Natuurlijk moet je voor niets werken.
Lekker krom na mijn blogpost van afgelopen vrijdag waar ik even vanuit het diepste in mij Fuck you met je geen budget schreeuwde. En, potver, dat luchtte op! Alsof ik het al te lang wilde schreeuwen maar liever de zachte en vriendelijke manier gebruikte. Begripvol uitleggen waarom ook wij creatieven niet voor niets kunnen werken want hé weet je, ook wij moeten huur betalen en eten. Ja, het klopt dat we echt het allerleukste vak hebben en dit het liefst zo veel mogelijk doen. En ja, naamsvermelding is prettig maar geen betalingsmiddel, gewoon een recht, of je nu betaalt of niet.
Ik was nogal hyper nadat ik deze post online zette. Om een uur later bang te zijn voor de reacties en vervolgens weer helemaal hyper te zijn.
Maar echt, die middelvinger blijft staan. Het kan namelijk niet vaak genoeg gezegd worden.
Naast de vele “YES!! Zo is het!” “Fuck You inderdaad.” en “Amen” reacties kreeg ik ook van verschillende kanten de vraag, vaak twijfelachtig, of ik dan nooit voor niets werk.
Bij mijn “Natuurlijk wel!” voelde ik de opluchting aan de twijfelachtige vragers. Er zijn voor mij genoeg redenen om voor niets te werken. Hele persoonlijke redenen.
Maar één ding is zeker, voor commerciële doeleinden of grote commerciële partijen werk ik niet voor niets of beperkt budget. Logisch zou je denken. En, hoewel het logisch is daar nee tegen te zeggen komt die vraag toch met enige regelmaat. Soms wekelijks, minstens maandelijks, soms meerdere keren in de week.
In de twee aanvragen van vorige week was vooral de laatste degene die er voor zorgde dat ik toch besloot het eens op te schrijven.
Dat was namelijk een evenement om hogerop te komen, om die carrière ladder te beklimmen. De top die je zou leren hoe die top te bereiken. Maar dan blijkt ineens, dat bij zo’n groot prestigieus evenement het er niet zo zeer toe doet of de kleine zelfstandig ondernemer hogerop komt. Of er überhaupt eerlijk betaalt wordt voor de diensten, wat naar mijn inziens toch echt een vereiste is om die top te bereiken.
Je kunt dan nog onwetend zijn over wat de werkzaamheden van een fotograaf die een reportage maakt van jouw evenement precies inhouden, je weet precies het aantal uren waarvoor je die fotograaf vraagt te komen. Daarmee kun je dus al een redelijke inschatting van tarief maken.
Dan krijg je, voor het geval je hier niet bij stil gestaan hebt, een tarief indicatie voor die gehele reportage. Als je dan zo respectloos bent om nog niet eens de helft te bieden dan vraag ik me oprecht af hoe serieus ik je moet nemen als je zegt mensen te willen leren hoe ze hogerop kunnen komen. Op mij komt het vooral over alsof je ten koste van anderen je zakken wilt vullen. Het is als een reclame van een bank die je gouden bergen belooft met de hypotheek die ze je aanbieden terwijl achteraf blijkt dat je bedonderd bent omdat jij uiteindelijk de sjaak bent van de rare financiële constructie die niet houdbaar is.
Dit is dan ook direct een hele duidelijke en makkelijk scheidingslijn. Zó’n aanvraag te werken voor beperkt budget geeft al een naar gevoel voor je er überhaupt over nagedacht hebt. Mijn advies is dan ook om hier altijd nee tegen te zeggen. Het tarief klopt niet en welke redenen je ook krijgt om het wel te doen, het zijn vooral redenen om jou over te halen voor heel weinig geld keihard te werken.
Maar vaak zijn deze aanvragen te werken voor niets of weinig niet zo duidelijk bespottelijk.
Soms weten ze je emotie te vinden waardoor je je afvraagt of je dit zult doen. Raken ze je strijdlustige snaar waardoor je graag wilt helpen. Vind je de opdracht echt heel heel erg te gek. En soms, soms weten ze het gewoon heel erg mooi in te pakken waardoor je geneigd bent direct ja te roepen. In deze gevallen raad ik je aan om heel goed bij jezelf af te vragen wat het jou nou daadwerkelijk oplevert.
naamsvermelding > Hoor je sowieso te krijgen
exposure > Krijg je ook als je gewoon netjes betaald krijgt
netwerk > Netwerk die je niet fatsoenlijk willen betalen? Die allemaal weten dat je dolenthousiast voor een fooitje aan de slag gaat? Daar heb je niets aan.
mogelijkheid te netwerken > Hoe? Wanneer je met je überfocus die reportage aan het maken bent?
vervolgopdrachten > Tegen opnieuw een fooitje van het normale budget (echt geloof me, ik heb het op de harde manier geleerd)
goed voor je portfolio > eeuh.. nouja… nee, meestal niet
Daarbij komt dat met bovenstaande redenen werken voor veel te weinig ook bijna nooit echt bevredigend is. Algemeen herkend fenomeen is dat dit soort opdrachtgevers vaak niet geheel tevreden zijn, achteraf toch nog meer willen, je vragen dingen aan te passen etc etc. (Zie hier, van die vervolgopdrachten en dat netwerk zie je natuurlijk niets terug).
Maar nu wil je vast weten waarom je dan zeker wel voor niets moet werken.
