Wilde Weetjes

Wat je altijd al had willen weten, maar waarvan je niet wist dat je het wilde weten.

[wildeweetjes]

Wilde Weetjes heeft al eerder geschreven over het politieke gekonkel dat vooraf gaat aan de benoeming van een paus. Het verhaal van paus Benedictus IX werd toen als voorbeeld genoemd. Maar het kan ook helemaal anders.

Toen Paus Johannes XXII op 89-jarige leeftijd (!) stierf, werd er in Avignon (waar de pausen toendertijd verbleven) een conclaaf georganiseerd om een nieuwe paus te kiezen. Normaal gesproken tasten de kardinalen in de eerste stemronde van een conclaaf 'de stemming' wat af en stemmen ze op een kandidaat die in hun ogen kansloos is. Dat gebeurde tijdens dat conclaaf in 1334 ook, maar na het tellen van de stemmen bleek dat zo goed als alle kardinalen op de fransman Jacques Fournier hadden gestemd. Zo werd hij, vooral tot zijn eigen verbazing, gekozen tot paus Benedictus XII.

Uiteindelijk was Benedictus XII paus van 1334 tot 1342 toen hij stierf op 57-jarige leeftijd. Toch nog een hele tijd, voor een baantje dat hij 'per ongeluk' kreeg.

Weer zo'n weetje waarvan je niet wist dat je het wilde weten!

[wildeweetjes]

Wilde Weetjes heeft het al eerder gehad over de immense grootheid van het heelal dat ons omringt. Toen ging het over Andromeda en hoe ver dat sterrenstelsel van ons kleine planeetje verwijderd is. Vandaag een weetje over de uitgestrektheid van onze eigen Melkweg.

Eind negentiende eeuw werd er door veel wetenschappers geëxperimenteerd met draadloze communicatie. Enkele jaren daarvoor had Heinrich Hertz de electromagnetische golf ontdekt, maar hij wist niet goed hoe deze praktisch toegepast konden worden. Later bouwen zowel Tesla als Marconi zenders/ontvangers en ontwikkelen zo de draadloze radioverbinding. In eerste instantie wordt deze alleen gebruikt om morse-signalen te versturen, maar toen de elektronenbuis werd uitgevonden konden er ook geluiden worden verzonden en ontstond al vlug de radio en werd later natuurlijk ook gebruikt om tv-signalen over de hele wereld te verzenden.

Vanaf dat moment zend de mensheid zijn aanwezigheid met de snelheid van het licht uit naar de Melkweg. Een kleine 200 jaar zenden we al radiogolven uit, die sinds een goede 100 jaar échte boodschappen bevatten. Deze boodschappen moeten inmiddels toch wel een enorm aantal andere planeten hebben bereikt?

Dat valt tegen:

In de tweehonderd jaar dat de mensheid radiogolven gebruikt, hebben deze golven zich al 200 lichtjaar van de aarde verwijderd. Dat is 1.892.000.000.000.000 kilometer. Maar zoals je in bovenstaand plaatje kunt zien is dat nog maar een fractie van het melkwegstelsel dat we ze hebben bereikt. Pas over 25.000 jaar zullen deze golven de randen van onze melkweg hebben bereikt. En de vraag is of de plaatsen die dan bereikt worden nog iets met onze radiogolven doen. Deze zijn dan zo verspreid dat ze niet meer te onderscheiden zijn van de 'gewone' kosmische ruis.

En dan blijk je als mens, als aarde en als zonnestelsel maar een onooglijk klein vlekje te zijn in de immensheid van het heelal. Maar om met Enrico Fermi te spreken: Als het heelal zo groot is, waar zijn die anderen dan? Een interessante paradox, wie weet een volgend Wild Weetje.

Weer zo'n weetje waarvan je niet wist dat je het Wilde Weten!

[wildeweetjes]

Na twee weken 'kerstvakantie' is Wilde Weetjes weer terug om een heel nieuw jaar te vullen met dingen waarvan je niet wist dat je ze eigenlijk Wilde Weten.

