By Venera.

Hisslərinizdən bir parça.

[byveneras]

Məsələ söz vermək, and içmək deyil. Məsələ verdiyin sözün ağırlığını daşıya bilməkdir. Çünki insanlar ən gözəl sözləri əsəbi olanda yox, xoşbəxt olanda deyirlər. “Həmişə yanındayam”, “heç vaxt dəyişməyəcəyəm”, “səni heç vaxt yarı yolda qoymayacağam” demək asandır. Çətin olan isə hər şey dəyişəndə də həmin sözlərin arxasında qala bilməkdir. Sədaqət andlarla ölçülmür, davranışlarla ölçülür. Etibar verilən vədlərlə deyil, tutulan vədlərlə qurulur. Ona görə də insan zamanla gözəl danışanlara yox, dediyi ilə etdiyini uyğunlaşdıranlara inanmağa başlayır. Çünki bir münasibəti ayaqda saxlayan sözlər deyil, o sözlərə verilən dəyərdir və günün sonunda insanlar sizin nə vəd etdiyinizi yox, nəyi yerinə yetirdiyinizi xatırlayırlar.

[byveneras]

Kimlərsə mən “məntiq evliliyi quracam” deyəndə biraz gülünc səslənir. Nəyin məntiqi ? İmkanı yaxşıdır, sizi sevir və ya yaxşı insandır deyə ? Körpünü keçənə kimi çoxluq onsuz da özünü sizə yaxşı göstərəcək. Heç bir qadın pinti və bacarıqsız halını göstərməyəcək, heç bir kişi də kobud halını. Birini sevəndə təkcə mal-mülkü var deyə və ya sizi sevir deyə düşünərək evliliyə girməyin. İki insan arasında uyğunluq, hisslər olmalıdır. Sabah bir gün bir səhvlə bütün imkanı yox ola bilər, bir qəza ilə yaraşığı gözəlliyi itə bilər, xəstəlikdə bədəni çökə bilər, bəs ondan sonra ? Sadəcə məntiq varsa, o insana dözməyin nə mənası qalır ? Birini sevəndə ilk mərhəmətinə, sizə olan hörmətinə, sizin ona olan mərhəmətinizə diqqət edin. Çünki hər şey yox olanda bir-birinizə dözməyiniz, yan-yana qala bilməyiniz üçün aranızda səbəb olmalıdır. Deyirlər evlilikdən sonra sevgi bitir, xeyr, sevgi alışqanlığa dönüşür, dəyişir. İlk günlərin həyəcanı zamanla yerini alışqanlığa, güvənə və bağlılığa verir və əsl sevgi bəlkə də elə burada başlayır. Həyəcan keçəndən, həyat çətinləşəndən, qüsurlar görünəndən sonra belə bir-birinizə baxıb “yenə səni seçərdim” deyə biləndə. Çünki evlilik eyni insana hər gün yenidən şans verməkdir. Sevgi isə həmin seçimi illər keçsə də davam etdirə bilməkdir. Ona görə də evlənəcəyiniz insanı seçərkən özünüzə bir sual verin, “Hər şeyini itirsə, yenə də onunla eyni masada oturmaq, eyni evdə yaşamaq istəyərəmmi ?” Əgər cavabınız bəlidirsə, bəlkə də axtardığınız şey sadəcə məntiq deyil, sevgidir.

[byveneras]