Echt. Ik doe dat met regelmaat. Al is voor niets werken misschien niet de juiste benaming. Deze opdrachten of projecten leveren me altijd heel veel op. Dit zijn dat dan namelijk opdrachten die echt, maar dan ook echt, heel erg goed bij mij passen. In de zin dat de opdracht te gek is, ik mijn creatieve vrijheid hou én de waardering klopt en/ of het écht een samen project is.
Maar wanneer dan wel en wanneer dan niet? Dit zijn, na veel op mijn bek gegaan te zijn en veel goede ervaringen gehad te hebben mijn manieren en redenen om voor niets te werken.
Wees eerlijk naar jezelf
Om welke reden wil je deze opdracht aannemen?
Dat begint dus met goed voor jezelf bedenken wat voor jou redenen zijn om deze opdracht wel of niet te doen. Is het echt zo dat het jou wat oplevert of is het omdat je stiekem een beetje zit te springen om een nieuwe opdracht? Of hoop je dat je hiermee in een netwerk komt waar je graag in wilt komen. Als je goed naar je gevoel luistert weet je het antwoord hier wel op.
Met duidelijke afspraken
Misschien is het gewoon een toffe opdracht, niets meer en niets minder en snap je dat diegene (nog) geen volledig tarief kan betalen.
Wat ik wel eens doe is een ruil maken. Ik help iemand, iemand helpt mij. Of niet zo zeer in dienst maar door ergens gebruik van te maken, bijvoorbeeld een week in dat hutje op de hei om aan mijn project te werken in ruil voor een fotoreportage. Belangrijk hierbij is wel te zorgen dat dit ook daadwerkelijk een ruil is waar je echt wat aan hebt. Zorg dat de ruil in verhouding staat met de dienst die jij levert. Anders is het achteraf nog onbevredigend.
Andere optie is een uitgestelde betaling. Als iemand nog geen budget heeft is er natuurlijk de veronderstelling dat dat er later wel is. Geen probleem als je hier vertrouwen in hebt. Maak hier goede afspraken over zodat je er geen gedoe over krijgt.
Zo heb ik toen ik net begon opdrachten gedaan waar ik op dat moment niet voor betaald werd. Wel wist ik heel erg zeker dat dit zou gaan komen. Die betalingen komen nu. Ik vind het perfect.
Werk samen
Als creatief ondernemer wil je gewoon mooie dingen maken. Net als al die andere creatieve ondernemers. Samen mooie dingen maken is natuurlijk veel leuker dan alleen en samen ben je veel sterker. Daarbij werk je dan dus echt aan je eigen dingen, heb je creatieve vrijheid en leer je van elkaar. Dit levert je natuurlijk in eerste instantie niets op maar in tegenstelling tot de opdrachten waar je gevraagd wordt te werken voor niets is dít wel echt goed voor je portfolio. Maak je je netwerk sterk én de kans op (vervolg)opdrachten groter.
Het is superhandig voor je portfolio en iedereen kan zien wat je het liefste doet. Daarbij merk je meteen met wie het fijn samenwerken is, handig als je later een keer goede en fijne mensen nodig hebt. En ja, je snapt het, andersom dus ook.
Als je dat goed aanpakt kan het ook maar zo zijn dat dit soort projecten je ook nog eens mooie exposure oplevert.
Eigen projecten
Steek tijd in je eigen projecten. Wat wil je nou echt graag doen? Dit kost tijd, en ja ik geef toe, dat verdwijnt soms in de drukte een beetje naar de achtergrond, en levert je niet direct iets op. Maar verdorie, wat is het leerzaam. In zulke projecten leer ik altijd superveel. Soms dingen die ik op fotografisch vlak graag wil uitproberen. Soms langere projecten die ik gewoon wil maken. Werk wat vaak niet eens naar buiten komt of waarvan het lang duurt voor het naar buiten komt. Dat betekent dus veel tijd investeren, geen geld verdienen. Toch levert het veel op. Ik leer veel, ontwikkel mijn eigen stijl, ontdek steeds meer waar ik goed in ben en blij van word. En, ook hier, het levert me portfolio materiaal op, of ik het nu openbaar gooi of niet.
Die ene klant
Soms zijn er van die hele trouwe klanten. Die gouden klanten waar je een heel fijn persoonlijk contact mee hebt, altijd vol vertrouwen mee samenwerkt. Die mensen die netjes en op tijd betalen. Waar openheid en eerlijkheid altijd boven alles staat.
Dat zijn mensen waar ik ook wel eens voor minder budget wil werken. Gewoon omdat de omstandigheden er naar zijn. Omdat ik weet dat dit een volgende keer ruimschoots gecompenseerd wordt, op welke manier dan ook.
Vanuit je hart
Omdat het me echt aan het hart gaat. Die stoere puber met z’n grote mond en aandoenlijke verhaal, die met z’n jeugdloontje hard gespaard heeft. Dat lieve gezin dat zo onmundig veel voor de kiezen gehad heeft. Die club mensen die al hun tijd en geld inzetten om de zwerfkatten op te vangen. Gewoon, omdat ik er zelf dondersblij van word, ik tranen in m’n ogen krijg van het verhaal. Dit kan voor mij nooit mis gaan.
En jij, wanneer werk jij voor niets? Of, misschien nog belangrijker, wat maakt het lastig om te beslissen wanneer je dat wel of niet moet doen?