Om meteen een eind te maken aan de kerstvakantie en de kerststemming vandaag een weetje over eenzaamheid.

Midden in de Sahara, vlakbij een veertig meter diepe bron, stond 'The Lonely Tree of Ténéré', de eenzaamste boom ter wereld. Binnen een straal van 400 kilometer van de boom waren geen andere bomen te vinden, wat voor een heel bijzonder beeld zorgde. Plaatselijke Toearegs gebruikten de boom als oriëntatiepunt en het is heel lang een van de weinige bomen geweest die op overzichtskaarten van de Sahara werd vermeld.

In 1973 kwam er een eind aan de Eenzame boom. Een dronken chauffeur reed met zijn truck tegen de acacia aan, die daarna niet meer te redden was. Sindsdien heeft de regering van Niger er een ijzeren monument opgericht...

Weer zo'n weetje waarvan je niet wist dat je het Wilde Weten!

[wildeweetjes]

Iedereen heeft wel zijn favoriete kerstfilm. Voor de een is het Love Actually, voor een ander It's a Wonderful Life of Home Alone. Ik ken zelfs een aantal mensen wiens favoriete kerstfilm Die Hard is. Kerst in Nakatomi Plaza; hoe kersterig wil je het hebben?

Mijn favoriete kerstfilm is The Godfather van Francis Ford Coppola. Maar een kort deel van de film speelt tijdens de feestdagen en de boodschap van de film sluit niet direct aan bij de kerstdagen. Toch gaat er bijna geen decembermaand voorbij of ik zie minimaal een (maar meestal meer delen) van de trilogie.

In een film met ontzettend veel geweldige acteurs is er toch een die er voor mij bovenuit springt. Niet Marlon Brando die een imponerende Don Corleone speelt. Ook niet Al Pacino die op een indrukwekkende manier de val van Michael Corleone laat zien. Mijn favoriet is John Cazale, die als Fredo Corleone a-typische gangster speelt. Iemand die wordt meegezogen in de zaken van de familie en er uiteindelijk aan ten onder gaat.

John Cazale is tegenwoordig geen heel bekende naam meer, maar wel iemand in de korte tijd dat hij als acteur in Hollywood werkzaam was, ontzettend veel indruk maakte. In zijn korte leven (hij stierf in 1978 op 43-jarige leeftijd aan longkanker), maakte hij maar vijf speelfilms. Maar de films die hij maakte zijn zonder uitzondering klassiekers. In 1972 speelde hij in The Godfather, in 1974 in The Conversation en The Godfather part II, in 1975 speelde hij in Dog Day Afternoon en in 1978, toen hij al ernstig ziek was, acteerde hij in The Deer Hunter. Alle vijf deze films werden genomineerd voor een Oscar voor Beste Film en drie hiervan wonnen daadwerkelijk.

Hij is de enige acteur die dit heeft weten te bereiken. Wie weet wat voor geweldige rollen hij nog had kunnen spelen...

Weer zo'n weetje waarvan je niet wist dat je het wilde weten!

[wildeweetjes]

In het Wilde Weetje van afgelopen maandag citeerde ik Winston Churchill: 'Geschiedenis wordt geschreven door overwinnaars'. Hun verhalen worden zo heroïsch mogelijk verteld en tegenwoordig natuurlijk ook verfilmd. Zo kunnen de achterblijvers zien wat hun mannen aan het front moesten meemaken en welke heldendaden zij hebben verricht.

Films als Saving Private Ryan, The Longest Day of A Bridge too Far proberen een beeld te geven van belangrijke acties uit de Tweede Wereldoorlog, maar in deze films wordt natuurlijk wel soms wat met de werkelijkheid gespeeld. Om het verhaal vertelbaar te houden en de film begrijpbaar worden dingen veranderd of verzint men er personages bij.