Bir izləyicim yalnızlıqla bağlı hiss etdiklərini yazıb, bu mövzuya toxunmaq istədim. Bundan bir neçə paylaşım əvvəl gec-tez yalnız qalacağınızı və bunu qəbul etməli olduğunuzu demişdim. İndi isə buna açıqlıq gətirək. İnsanlar çox vaxt yalnızlıqdan qorxurlar, amma əslində qorxduqları şey tək qalmaq deyil, özləri ilə baş-başa qalmaqdır. Çünki insan tək olanda diqqətini yayındıracaq insanlar, söhbətlər və ya səs-küy olmur, öz düşüncələri ilə üz-üzə qalır. Yalnızlıq həmişə cəza deyil. Bəzən insanın özünü tanıdığı, yaralarını gördüyü və sağaltmağa başladığı yerdir. Bəzən də başqalarının səsində itirdiyi öz səsini yenidən tapdığı vaxtdır. Əlbəttə, heç kim ömrünü tək keçirmək istəmir. İnsan sevilmək, anlaşılmaq, yanında birinin olmasını istəyir, amma həyatın bir reallığı var, günün sonunda hər kəs yalnızdır. Heç kim sizin bütün düşüncələrinizi, bütün qorxularınızı və bütün hisslərinizi tam olaraq yaşaya bilməz. Ona görə də yalnızlıqla mübarizə aparmaq yerinə onunla dostlaşmağı öyrənin. Çünki öz tənhalığı ilə barışa bilməyən insan, insanların içində də özünü tənha hiss edər və bəlkə də insanın həyatda qazanacağı ən böyük rahatlıq, tək qalmaqdan qorxmamağı bacarmasıdır. Çünki bir gün hamı gedə bilər. Dostlar, sevgilər, hətta ən yaxın bildiyiniz insanlar belə, amma özünüzlə münasibətiniz ömrünüzün sonuna qədər davam edəcək. Ona görə də tək qalmağı yox, özünüzlə qala bilməməyi problem hesab edin.

[byveneras]

Bir dəfəsində biri mənə ağladığı zaman “Şanslısan, insanlara qarşı hissizsən” demişdi, mənsə “Kaş hiss etsəydim” demişdim. Bəlkə də o bu sözü çoxdan unudub, amma mən hələ də xatırlayıram. Qəribədir, insan necə hiss edə bilməz ? O qədər kitab oxumuşam, filmlər izləmişəm, insanlara şahid olmuşam. Kədər, sevinc, həyəcan, darıxmaq, bağlanmaq, incimək. Mən uzun müddət bunu başa düşmürdüm. Sonra anladım ki, bəzən insanlar hiss etmir deyə yox, hiss etdikləri onlara çatmır deyə belə görünürlər. Sanki hər şey bir pərdənin arxasında yaşanır. Gülürsən, amma tam sevinmirsən. Kədərlənirsən, amma göz yaşın gəlmir. Həyat davam edir, amma sən onun içində deyil, kənarında dayanmış kimi düşünürsən. Bəlkə də buna görə “hissiz” görünən insanlar düşündüyünüz qədər rahat olmurlar. Çünki insanı yoran təkcə ağrı deyil, heç nə hiss etməməkdir və bəzən insan bir damla göz yaşı tökə bilməyi, içdən bir dəfə sevinə bilməyi, hər şeyi olduğu kimi hiss edə bilməyi, güvənməyi ən böyük nemət hesab edir. Kədərləndiyiniz zaman, həyəcanlandığınız zaman bunu boğmayın, çünki nə qədər özəl hisslərə sahib olduğunuzu bilə bilməzsiniz.

[byveneras]

Qəbul etməli olduğunuz gerçəklər :

1. Hər kəsi məmnun edə bilməzsiniz, özünüzü ön plana qoyun.

2. Hər zaman boş vaxtınız ola bilməz, amma ən azından nəyisə xəbər etmək üçün 5 dəqiqəniz ola bilər.

3. Başqalarının problemi sizin probleminiz deyil, siz həll etməyə məcbur deyilsiniz.

4. İnsanlara yox demək sizi pis biri etməz, edirsə də bu sadəcə siz “hə” dediyiniz üçün yanınızda olduqlarını göstərir.

5. Dəyərinizi başqalarının sizə dəyər verib-verməməsi ilə ölçməyin. Əsas özünüzsünüz.

6. Hiss etdiyiniz hər şeyi üzə vurmalı deyilsiniz, amma insanlar da ekstrasens deyil, sizi anlaması üçün içinizdəkiləri danışmalısınız.

7. Keçmişdə etdiyiniz səhvlər bugünki dəyərinizi bildirmir, əsas odur ki, səhvlərinizdən dərs alıb yenidən etməyin.

8. Hər kəs bir yolda ilişib qala bilər, tək bir problemin üzərində ilişib qalmayın, onu necə həll edərsiniz, onu düşünün.

[byveneras]

Son 3 gündü səhifədə nəsə problem var, deyəsən spama düşüb.

