(τέλος)
Λίγη ώρα πριν, περασμένα μεσάνυχτα, ξύπνησα έντρομος μπροστά από μια τούρτα γενεθλίων. Δεν μπορούσα να θυμηθώ πως βρέθηκα εδώ. Τα κεριά ήταν λιωμένα εντελώς και δίπλα απ’ την τούρτα το λάπτοπ μου ανοιχτό στο fb προφίλ κάποιου Sam Albatros
https://www.facebook.com/mistermonsieur.albatros
Ήμουν καθισμένος στο τραπέζι του σαλονιού σε κάτι ενδιάμεσο ύπνου/ξύπνιου. Έτσι μου πήρε λίγα δευτερόλεπτα μέχρι να συνειδητοποιήσω πως ήμουν συνδεδεμένος ως Sam Albatros στο fb. Eίχαν συμβεί πολλά παράξενα περιστατικά τον τελευταίο χρόνο, όμως ποτέ κάτι τόσο ανησυχητικό.
Η προηγούμενη άνοιξη ήταν η αρχή μιας σκοτεινής περιόδου. Αισθανόμουν ότι κάθε μέρα μετατρέπομαι όλο και περισσότερο σε μηχάνημα που σιγά σιγά χάνεται μες στις αυτόματες κινήσεις του. Κινήσεις χωρίς μνήμη, κινήσεις που μόλις τελειώσουν διαλύονται. Η διάγνωση ήταν κατάθλιψη και έκανα όλα τα αναγκαία βήματα, σαν κάποιος που μαθαίνει να περπατά απ’ την αρχή. Ενώ προς το καλοκαίρι αισθανόμουν καλύτερα, ξεκίνησε να συμβαίνει το εξής περίεργο. Φίλοι πολλές φορές μου έλεγαν πράγματα για το παρελθόν μου, για τα οποία ενώ είχα την αίσθηση πως ίσχυαν, δεν μπορούσα να τα ανακαλέσω. Πολλές φορές αισθανόμουν ότι έχω κενά μνήμης ή ότι χάνομαι μέσα στη μέρα.
Αρχικά μπήκα σε σκέψεις επειδή όλα αυτά κάθε άλλο παρά μεμονωμένα ήταν, ωστόσο θεώρησα ότι πρόκειται για συμπτώσεις συμπτώσεων ή/και παρενέργειες της φαρμακευτικής μου αγωγής. Έτσι κι αλλιώς αισθανόμουν πολύ καλύτερα συγκριτικά με λίγους μήνες πριν και ως γνωστόν οι άνθρωποι μπερδεύονται, η μνήμη μας κάθε άλλο παρά αξιόπιστη είναι. Πιο περίεργο ωστόσο ήταν πως ο συγκάτοικος μου μού είπε ότι κάποιες φορές με έβλεπε να φέρομαι περίεργα, σαν να μην ήμουν εγώ, ιδίως Σάββατο μεσημέρι όταν με πετύχαινε. Ούτε και σε αυτό έδωσα μεγάλη σημασία καθώς ο συγκάτοικος, γνωστός ρεϊβάς, τις Παρασκευές έπινε τα έντερά του. Έτσι Σάββατο μεσημέρι όταν μισοξυπνούσε απ’ την κραιπάλη και τη ντρόγκα μάλλον αυτός δεν ήταν ο εαυτός του!
Περιεργαζόμενος το προφίλ του Sam Albatros, αναγνώρισα αμέσως τις φωτογραφίες. Για λίγα δευτερόλεπτα αισθάνθηκα ότι βρίσκομαι σε λάθος πραγματικότητα. Δοκίμασα να προσεγγίσω την κατάσταση λογικά: ίσως με έχουν χακάρει και κλέψαν τις φωτογραφίες μου; Όμως γιατί τις δικές μου και ως προς τι όλος αυτός ο χαμός με το ρετουσάρισμα με τους αστερισμούς; Κοιτάζοντας περισσότερες δημοσιεύσεις ανακάλυψα έντρομος παιδικές μου φωτογραφίες τις οποίες δεν θυμόμουν να έχω ψηφιοποιήσει. Όλως περιέργως, τα περιστατικά που περιγράφονταν μου έβγαζαν μια παράξενη οικειότητα, σαν κάτι που είχα δει σε εφιάλτη. Απορροφημένος από όλα αυτά, σχεδόν είχα ξεχάσει τον ελέφαντα στο δωμάτιο: δεν είχα ιδέα πως βρέθηκα σε αυτό το σκηνικό, μπροστά από μια τούρτα γενεθλίων. Θυμήθηκα πως είχα παρόμοια κενά μνήμης, ωστόσο πολύ μικρότερα. Έντρομος συνειδητοποίησα ότι πολλές από τις δημοσιεύσεις έγιναν Σάββατο μεσημέρι, όταν ο συγκάτοικος μου έλεγε ότι φερόμουν περίεργα. Ταυτόχρονα ήμουν συνδεδεμένος στο fb ως Sam Albatros! Ήμουν ο Sam Albatros;!