In 1965 kwam de film 'Battle of the Bulge' uit, een film gebaseerd op het Ardennenoffensief, deze maand 70 jaar geleden. Dit offensief was de laatste grote militaire actie van de nazi's en had als doel de aanvoerlijnen van de geallieerden te doorbreken en Antwerpen te bereiken. Een lange slag tijdens een ijskoude winter in de Ardennen was het gevolg. Een slag die met veel moeite werd gewonnen door de geallieerden.

Maar voor deze film werd de slag wel heel erg samengevat en aangepast. Het offensief dat eigenlijk ruim een maand duurde, werd samengevat in een film van nog geen uur. Ook was de film opgenomen in Spanje op een locatie die in de verste verte niet leek op de Ardennen. Ook aan de weersomstandigheden (sneeuw en bittere kou) werd niet gerefereerd. Ten slotte werd er vrijwel geen aandacht geschonken aan de acties van generaals Patton en Eisenhouwer.

Generaal Eisenhouwer, opperbevelhebber van de Amerikaanse troepen en daarna president van 1952 tot 1960, was na zijn presidentschap met pensioen gegaan en had grotendeels uit het publieke leven terug getrokken. De onnauwkeurigheden uit deze film zaten hem echter zo dwars dat hij een persconferentie organiseerde om alle fouten uit de film aan de orde te stellen.

Weer zo'n weetje waarvan je niet wist dat je het wilde weten!

[wildeweetjes]

'Geschiedenis wordt geschreven door overwinnaars', zei Churchill al. Roemrijke overwinningen worden in grote verhalen in geuren en kleuren verteld en vaak nog wat uitvergroot. Vele naties ontlenen hun nationaliteit uit hun grootste overwinningen. Belangrijke verliezen worden onder de tafel geschoven en bij voorkeur vlug vergeten. Maar wat als je aan beide kanten van de slag vocht?

Aan het eind van de 18e eeuw trok het Ottomaanse leger op door de Balkan richting Oostenrijk. Doel van de Ottomanen was om grote delen van de Donau in handen te krijgen en natuurlijk zoveel mogelijk terrein te winnen.

Op 17 september 1788 had het Oostenrijkse leger, zo'n 100.000 man groot, kamp opgeslagen bij het dorpje Karánsebes, tegenwoordig liggend in Roemenië. In voorbereiding op de verwachte veldslag werden er verkenners uitgestuurd om het Ottomaanse leger te zoeken. De vraag is hoe goed de verkenners waren, want zij vonden geen spoor van de Ottomanen. Wat ze wel vonden waren zigeuners, die de verkenners met alle plezier vaten alcohol verkochten.

Terug bij het kamp gekomen begonnen zij met drinken en al vlug werd het rumoerig en braken er vechtpartijtjes uit. Hierbij waren steeds meer mensen betrokken, maar het escaleerde compleet toen iemand riep dat de Turken waren gesignaleerd!

In de paniek die ontstond besloten grote delen van het leger te vluchten. Andere onderdelen namen juist hun formatie aan en gingen meteen tot de aanval over. Iedere soldaat die ze tegen kwamen werd zonder pardon gedood. De Ottomanen waren echter nog niet in de buurt. In de commotie die ontstond keerde het Oostenrijkse leger tegen zichzelf.

Toen het Ottomaanse leger twee dagen later het dorpje passeerde vonden zij 10.000 slachtoffers. Enigszins verbaasd namen zij Karánsebes zonder enige tegenstand in.

Terugkijkend zijn er maar weinig historische bronnen over deze slag. De eerste keer dat er over wordt gesproken is een geschrift uit 1831, ruim veertig jaar na de slag om Karánsebes. Het waarheidsgehalte van dit verhaal wordt dus ook door velen in twijfel getrokken. Van de andere kant, als je leger daadwerkelijk door miscommunicatie een veldslag tegen zichzelf had uitgevochten, zou ik dat ook zo snel mogelijk in de doofpot stoppen.

Weer zo'n weetje waarvan je niet wist dat je het wilde weten!

[wildeweetjes]

Politieke moorden zijn van alle tijden. Julius Caesar die in 44 voor Christus door zijn tegenstanders wordt neergestoken Abraham Lincoln die in het Ford-theater wordt neergeschoten door John Wilkes Booth of Indira Ghandi die wordt neergeschoten door haar lijfwachten.