[byveneras]

Ən böyük qorxunuz nədir ? Kimisi deyəcək böcək, kimisi üçün ölməkdir. Kimisi sevdiyini itirməkdən qorxur, kimisi yalnız qalmaqdan. Bəziləri qaranlıqdan, bəziləri isə gələcəyin bilinməzliyindən, amma insan böyüdükcə anlayır ki, ən böyük qorxuların çoxu gözlə görünən şeylər deyil. Bəzən insanın ən böyük qorxusu gec oyanmaqdır. İllərini verdiyi bir həyatın əslində ona aid olmadığını anlamaqdır. Bəzən sevməyə gec qalmaqdır, bəzən də sevilərkən bunun fərqinə varmamaq. Kimisi uğursuz olmaqdan qorxduğunu düşünür, amma əslində heç cəhd etmədən yaşlanmaqdan qorxur. Kimisi yalnızlıqdan qorxduğunu deyir, amma onu qorxudan tək qalmaq yox, yanlış insanların yanında özünü tənha hiss etməkdir. Məncə insanın ən böyük qorxusu itirmək deyil. Bir gün geriyə baxıb “əlimdən gələn hər şeyi etmədim” deməkdir. Çünki bəzi peşmanlıqlar zamanla azalır, amma yaşanılmamış ehtimallar insanın içində illərlə qalır.

[byveneras]

Məsələ söz vermək, and içmək deyil. Məsələ verdiyin sözün ağırlığını daşıya bilməkdir. Çünki insanlar ən gözəl sözləri əsəbi olanda yox, xoşbəxt olanda deyirlər. “Həmişə yanındayam”, “heç vaxt dəyişməyəcəyəm”, “səni heç vaxt yarı yolda qoymayacağam” demək asandır. Çətin olan isə hər şey dəyişəndə də həmin sözlərin arxasında qala bilməkdir. Sədaqət andlarla ölçülmür, davranışlarla ölçülür. Etibar verilən vədlərlə deyil, tutulan vədlərlə qurulur. Ona görə də insan zamanla gözəl danışanlara yox, dediyi ilə etdiyini uyğunlaşdıranlara inanmağa başlayır. Çünki bir münasibəti ayaqda saxlayan sözlər deyil, o sözlərə verilən dəyərdir və günün sonunda insanlar sizin nə vəd etdiyinizi yox, nəyi yerinə yetirdiyinizi xatırlayırlar.

[byveneras]

“Öyrənilmiş çarəsizlik” bilirsiniz nədir?

Təsəvvür edin ki, bir quşu qəfəsə qoyursunuz. Günlərlə, aylarla, bəlkə də illərlə çıxmağa çalışır. Qanad çalır, çırpınır, yol axtarır. Amma hər dəfə uğursuz olur. Bir müddət sonra isə cəhd etməyi dayandırır və ən qəribəsi nədir bilirsiniz ? Bir gün qəfəsin qapısını açıq qoyursunuz, amma quş yenə çıxmır. Çünki artıq onu saxlayan qəfəs deyil, beynində formalaşmış “onsuz da bacarmayacağam” düşüncəsidir. İnsanlar da bəzən belə olurlar. Dəfələrlə rədd ediləndə, uğursuzluq yaşayanda, incidiləndə və ya cəhdlərinin nəticəsini görməyəndə bir müddət sonra imkan olmadığı üçün yox, ümid qalmadığı üçün dayanırlar. Halbuki həyat bəzən qapını çoxdan açıb. Sadəcə insan hələ də köhnə qəfəsin içində yaşadığını düşünür və bəlkə də azadlığın ən çətin tərəfi qapının açılması deyil, açıldıqdan sonra o qapıdan keçməyə yenidən cəsarət tapa bilməkdir.

