meet en greet, mensen verkeerde percepties krijgen. Aan de andere kant van de balans staat dan de educatieve waarde.

Ik denk dat de educatieve waarde van zo’n meet en greet, zeer beperkt is. De meeste mensen die op zo’n foto gaan, krijgen echt geen betere perceptie over het dier. En ik denk ook niet dat zij er veel educatiefs uithalen. Voor het merendeel van de mensen levert het gewoon een leuke foto op die ze kunnen plaatsen op hun Facebook. Waarmee ze aantonen wat voor een leuke ervaringen ze allemaal meemaken. Voor mij is de balans dan snel opgemaakt. De kans op negatieve impact is groter dan de mogelijke positieve kant. Daarnaast kan educatie op heel veel andere manieren bewerkstelligt worden. Zoals bewezen door de vele (erkende) dierenparken in Nederland. Naast dat zij hele educatieve teams hebben met educatieve programma’s in het park zelf, hebben ze vaak ook stichtingen opgericht waarmee ze geld doneren aan natuurbeschermingsprojecten wereldwijd. Hun dieren zijn dus daadwerkelijke ambassadeurs van hun in het wild levende familieleden. En daarmee bereiken ze vele malen meer dan een ‘meet en greet’ waarbij het vooral gaat om de ervaring. De kick. Het ego.

afbeelding: mensen zijn vaak meer bezig met ‘hun’ foto of ervaring dan met de educatieve waarde. Waarom anders ga je op de foto met een duidelijk gedrogeerde en ongelukkige tijger.....foto: voor dierenblogger

Als je dus stelt van dieren te houden, wil je het risico niet nemen (hoe klein ook in jouw ogen) dat door jouw gedrag, verkeerde percepties bestaan. En dat mogelijk door jouw gedrag, een hele walgelijke industrie in stand kan worden gehouden. In het geval van wilde katten de fokindustrie van Azië (tijgers) en Afrika. Als je van dieren houdt, zou je bij de minste twijfel bepaalde ervaringen mijden. En zou je ook een meet en greet zoals in Best ZOO vermijden en zeker niet promoten.

Het argument dat dit nodig is omdat je zo aan educatie doet, gaat voor mij niet op. Stichting SPOTS werkt met een grote groep vrijwilligers en kent zeer loyale donateurs. Sommigen van hen zijn nog nooit in Afrika geweest en praktisch geen van hen heeft ooit geknuffeld met een wilde kat of is ermee op film of foto gegaan. Veel van hen hebben liefde voor ‘onze’ katten gekregen door vele bezoeken aan dierenparken. Waar ze de dieren op afstand bewonderen. En waar ze middels educatie leerden over de dieren. Allemaal mensen die elke dag van hun bestaan bezig zijn met het strijden voor deze dieren. En die dus bezig zijn met natuurbescherming. Daar hadden ze geen Meet en Greet voor nodig...... 

Simone Eckhardt Oprichtster stichting SPOTS