Maar ook Nederland heeft zijn politieke moorden gekend. De moord op Pim Fortuijn is nog zeer recent en zal iedereen zich nog herinneren, maar ook eerder vonden er in Nederland politieke moorden plaats. De broers Johan en Cornelis de Witt werden door een meute op zo'n gruwelijke manier gelyncht dat er maar weinig over bleef van de broers.

Maar de meest legendarische en meest invloedrijke politieke moord in Nederland is wel de moord op Willem van Oranje. Als leider van de opstand in de Nederlanden én bekeerd protestant was hij door koning Filips II vogelvrij verklaard. Dat hield in dat iedereen het recht had om hem te doden, maar ook dat de moordenaar beloond zou worden en zijn daden zouden worden vergeven. De fransman Balthasar Gerards voelde zich hiertoe geroepen en trok naar Delft, waar hij op 10 juli 1584 een ontmoeting met de prins wist te regelen. Tijdens deze ontmoeting grijpt hij een pistool en schiet de prins met drie welgemikte schoten dood. Naar alle waarschijnlijkheid is Willem van Oranje hiermee het allereerste staatshoofd dat door een vuurwapen wordt omgebracht.

Met Balthazar liep het minder goed af dan Filips had beloofd. Tijdens zijn vlucht wordt Gerards gegrepen, gemarteld en ter dood veroordeeld:

"Zijn rechterhand waarmee hij het moorddadige feit gepleegd heeft, zal met een gloeiende tang afgeknepen worden; vervolgens zal men met gloeiende tangen op verscheidene plaatsen op zijn lichaam het vlees afknijpen tot op het bot. Vervolgens vierendele men hem levend waarna het hart uit zijn borstkas gesneden en hem in het gezicht geworpen zal worden. Tenslotte zal men zijn hoofd afhakken waarna zijn vier uiteengetrokken delen op de Haagpoort, Oostpoort, Ketelpoort en de Waterslootsepoort tentoongesteld dienen te worden. Zijn hoofd moet op een staak gespietst en vervolgens bij het voormalige huis van de prins geplaatst worden."

Toch wat anders dan Filips hem had beloofd...

Weer zo'n weetje waarvan je niet wist dat je het wilde weten!

[wildeweetjes]

Afgelopen maandag ging Wilde Weetjes over Keizer Didius Jullius en de manier waarop hij het Keizerschap van Rome wist te kopen. Maar dat is lang niet de enige bijzondere opvolging die in Rome heeft plaatsgevonden. Tegenwoordig wordt een nieuwe paus met veel ceremonieel gekozen door het college van kardinalen, die zich daarvoor opsluiten in de Sixtijnse Kapel.

In 1032 werd de nog jonge Theophylactus van Tusculum, door toedoen van zijn vader, uitgeroepen tot paus Benedictus IX. Hij is op dat moment net 18 jaar oud (hoewel sommige bronnen claimen dat hij pas twaalf was toen hij paus werd). Benedictus leidt geen erg vroom leven, bronnen uit die tijd spreken van moorden, orgies en ontucht. Twaalf jaar later wordt hij door de Romeinse bevolking de stad uitgedreven en opgevolgd door paus Sylvester III. Hij laat het er echter niet bij zitten en komt enkele maanden later terug naar de stad om Sylvester te verdrijven en zelf weer paus te worden.

Zijn populariteit is in die maanden echter niet groter geworden en de geestelijken in het Vaticaan zijn hem liever kwijt dan rijk. Zij overtuigen hem ervan het pausschap te verkopen en zo wordt op 1 mei 1045 Gregorius VI voor 2000 pond zilver de nieuwe paus.

Maar ook hier kreeg Benedictus spijt van en als in 1047 Clemens II overlijdt (de opvolger van Gregorius VI), trekt hij opnieuw de stad in en roept zich voor een derde keer uit tot paus. De Duitse keizer Hendrik III is het dan zo zat dat zijn troepen naar Rome trekken en er daar voor zorgen dat Benedictus opnieuw de stad uit wordt gejaagd en er opnieuw een nieuwe paus komt: Damasus III.