[byveneras]

Düşünmədən danışırsınız, mədəniyyətsizliyin adını da “açıqsözlülük” qoyursunuz. İşinizə gəlməyəndə də arxasına sığındığınız ilk cümlə “Yalan deyirəm ki ?” olur. Halbuki hər həqiqəti demək bacarıq deyil, həqiqəti necə demək lazım olduğunu bilmək bacarıqdır. Açıqsözlü olmaq qarşı tərəfi alçaltmaq, incitmək, utandırmaq və ya hörmətsizlik etmək deyil. Açıqsözlü olmaq düşündüyünü yalana sığınmadan, amma qarşısındakı insanın da bir qəlbi olduğunu unutmadan ifadə edə bilməkdir. Çünki bəzi insanlar dürüst deyil, sadəcə kobuddurlar və kobudluqlarını dürüstlük kimi təqdim etməyə çalışırlar. Halbuki eyni fikri həm qıraraq, həm də qorumağa çalışaraq demək mümkündür. Unutmayın ki, sözün doğru olması onun istənilən formada deyilə biləcəyi mənasına gəlmir. Çünki insanlar çox vaxt deyilən şeyi yox, onlara necə hiss etdirdiyinizi xatırlayırlar. Həqiqət dəyərli şeydir, amma mərhəmətdən və hörmətdən məhrum bir həqiqət çox vaxt sadəcə incitmək vasitəsinə çevrilir.

[byveneras]

Bilirsiniz, kimsə sizi qurtarmağa gəlməyəcək. Sizi siz özünüz qurtaracaqsınız. Bir gün hər şeyin dəyişəcəyini, birinin gəlib bütün problemlərinizi həll edəcəyini düşünmək rahatdır, amma həyat çox vaxt belə deyil. Bəli, insanlar sizə dəstək ola bilər, əlinizdən tuta bilər, yol göstərə bilər, amma o ilk addımı yenə siz atmalısınız. O qaranlıq dövrdən çıxmaq üçün mübarizəni yenə siz verməlisiniz. Çünki həyatın bir nöqtəsində anlayacaqsınız ki, sizi xilas edəcək qəhrəman olmayacaq. Gözlədiyiniz qəhrəman güzgüdə sizə baxan o insandır. Sadəcə ona inanmaq üçün bir az zaman lazım gəlir və o gün gələndə anlayırsınız ki, sizi ayaqda saxlayan şey heç vaxt mükəmməl şərait olmayıb. Həmişə bir az ümid, bir az inad və davam etmək qərarınız olub. Bəzən yorulacaqsınız, dayanmaq istəyəcəksiniz, bəzən də hər şeyin mənasız gəldiyi günlər olacaq, amma insanın gücü heç vaxt yıxılmamağında deyil, hər dəfə yıxıldıqdan sonra yenidən ayağa qalxa bilməyindədir. Heç kim sizin yerinizə ağrılarınızı daşımayacaq, heç kim sizin yerinizə qorxularınızla üzləşməyəcək, heç kim sizin üçün davamlı nələrsə etməyəcək. Çünki həyatın bəzi yolları tək keçilir. Məhz elə o yollar insanı dəyişdirir, böyüdür və özünə yaxınlaşdırır. Bəzən insanın həyatında etdiyi ən böyük yaxşılıq, öz əlindən tutmağı bacarmasıdır.

[byveneras]

Oxuduğunuz bir kitabdan yadınızda qalan bir cümləni yazın. Bəzən bir kitabın yüzlərlə səhifəsindən insana tək bir cümlə qalır, amma elə bir cümlə olur ki, illərlə unudulmur, insanın düşüncəsinə, həyata baxışına təsir edir. Maraqlıdır, sizin oxuduğunuz kitablardan yadınızda qalan ən təsirli cümlə hansıdır ?

[byveneras]

