Dit is nogal random maar ik kan maar vragen... ik studeer stadsgids Gent en mijn eindrondleiding focust op Gentse vrouwen - niet de bekende koppen, wel de 'gewone' vrouwen, dus midden- en lagere klasse. Ik heb Wijvenwereld al gelezen, en dat was interessant, maar focust op Brabant in de late ME en ik weet niet altijd wat ik wel/niet kan transfereren naar Vlaanderen/Gent. En de bronnenlijst is zo gigantisch dat ik niet weet waar te beginnen om specifiek info over Gent te vinden :/. Kan jij boeken/artikels/zoektermen aanraden? Veel mensen lijken het idee te hebben dat tot de eerste feministische golf alle vrouwen huisvrouwen waren, en ik wil dat een beetje onderuit halen :)
Oké suuuuperinteressante opleiding en dit onderwerp is <3333. Ik begin met een disclaimer: ik heb nooit specifiek rond dit onderwerp gewerkt dus ik begin vanuit mijn algemene kennis. Dit gaat ook vooral vertrekken vanuit de middeleeuwen omdat ik daar het meeste over weet maar ik denk dat je vanuit deze basis ook wel verder kan naar de vroegmoderne en hedendaagse periodes. Het is ook niet het makkelijkste onderwerp: vrouwen uit de lagere en middenklasse hebben niet gigantisch veel bronnen nagelaten, dus dat heeft ook een impact op het onderzoek.
Wat betreft Wijvenwereld: dat is echt een goed boek en je kan inderdaad niet alles extrapoleren, maar de algemene situatie was gelijkaardig in Brabant en Vlaanderen (als in: relatief grote autonomie en sterke rechten voor vrouwen). Algemeen aanvaard is ook de stelling dat de situatie voor vrouwen verslechterde in de vroegmoderne periode: ze gingen minder vaak werken en werden vaker gelinkt aan huiselijkheid en thuis zijn. Ze kregen ook minder rechten en de humanisten waren niet echt de meest vrouwvriendelijke wezens op de planeet. Heel belangrijk om je te realiseren is dat de geschiedenis niet lineair verloopt: het is niet omdat vrouwen in 1307 laken mochten produceren, dat ze dat in 1645 nog steeds mochten. Misschien niet, maar mocht het vanaf 1832 wel weer en zal het weer verboden worden in 2278 (compleet fictief voorbeeld voor alle duidelijkheid, geen flauw idee of ze dat ooit wel of niet hebben gemogen).
Ik weet niet wat je algemene academische kennis is dus ik ga je wat tips geven om academische literatuur te vinden die je eventueel kan gebruiken als startpunt. Databanken: Google Scholar, Google Books JSTOR, Brepols Medieval Bibliography, Academia.edu... Ik kan blijven doorgaan en over elk van deze sites een aparte post maken maar mijn tekst zou veel te lang worden. Mijn raad is om te beginnen met Google Scholar, daar vind je vaak ook links naar de andere sites. Zoek slim: combineer trefwoorden als "vrouwen", "Gent", "armoede", "<tijdsperiode>" en zoek in verschillende talen (voor jouw onderwerpen ga je wel vooral dingen vinden in het Engels en Nederlands denk ik). Probeer soms eens dingen in een andere volgorde te zetten, dat helpt ook. Zoek ook eens in de catalogus van de Krook; lokale bibliotheken (en in Gent zal dat zeker het geval zijn) hebben vaak een aparte sectie voor de geschiedenis van hun stad/gemeente.
Ik ben hier in mijn research iets interessant tegengekomen: de Maatschappij voor Geschiedenis en Oudheidkunde te Gent publiceert blijkbaar in haar handelingen (tweejaarlijks?) een bibliografie van de geschiedenis van Gent. Dit zijn de edities die ik ben tegengekomen: 2006-7 , 1980-1, 1969-73
Hier komen een aantal onderwerpen waarnaar je kan zoeken en die je hopelijk wat info opleveren:
- Oké ja je hoort me al van mijlenver aankomen maar: begijnen. Heel interessant fenomeen, zeker ook voor dit onderwerp. Er is een debat over de sociale afkomst van begijnen maar eigenlijk zijn door de eeuwen heen alle sociale klassen wel vertegenwoordigd geweest. Zoals je wel zal weten, zijn er in Gent drie begijnhoven, waarvan twee uit de middeleeuwen stammen. Hét standaardwerk over begijnen is van Walter Simons: Cities of Ladies : beguine communities in the medieval low countries, 1200-1565 (2001). Het is een heel toegankelijk werk, maar ik durf niet meer te zeggen of er veel in staat over Gent. Het was een belangrijke stad, dus ze zal er zeker in voorkomen. Specifiek voor Gent heb ik zelf nog geen literatuur gelezen maar na eens snel te kijken op Google Scholar (https://scholar.google.com/scholar?hl=nl&as_sdt=0%2C5&q=begijnen+gent&btnG=) denk ik dat er wel wat te vinden moet zijn. Als je niet echt zin hebt om in de academische literatuur te duiken, kan je ook altijd kijken op de sites van de begijnhoven zelf of eens in de begijnenmusea langsgaan. Er zijn ook nog andere sites (bv. van de stad Gent) waarop je info kan vinden.
- Armenzorg. Dan spreek ik over Heilige Geesttafels, armenhuizen, solidariteitsmechanismen bij de ambachten... Dat gaat vaak niet specifiek over vrouwen maar ze gaan wel vermeld worden. Na even snel zoeken, kwam ik bijvoorbeeld deze masterproef tegen die je misschien wel op weg kan helpen. Kijk zeker ook eens naar de bibliografie.
- Ambachten. Een snelle zoektocht levert me al dit artikel (gaat over Brabant maar heeft precies ook wel een paar dingen over Gent) en dit en dit boek op. Je merkt dus dat veel literatuur niet specifiek over vrouwen of over Gent gaat, maar dat er wel nuttige info in te vinden is. Klik dus zeker niet direct iets weg omdat de titel niet expliciet je onderwerp vermeldt, maar kijk nog net iets verder.
- Lekendevotie. Ik weet niet of je hier veel over gaat vinden maar het is het proberen waard.
- Lokale migratiebewegingen. Tijdens de middeleeuwen (ik durf geen uitspraken te doen over andere periodes) was het gros van de migranten die van het platteland naar de stad kwamen vrouw. Als je dus leest over dat soort migratie, ga je sowieso informatie vinden over deze vrouwen.
Ik hoop dat je hier iets aan hebt! Zoals ik al zei, is het niet het gemakkelijkste onderwerp en ik ben zeker niet de meest geschikte persoon om je op weg te helpen. Niettemin heb ik toch mijn best gedaan en ik hoop dat het iets oplevert. Als je nog bijkomende vragen/opmerkingen/... hebt, laat het me zeker weten!