Het is niet helemaal duidelijk wat er daarna met Benedictus is gebeurd. Waarschijnlijk heeft hij geld gekregen om verder af te zien van zijn claim op het pausschap. Uiteindelijk trekt hij zich terug in een abdij in Italië waar hij in 1056 sterft.

Weer zo'n weetje waarvan je niet wist dat je het wilde weten!

[wildeweetjes]

Koning of keizer word je niet zomaar. Tegenwoordig is het vrijwel uitsluitend een positie die je kunt erven van je vader of moeder. De zittende koning wordt opgevolgd door zijn oudste zoon (of dochter) en deze zet het werk voort. In vroeger tijden was dit vaak wel de bedoeling, maar was de praktijk weerbarstiger. Hendrik VII van Engeland werd koning door Richard III op het slagveld te verslaan. Toen Griekenland in de 19e eeuw onafhankelijk werd, gingen zij de Europese vorstenhuizen af om daar de troon aan een geschikte zoon aan te bieden. Romeinse keizers adopteerden vaak een geschikte opvolger, om zo hun erfenis veilig te stellen. Maar het ging soms ook anders.

Op 1 augustus 193 werd de Romeinse keizer Pertinax door zijn eigen Pretoriaanse Garde vermoord. Zij waren het oneens met de manier waarop de opvolging door Pertinax had plaatsgevonden en konden zich helemaal niet vinden in de manier waarop hij de wijdverbreide corruptie in Rome aan probeerde te pakken.

Om vanaf het begin zo veel mogelijk geld van de nieuwe keizer te krijgen werd daarop besloten om het keizerschap aan de hoogste bieder te gunnen. De schoonvader van Pertinax was in de buurt en hij begon meteen op het keizerschap te bieden. Dit kwam Didius Julianus ter ore en hij vertrok meteen naar het kamp van de Pretoriaanse Garde om mee te bieden. Daar aangekomen kreeg hij echter geen toestemming om het kamp te betreden en bleef daarom voor de poort, met luide stem, zijn biedingen doen. 

Lang gingen de biedingen gelijk op, maar toen Didius elk gardelid 25.000 sestertiën bood, sloot de Garde de veiling en riep Didius Julianus uit tot nieuwe keizer.

Helaas heeft Didius Julianus niet lang van zijn keizerschap kunnen genieten. Na drie maanden werd hij afgezet door Septimus Severus en terechtgesteld.

Weer zo'n weetje waarvan je niet wist dat je het wilde weten!

[wildeweetjes]

De Nachtwacht is niet het beroemdste schilderij ter wereld, hoe graag wij Nederlanders dat ook zouden willen zien. En het is helaas ook niet De Zonnebloemen van van Gogh. Het allerberoemdste schilderij ter wereld is natuurlijk de Mona Lisa (of La Giaconda) van Leonardo da Vinci. Maar deze beroemdheid zorgt ook voor heel veel gedoe en mysteries. Wie is Mona Lisa eigenlijk? Waarom lacht ze zo mysterieus? In 1911 is het schilderij zelfs uit het Louvre gestolen en twee jaar spoorloos geweest!

Deze beroemdheid zorgt daarnaast ook voor ontzettend veel kopieën en parodieën van het schilderij. Mona Lisa met spierballen, Mona Lisa Simpson, BatMona Lisa of Lego Mona Lisa.

Maar er zijn twee kopieën in omloop die interessanter zijn. Allereerst de Mona Lisa van het Prado.Een kopie van het beroemde schilderij welke dateert uit dezelfde tijdsperiode. Heel waarschijnlijk is het een kopie die is gemaakt door een van de leerlingen van da Vinci.