Maddi çətinliklər insanı o qədər yorur ki, bəzən sabaha ümid etməyə belə qorxur. Subay insan üçün yarımçıq qalan xəyallar ağır gəlir, ailəsi olan insan üçün isə həm xəyallar, həm də məsuliyyətlər. İnsan bəzən yorğunluqdan yox, davamlı düşünməkdən tükənir. Çünki maddi çətinlik yalnız cibə təsir etmir, insanın zehninə, yuxusuna, rahatlığına da təsir edir. Gecələr yatarkən belə sabahın hesabını aparırsınız, amma bütün bunların içində ən ağır hiss yoxsulluq deyil. Ən ağır hiss əlindən gələni etdiyinizi bildiyiniz halda, yenə də özünüzü yetərsiz hiss etməkdir və bəlkə də buna görə maddi çətinlik yaşayan insanın ehtiyacı hər zaman pul olmur. Bəzən onun ən çox ehtiyacı olan şey, bu yükü tək daşımadığını hiss etməkdir. Çünki insanı yoran təkcə pul qazanmaq deyil, hər gün hesab aparmaqdır. Marketdə qiymətə baxmaq, bir şeyi almaq istəyəndə iki dəfə düşünmək, öz ehtiyaclarını təxirə salıb ailəsini önə çəkməkdir. Bəzən ata özünə bir köynək almağı aylarla ertələyir ki, övladının ehtiyacı qarşılanmış olsun. Bəzən ana öz istədiyindən keçir ki, evdə heç kim nəyinsə əksikliyini hiss etməsin və çox vaxt bunları heç kim görmür, amma həyatın qəribə bir tərəfi də var. Uşaqlar böyüyəndə aldıqlarınız oyuncaqların qiymətini yox, onlar üçün necə çalışdığınızı xatırlayırlar. Sevdiyiniz insanlar da çox vaxt gətirdiyiniz şeyləri yox, onlar üçün daşıdığınız yükü anlayırlar və bəzən insan özünü yetərsiz hiss etsə də, əslində bir ailənin ən böyük dayağına çevrilmiş olur.

[byveneras]

Biri ilə münasibət yaşayırsınızsa, onu yalnız toxunaraq deyil, toxunmadan da sevməyi bacarın. Bilirəm, çoxları bununla razılaşmayacaq. “Toxunmadan necə sevgi olar?” deyəcəklər. Amma sevgi təkcə əl tutmaqdan, öpməkdən və ya yaxınlıqdan ibarət deyil. İnsan bəzən bir baxışla, bir qayğı ilə, bir gözləməklə, bir hörmətlə də sevir. Çünki sevginin ən gözəl tərəflərindən biri qarşısındakı insanın dəyərini qorumaqdır. Sizi həqiqətən istəyən insan hər istədiyini almağa çalışmaz. Bəzən öz istəyindən əvvəl sizin rahatlığınızı, sizin gələcəyinizi və sizin vicdanınızı düşünər. Çünki sevgi sahib olmaq deyil, qorumaqdır. Əgər bir insanın həyatında qalmaq niyyətiniz varsa, ona yalnız bugünün həvəsi ilə yox, sabahın məsuliyyəti ilə yaxınlaşın. Çünki hisslər bir gün dəyişə bilər, yollar ayrıla bilər, amma bir insana yaşatdığınız peşmanlıq və ya verdiyiniz dəyər uzun müddət onunla qalır. Bəzən ən böyük sevgi “səni istəyirəm” demək deyil, “Sənə hörmət edirəm” deyə bilməkdir. Çünki hörmətin olmadığı yerdə sevgi uzun yaşamır, amma sevginin azaldığı yerdə belə hörmət qalırsa, insan yenə də qarşısındakına zərər verməməyə çalışır. Düşünün ki, o toxunduğunuz insan sabah sizi yox bir başqasının qisməti ola bilər, bu qadına da aiddir, kişiyə də aiddir. Bəzi şeylərin sevgi olmadığını bilin. Çünki həqiqi sevgi insanın nə qədər yaxınlaşa bildiyi ilə yox, nə qədər hörmət göstərə bildiyi ilə ölçülür və unutmayın ki, sizi həqiqətən sevən insan hər zaman sizə toxunmağa yox, vicdanına toxunmadan sevməyə çalışacaq.

[byveneras]