Ενώνοντας τα κομμάτια του παζλ, τρεις λέξεις μου ήρθαν στο μυαλό: διασχιστική διαταραχή ταυτότητας. Δεν μπορούσα να το πιστέψω καθώς ήξερα καλά ότι τέτοια περιστατικά συμβαίνουν συχνά σε μυθιστορήματα, αλλά όχι στην πραγματικότητα. Η διασχιστική διαταραχή ταυτότητας είναι μια εντελώς απόκρυφη ψυχική διαταραχή. Οι κλινικές έρευνες είναι ελάχιστες και δεν θεωρούνται αξιόπιστες. Ωστόσο πολλά στοιχεία έδειχναν ότι ο Sam Albatros είναι κομμάτι του εαυτού μου. Αφού προσπάθησα να ηρεμίσω, σκέφτηκα ότι η πιο απλή εκδοχή είναι να έχω χτυπηθεί από ένα ψυχωσικό επεισόδιο και όλα αυτά να τα φαντάζομαι. Σήμερα είναι τα γενέθλιά μου, και ίσως για αυτό οι τούρτες και alter ego μου που αντιπροσωπεύουν ίσως παλιές εκδοχές του εαυτού μου. Ίσως μέσα σε όλα αυτά να κρύβεται η επιθυμία για ένα διαφορετικό μέλλον, έναν διαφορετικό εαυτό από τον παλιό. Καθώς σηκωνόμουν από την καρέκλα για να ρίξω λίγο νερό στο πρόσωπό μου, αισθάνθηκα κάτι στην τσέπη μου. Άνοιξα την διπλωμένη στα τέσσερα κόλλα Α4 που έγραφε:
*
(γιάννη,
χρόνια πολλά για τα γενέθλια.
ήλπιζα πως δεν θα κατέληγα στο ίδιο σημείο όταν ξεκίνησα αυτό το εγχείρημα. αυτή την ύστατη προσπάθεια να αποποιηθώ τα τραυματικά βιώματα που περιγράφω (τα κειμενάκια σε παρένθεση). απομόνωσα από αυτά λέξεις-κλειδιά λέξεις που έβαλα σε μηχανές αναζήτησης ώστε να βρω παρόμοιες εμπειρίες άλλων (οι λέξεις-κλειδιά που χρησιμοποίησα είναι οι λέξεις στις φωτογραφίες). διαβάζοντας τα αποτελέσματα στο διαδίκτυο ξανά και ξανά, προσπάθησα να ξαναγράψω το παρελθόν μου. φαντάστηκα πως είμαι όλοι αυτοί οι άνθρωποι. επιχείρησα έτσι να δημιουργήσω μια νέα μνήμη: έφτιαξα ποιήματα από λόγια ανθρώπων που βρήκα στο διαδίκτυο, με τη δική μου φωνή να είναι απλά μια ακόμα και όχι η δική μου. προσπάθησα να κάνω το παρελθόν μου τόσο καθολικό ώστε να μην ανήκει πλέον σε κανέναν. δεν τα κατάφερα. έπεφτα συνεχώς πάνω σε αυτό που είναι πέρα από όσα οι λέξεις μπορούν να διορθώσουν. πολλές φορές αισθάνθηκα ότι το παρελθόν θα διαρκέσει για πάντα.
τώρα έχει βραδιάσει και κάθομαι στο τραπέζι μπροστά απ’ το παράθυρο. βλέπω τα αυτοκίνητα που περνούν. έβγαλα τα γυαλιά μου για να τα καθαρίσω και αποφάσισα να μην τα ξαναβάλω. καθότι μύωπας, κάθε αυτοκίνητο φαίνεται τώρα σαν δύο μεγάλα φωτεινά μάτια. και ξαφνικά βλέπω μπροστά μου να εμφανίζονται όλα τα φωτεινά μάτια που δεν ήρθαν ποτέ, αυτά που ήρθαν και δεν έμειναν αρκετά. και κυρίως αυτά που δεν έπρεπε να έρθουν. και ξέρω πως δεν υπάρχει τίποτα άλλο να περιμένω: όλα όσα ήταν να έρθουν, ήρθαν. δεν φτάνουν για με προχωρήσουν παρακάτω. τώρα τα φώτα μοιάζουν με λάμψεις από δυο κεριά σε τούρτα γενεθλίων. έχω αυτήν την τούρτα μπροστά μου μα τίποτα να ευχηθώ.
θυμάμαι ότι σε μία πολύ κακή στιγμή υποσχέθηκες ότι θα αυτοκτονούσες μόνο αφού γίνεις 27, ότι θέλεις πρώτα να δεις αν όλα θα πάνε καλύτερα. ότι ακόμα κι αν πέθαινες ποτέ θα ήθελες να βλέπεις πως ο κόσμος συνεχίζει. σαν τον κάσπερ το φαντασματάκι. το πίστευα κι εγώ. ώσπου μια μέρα έγινα ο κάσπερ. περνάω μέσα απ’ τους ανθρώπους χωρίς να μπορώ να τους αγγίζω. είδα τα όρια παρελθόντος και μέλλοντος να καταρρέουν, έφτασα στο σημείο όπου γίνεσαι αθάνατος. όταν το μόνο που θέλεις είναι να βρεις την αχίλλειο πτέρνα σου για να μπορέσεις να σταματήσεις τον κόσμο. να παγώσεις τον χρόνο έστω για λίγο, ακόμα κι αν είναι για πάντα.