Daarnaast is er een tweede kopie die de beroemde Mona Lisa portretteert als een jongere vrouw. De Isleworth Mona Lisa:

Het verhaal van deze kopie is een stuk ingewikkelder: begin 20e eeuw werd deze Mona Lisa door een kunsthandelaar gevonden in een collectie in Somerset, Engeland. Deze ontdekking gaf weer vuur aan een oude discussie dat Leonardo da Vinci niet één, maar twee versies van zijn beroemdste schilderij had gemaakt. Maar omdat het schilderij in privé-bezit was én zelfs de tweede helft van de 20e eeuw verborgen was in een Zwitserse kluis, was er weinig onderzoek gedaan om de authenticiteit van dit schilderij vast te stellen.

Tot 2012 toen het schilderij eindelijk aan het grote publiek werd gepresenteerd en er ook meer onderzoek kon worden gedaan naar de herkomst van het schilderij. Belangrijke ontdekkingen die werden gedaan waren de ouderdom van de ondergrond van het schilderij (waarschijnlijk 15e eeuws) en er werden hele theorieën over de schildertechniek ontwikkeld. De manier waarop da Vinci werkte met zuivere verhoudingen komt ook terug in de Isleworth Mona Lisa en bepaalde specialisten verklaarden dat de verftechniek die bij de beide schilderijen is gebruikt, perfect overeen komt.  Al met al voldoende 'bewijs' voor sommige kranten om de Isleworth Mona Lisa als authentiek te bestempelen. Maar nog lang niet alle specialisten zijn overtuigd en er zal nog veel onderzoek en discussie nodig zijn om 100% zekerheid te krijgen.

Weer zo'n weetje waarvan je niet wist dat je het wilde weten!

[wildeweetjes]

Afgelopen woensdag geen Wild Weetje, dus daarom vandaag twee weetjes. Een korte voor de middag en en wat langere 'echte' na de middag.

De laatste jaren zie je het steeds meer: mensen die hun vaste baan vaarwel zeggen en voor zichzelf gaan beginnen. Een eigen bedrijfje met eigen opdrachten en een eigen verantwoordelijkheid. Ze gaan freelancen.

Maar waar komt dat vreemde woord eigenlijk vandaan?

Het woord is in de Engelse taal geïntroduceerd door Sir Walter Scott die het woord gebruikte in zijn roman Ivanhoe. In de roman heeft hij het onder andere over huursoldaten zonder heer/koning die zich aan de hoogste bieder verhuurden. Zij verhuurden hun vrije lansen en waren dus freelancers...

Mijn werkomgeving wordt dus gevuld met moderne huursoldaten! Toch spannend.

Weer zo'n weetje waarvan je nooit wist dat je het wilde weten!

[wildeweetjes]

Hoe vervoer je iets wat anderen eigenlijk niet mogen zien? Drugs worden in bolletjes gestopt en intern gesmokkeld. Mensensmokkel gebeurd in geheime compartimenten in auto's of vrachtwagens, maar hoe smokkel je iets groters? Hoe smokkel je een mijnenveger?

De Nederlandse mijnenveger Abraham Crijnssen had als basis de haven van Surabaya en (toen nog) Nederlands Indië toen de Japanners de Nederlandse kolonie binnenvielen. Alle schepen van de Nederlandse marine kregen opdracht om uit te wijken naar Australië, om daar aan te sluiten bij de geallieerden. De Japanners waren echter actief op zoek naar Nederlandse marineschepen, zodat deze ingenomen konden worden en de Japanse oorlogsmachine konden versterken. Daarop werd de Abraham Crijnssen zwaar gecamoufleerd met struiken en takken, waardoor het de indruk wekte een klein eiland te zijn. De bemanning voer alleen 's nachts en probeerde zoveel mogelijk bij de kust te blijven en kwam uiteindelijk op 20 maart 1942 aan in de haven van Freemantle, Australië. Het bleek het enige schip van die grootte te zijn die ontsnapte aan de Japanse marine. Door zich te vermommen als eiland...

Weer zo'n weetje waarvan je niet wist dat je het wilde weten!