Tək bir qadınla olmağı gözə aldığınız zaman adam olacaqsınız. Tək bir qadınla hər şeyi yaşamağı, yaxşı və pis günü, restoranları, əyləncələri, bir evi, evliliyi, ailəni yalnız tək bir qadında istədiyiniz zaman, başqalarını ağlınızdan keçirtmədiniz zaman, “filankəslə necə olardı” , “filankəs necə gözəldir, cazibədardır”, “yoldaşımdan soyuyuram başqasına gedim” deyə düşünmədiyiniz zaman adam olacaqsınız. Övladlarınızın boğazından kəsib başqasına yedizdirmədiyiniz zaman adam olacaqsınız. Çünki sədaqət sadəcə xəyanət etməmək deyil. Sədaqət insanın ağlı və qəlbi ilə də seçdiyi insanın yanında qala bilməsidir. Hər çətinlikdə yeni insan axtarmamaq, hər mübahisədə qapını göstərməmək, hər maraqlı gördüyü insana görə qurduğu həyatı riskə atmamaqdır. Adamlıq seçimlərinin məsuliyyətini daşımaqdır. Bir gün “səni seçirəm” dediyiniz insana, hər şey yaxşı gedəndə deyil, hər şey çətinləşəndə də sahib çıxmaqdır. Çünki sevgi ən çox gözəl günlərdə yox, çətin günlərdə sınanır. Övladlarının haqqını, ailəsinin hüzurunu, bir insanın sizə bağladığı ümidləri şəxsi həvəslərinizə qurban vermədiyiniz zaman adam olacaqsınız. Çünki böyüklük istədiyini etməkdə deyil, etməyə gücünüz çatsa da etməməli olduğunuz şeyi etməməkdədir və insanı insan edən xarakter də elə burada ortaya çıxır, heç kimin görmədiyi yerdə belə doğru qala bilməkdədir.

[byveneras]

Uzaq durmağınız gərəkən insan tipləri :

1. Zarafat adı altında sizin qüsurlarınızdan danışıb hörmətsizlik edənlər.

2. Siz özünüzdən danışarkən hər fürsətdə söhbəti özünə gətirənlər.

3. Yalnız yaxşı gününüzdə yanınızda olanlar.

4. Səhv etdikdə üzr istəmək əvəzinə sizi günahkar çıxarmağa çalışanlar.

5. Uğurlarınızı təbrik etmək yerinə kiçiltməyə çalışanlar.

6. Hər kəs haqqında pis danışıb, yanında olmadığı insanı gözdən salanlar.

7. Sözləri ilə deyil, davranışları ilə sizi davamlı olaraq yorub tükədənlər.

8. Ehtiyacları olanda sizi axtarıb, ehtiyacları bitəndə yoxa çıxanlar.

9. Sizə verdiyi dəyəri hiss etdirmək əvəzinə, sizi davamlı olaraq öz dəyərinizdən şübhə etdirənlər.

[byveneras]

Bu gecə də yorğunsunuz və heç kimə demədiyiniz şeyləri tək başına həll etməyin yorğunluğu ilə düşünürsünüz. Gündüz insan özünü müxtəlif işlərlə, insanlarla, məsuliyyətlərlə məşğul edib bəzi şeyləri özünə unutdurmağa çalışır, amma gecə gələndə sanki bütün səslər susur və insan özündən qaça bilmir. Bir vaxtlar önəmsiz görünən xatirələr, yarımçıq qalan söhbətlər, verilməyən cavablar bir-bir ağlınıza gəlir. İnsan ən çox da gecələr düşünür. Çünki gecə heç kimi aldatmaq olmur. Nə başqalarını, nə də özünü aldatmaq olur və bəzən bu səssizlikdə anlayırsınız ki, sizi yoran yaşadıqlarınız deyil, hələ də içinizdə daşıdıqlarınızdır. Hər şeyə rəğmən yenə də gecənin bir gözəlliyi var. Hər nə qədər uzun görünsə də, səhər mütləq açılır və bəzi düşüncələr yalnız gecənin qaranlığında insana ağır görünür. Ona görə də özünüzə qarşı sərt olmayın. Hər şeyi bu gecə həll etməyə çalışmayın. Bəzi yaralar danışdıqca və ya o dəqiqə yox, zaman keçdikcə sağalır. Bəzi suallar isə cavab tapdıqda yox, əhəmiyyətini itirdikdə yox olur. Bu gecə özünüzü sərbəst buraxın. Buraxın ki, o düşünmədən yatsın, darıxmadan yatsın, kimsə bilmədən axıdılan o göz yaşı bu gecə quru qalsın. Əgər heç kim bunu sizə deməyibsə, “Bu günə qədər gəlib çıxmağınız belə düşündüyünüzdən daha böyük bir uğurdur. Bir az dincəlin, bir az səbir edin. Sabah yenə günəş doğacaq və siz yenə yolunuza davam edəcəksiniz. Bir gün bu günlərə baxıb çətin idi, amma üstəsindən gəldim deyəcəksiniz.”