Kârdi, ————
Dağların arasında, kırsal kesimde, kayalıkların arasında baharın gelişi beraber yetişen bir yabani bitki. Yalnız bu bitki o kadar acı ki, bırakın ağzınıza almayı elinizi dokundurursanız bile elinize sanki iğneler batırılmış gibi olur. İki türü vardır: kırmızı ve beyaz. Makbul olanı (güzel olanı) ise kırmızı olanıdır. Kayalıklarda. Kimsenin uğramadığı, tenha yerlerde olur. Beyazı ise, bahçelerde su kenarlarında falan yetişebilen bir bitki. Kırmızı olan o kadar acı olur ki, annemin dediğine göre biri çiğ iken ağzına almış ve dili lal olmuş. Eskilerin dediğine göre (efsanevi bilgidir belki) ‘kârdi'yi yiyen kişiye yılan bile yaklaşmazmış..
Yapılışı ise, annemin tarifine göre şöyle, ıspanak gibi ince ince doğranır. Eline eldiven giyip tuz ile iyice yıkanır. Öyle çok yıkamalısın ki sudaki o yeşil renkten arınıncaya kadar. Daha sonra sumak suyu ile iyice kaynatıyorsun (15-20 dakika). Kaynar iken ağzını hiç açmıyorsun. Açar isen o acılığı gitmezmiş. Kârdi sumaklı su ile kaynar iken, bir başka tencerede ise dövülmüş buğday ve tuzlanmış et (bekletilmiş olmalı et, taze et olsa olmaz) kaynıyor daha sonra ise o sumaklı su ile kaynayan 'kârdi’, dövülmüş buğday ve et olan tencereye boşaltılıyor, ikisi bir arada 10-15 dakika kaynıyor. Sonra da servise hazır oluyor.
Yöresel bir yemek olup yılda bir bilemedin iki kez yapılan bir yemektir. İştah açıcıdır. Yedikçe yiyesin gelir. Zahmetli olduğundan, çok yapılmazmış. Yemekte abimler ve annem ile “KÂRDİ”nin Türkçe ismi nedir acaba bilgisinden hareket ile (internet ortamında da bulamadığımdan) buraya bırakmak istedim. Bilen vardır belki. ————— KÂRDİ’nin yapılışında kullanılan bitkinin adı Latince “Arum İtalicum” / “Arum Maculatum” olup, dünyanın en zehirli bitkileri arasında yer alıyormuş. Halk ağzında adı “Yılan Yastığı”, “Yılan Dili”, “Ayı Kulağı”, “Yılan Bıçağı” gibi isimleri mevcut. Yılan ile ilgili olan efsanevi bilgi de isminden yola çıkıp doğruluk payı olabilir. Karadeniz yöresinde çok olup oradaki adı NİVİK imiş. Tokat yöresinin bir yemeği olarak da görülmekte (Bknz.4.görsel).
Burda dursun kaybolmasın topladım yapacam 🤓