[wildeweetjes]

Papierwerk is belangrijk. Het vastleggen van kosten en baten, eigendommen en schulden zijn van belang voor het functioneren van de moderne samenleving. Hoeveel intensie burenruzies zijn er niet ontstaan doordat de erfafscheiding onvoldoende helder was beschreven bij de notaris? Maar dit soort problemen is van alle tijden!

In 1441 waren paus Eugenius IV en de republiek Florence in onderhandeling over de verkoop van een groot land. Door onoplettendheid in het vaststellen van de exacte grens werd een deel een smalle strook land van zo'n van 3,3 km² niet in het koopovereenkomst vermeld. Hierop namen de inwoners van het gehucht hun kans en verklaarden zich onmiddellijk onafhankelijk. Zij riepen de republiek Cospaia uit. Omdat de onderhandelingen tussen de paus en de republiek Florence ontzettend moeizaam waren geweest lieten de beide staten het er maar bij en zo ontstond een van de kleinste republieken van Europa.

Cospaia werd een soort wetteloos niemandsland tussen de verschillende republieken binnen Italië, waar smokkel hoogtij vierde. Er was amper sprake van een bestuur, er bestond geen politie en er was geen gevangenis in de republiek. Je zou Cospaia kunnen zien als een anarchistische staat. Pas in 1826 kwam er een eind aan deze situatie toen Toscane en de Pauselijke staat Cospaia opdeelden. Bijna 400 jaar na de originele bureaucratische vergissing.

Weer zo'n weetje waarvan je niet wist dat je het wilde weten!

[wildeweetjes]

Wilde Weetjes houdt erg graag de nieuwsberichten bij en is een trouw lezer van kranten en kijker van journaals. Tussen heel veel ellendige berichten over wat mensen elkaar aan kunnen doen, zit heel soms een positief verhaal. Mijn favoriete verhaal van de afgelopen weken is de landing van Philae op de komeet 67P. Indrukwekkend wat de mensheid met inventiviteit, doorzettingsvermogen en wetenschappelijke kennis kan bereiken.

Kometen hebben de mensheid al sinds de vroege oudheid gefascineerd. Al in 1000 voor Christus wordt door de chinezen de eerste komeet beschreven.

Arthur Storer, Amerikaans astronoom, ontdekte in 1682 een komeet. Hij ontdekte hem op de ochtend van 14 augustus van dat jaar terwijl hij de westelijke hemel afspeurde. Het was een heldere komeet die zichtbaar bleef tot 18 september van dat jaar, en later de naam Storer's komeet meekreeg.

Totdat in 1705 de Britse astronoom Edmund Halley beredeneerde dat het niet om een eenmalige komeet ging, maar de betreffende komeet met een regelmaat van eens in de 76 jaar de aarde passeerde. Vanaf dat moment was Storer zijn komeet kwijt en is deze komeet bekend onder de naam Komeet van Halley.

Waarschijnlijk gaat het hier om het allereerste geval van kometendiefstal.

Weer zo'n weetje waarvan je nooit wist dat je het wilde weten!

[wildeweetjes]

Ieder land, iedere regio heeft zijn eigen regionale symbolen en regalia. Zo heeft het koninkrijk der Nederlanden zijn wapenschild met de Nederlandse Leeuw, met daaronder onze wapenspreuk Je Maintiendrai. Ook de belgen hebben hun wapenschild, ook met een leeuw, maar dan met hun wapenspreuk 'Eendracht maakt macht'.

Zo heeft ieder land zijn eigen wapenschild, maar deze schilden zijn lang niet even oud. Nieuw-Zeeland werd pas begin 20e eeuw een wapenschild toegekend door Koning George V van Engeland. Een mooi, traditioneel wapenschild met heel veel symboliek die veel van de geschiedenis van het land probeerde te vertegenwoordigen. Maar lang niet iedereen was tevreden over het wapenschild. In het begin van de koude oorlog kwam er steeds meer weerstand tegen het oude wapenschild. Met name de 'europese' vrouw op het wapenschild kon op veel kritiek rekenen. Men vond haar een te 'sovjet russisch' uiterlijk hebben. Reden om een nieuw vrouwelijk voorbeeld te zoeken:

Inderdaad, een deel van het wapen van Nieuw Zeeland is gebaseerd op de Amerikaanse actrice Grace Kelly. Je kunt slechtere voorbeelden bedenken.