ξέρω ότι δε θα με καταλάβεις. όμως αλήθεια το μόνο που μπορέσαμε να εξηγήσουμε ποτέ στους ανθρώπους με τα λόγια είναι πράγματα τα οποία καταλαβαίνανε έτσι κι αλλιώς. έτσι λοιπόν δεν θέλω να με καταλάβεις. αυτό θα προϋπέθετε ότι βρίσκεσαι με μια παρόμοια κατάσταση με εμένα. ίσως κάθε τέλος να είναι μια νέα αρχή. ίσως ακόμα κι ο θάνατος να είναι μια άλλη μορφή ζωής που δεν καταλαβαίνουμε. ίσως κάτι σαν ύπνος χωρίς όνειρα στην αρχή, που όμως ίσως οι νεκροί μετά από χρόνια μπορούν να αποκωδικοποιήσουν
χαιρετώ αδερφικά)
*
Διαβάζοντας αυτά και μετά από πολλή σκέψη κατέληξα ότι ο εαυτός μου έφτιαξε τον Sam Albatros ως αντίδραση στο καταθλιπτικό επεισόδιο που ξεκίνησε πέρυσι τέτοιο καιρό. Του φόρτωσε όλα τα τραυματικά βιώματα που με στοίχειωναν λόγω της ασθένειας. Καθώς λοιπόν όλα αυτά διοχετεύονταν στον Sam, εγώ αισθανόμουν σταδιακά καλύτερα ενώ ο Sam υπέφερε. Ο Sam σε μια προσπάθεια να τα αποτάξει ξεκίνησε αυτό το εγχείρημα. Εικάζω πως η περσόνα του δομήθηκε μέσω ελεύθερων συνειρμών από στοιχεία του παρελθόντος μου.
Όντας παιδί του διαδικτύου που εξασκούσε την ομοφυλοφιλική τέχνη μόνο ηλεκτρονικά, είχα φτιάξει αυτό εδώ το fb προφίλ για να μπορώ να δημοσιεύω πράγματα που δεν μπορούσα να βάλω στον κανονικό μου λογαριασμό υπό τον φόβο ξεφωνήματος. Ο Sam, ανακυκλώνοντας αυτές τις ιδέες, πήρε το προφίλ αυτό και το ξαναέφτιαξε στα μέτρα του. Το Αlbatros είναι ένα διαδικτυακό ψευδώνυμό που είχα χρησιμοποιήσει παλιότερα, εμπνευσμένο από ένα ποίημα του Baudelaire. Το Sam μου θυμίζει το μικρό όνομα ενός flarf ποιητή τον οποίο μετέφραζα εκείνη την περίοδο. Η αισθητική των φωτογραφιών και ο συνδιασμός τους με το κείμενο, μου φέρνουν κάτι από Barbara Kruger και Louise Bourgeois, καλλιτέχνιδες που αγαπούσα ιδιαίτερα εκείνη την περίοδο. Έπεφτα συνέχεια πάνω σε έργα τους όσο έμενα Ουάσινγκτον˙ το μέρος όπου γεννήθηκε ο Sam.
Ίσως καταλαβαίνω και τον συμβολισμό των αστερισμών στις φωτογραφίες. Ως γνωστόν φτιάχνουμε τα συναισθήματά μας με βάση τις αναμνήσεις μας. Για εμένα η πρώτη φορά που αισθάνθηκα θλίψη ήταν βλέποντας μικρός στην τηλεόραση εικόνες του διαστήματος. Αυτή η ιδέα ότι υπάρχει κάτι άλλο πέρα από αυτό που ζούμε εδώ με έκανε να σκεφτώ ότι ο κόσμος μας είναι ίσως λιγότερο αληθινός και κυρίως λιγότερο σημαντικός από όσο νόμιζα. Από τότε η θλίψη είχε για εμένα πάντα κάτι από εικόνες διαστήματος και νυχτερινού ουρανού. Ίσως λοιπόν αυτό προσπαθούσε να επικοινωνήσει ο Sam μέσω των αστερισμών: την απέραντη θλίψη του για έναν κόσμο που γίνεται μέρα με τη μέρα λιγότερο σημαντικός. Παρά τις προσπάθειές του, ο Sam χάθηκε μέσα σε αυτή τη δίνη παίρνοντας μαζί του το κομμάτι του παρελθόντος μου που τον γέννησε. Κατά μια έννοια αισθάνομαι ότι ο Sam πέθανε αντί για μένα. Είναι λοιπόν ο Sam Albatros κάτι σαν τον προσωπικό μου μεσσία που θυσιάστηκε για μένα και τις αμαρτίες μου; Σκέφτηκα και γέλασα δυνατά, καθώς με όλες τις εναπομείνουσες εκδοχές του εαυτού μου έγνεφα αντίο στον Sam Albatros.
Γ.