Weer zo'n weetje waarvan je niet wist dat je het wilde weten!

[wildeweetjes]

Hoe eet jij het liefst? Op zijn Frans of toch liever op zijn Russisch? Neenee, Wilde Weetjes is niet plotseling een 18+ blog geworden, de manier waarop eten wordt geserveerd is in de afgelopen 200 jaar nogal veranderd.

Tot begin 19e eeuw was in de paleizen van Europa Service à la Française gangbaar. Om indruk te maken bij de grote banketten werden alle rijk versierde gerechten tegelijkertijd op tafel gezet waarbij iedereen naar eigen behoefte kon eten. Dit systeem zorgde ervoor dat in de keuken alles tegelijkertijd klaar moest worden gemaakt en er daar dus veel personeel nodig was. Ook bleef er na een dergelijk banket ontzettend veel eten over, en waren er vaak enorme gerechten die amper aangeraakt waren.

Tijdens de Franse revolutie werd de Franse aristocratie afgezet en werd er ook een eind gemaakt aan de grote verspilling tijdens de banketten. Later, tijdens de tijd van Napoleon, introduceerde een Russische ambassadeur introduceerde in 1810 Service à la Russe in de Franse hoofdstad. Tijdens banketten werd niet meer alles in een keer op tafel gezet, maar kreeg iedereen, tegelijkertijd, dezelfde gang geserveerd. Deze gangen hadden een vaste volgorde. Dit systeem werd heel vlug overgenomen door eethuizen en restaurants, waardoor voor hen de werklast sterk daalde én de verspilling veel minder werd. Tegenwoordig is dit systeem het meest gangbare systeem van dineren in West-Europa.

Weer zo'n weetje waarvan je niet wist dat je het wilde weten!

[wildeweetjes]

Ik ben ervan overtuigd dat het altijd het best is om mensen met respect te behandelen, te luisteren naar hun problemen en je excuses aan te bieden als je iets fout hebt gedaan. Maar niet iedereen heeft dezelfde overtuigingen en soms kan dat helemaal mis lopen.

In de vroege 13e eeuw trok Ghengiz Kahn door Azië en probeerde de verschillende 'tentvolken' daar te verenigen. Maar om dat te bereiken had hij ook handelspartners in de steden nodig. Zo zond hij in 1219 een handelskaravaan naar Chorasmië om zijn handelsbetrekkingen verder te ontwikkelen. De Gouverneur van de stad vertrouwde de Karavaan niet en liet alle handelaren ombrengen.

Ghengiz stuurde hierop boodschappers naar de Sjah van Chorasmië met de boodschap dat hij ervan uitging dat het om een misverstand ging. Als de Sjah de betrokken gouverneur en andere betrokkenen zou overleveren zou hij de stad en de rest van de omgeving met rust laten.

Nu was de Sjah inderdaad niet op de hoogte van de acties van zijn gouverneur, maar bleek het wel te steunen. Ook in dit geval. Hij wist dat zijn leger een stuk groter was dan dat van Ghengiz Kahn en meldde daarom aan de boodschappers dat Ghengiz en zijn bende konden ophoepelen.

Een reactie waar hij spijt van heeft gekregen. De Mongolen veroveren na een intense strijd de stad, en verwoesten hem in zijn geheel. De gouverneur wordt vermoord door hem zilver in zijn ogen en mond te gieten. Later gaat het leger nog verder en legt het een complete rivierarm om, waardoor de geboorteplaats van de Keizer van Chorasmië geen zoet water meer krijgt en van de aardbodem verdwijnt.

Ghengiz Kahn verwoest een hele stad omdat zijn handelskaravaan te weinig respect werd getoond.

Weer zo'n weetje waarvan je nooit wist dat je het wilde weten!