[dekwetsbaren]

Falen op de arbeidsmarkt? het ligt niet altijd aan jezelf

Zie hiervoor het zojuist verschenen “waar blijft die baan: tien sprookjes over de arbeidsmarkt”  door Renzo Verwer (ahum ik zelf).

NRCnext had er al een stuk over: http://www.nrc.nl/carriere/2014/10/29/vandaag-in-carriere-falen-op-de-arbeidsmarkt/

Meer info ook op www.waarblijftdiebaan.wordpress.com

Veel aandacht voor de kwetsbaren - en de kwetsbaarheid van mensen.

[dekwetsbaren]

In memoriam Will Tinnemans

Gisteravond bereikte ons het droevige nieuws dat op zijn vakantie in Frankrijk de publicist Will Tinnemans is overleden. Wij werkten de afgelopen  jaren intensief met Will samen in o.a. het project: ‘De Kwetsbaren’. Will schreef in opdracht van ons hierover een boek dat de aanzet vormde voor een discussie over hoe we in onze samenleving oplossingen kunnen bedenken voor allerhande ongewenste effecten aan de onderkant van de arbeidsmarkt. Het boek kreeg uitstekende recensies en Will werd geprezen om zijn heldere analyses en betrokken verhalen. We hadden ver gevorderde plannen om hier samen een vervolg aan te geven. Maar het mag niet zo zijn. Aan onze samenwerking komt nu een abrupt einde. We verliezen een gepassioneerde medestander. Een ‘strijder’ voor een rechtvaardigere verdeling van welvaart en een pleitbezorger voor de menselijke maat. Wij gaan door en zullen zijn werk voortzetten, maar hij laat een grote leegte achter en we zullen hem erg missen.

Jos Verhoeven, directeur Start Foundation

[dekwetsbaren]

Ben Tiggelaar: Het wordt druk aan de onderkant

Een bizarre tegenstelling. Toonaangevende bedrijven voeren oorlog om toptalent. Intussen kunnen miljoenen geen baan vinden. Wat is er aan de hand? ...

Een paar jaar geleden vreesden we een werknemerstekort door de vergrijzing. Nu maken beleidsmakers zich grote zorgen om het structurele tekort aan werk. Sommigen zoeken naar oplossingen binnen de oude kaders. Het delen van de functies die overblijven, drie dagen werken, toch weer eerder met pensioen. Ideeën genoeg. Maar niemand staat te trappelen om werk en inkomen in te leveren.

Anderen stellen dat we een geheel nieuw denkraam nodig hebben. Een samenleving die niet langer draait om betaald werk als bestaansmiddel en – voor velen – als bestaansreden. Iedereen een basisinkomen en zoeken naar nieuwe manieren om onze tijd op aarde zinnig door te brengen.

Misschien iets om juist tijdens de vakantie eens rustig over na te denken.

Een paar fragmenten uit een opiniestuk op NRC.nl, lees hier het complete artikel. 

[dekwetsbaren]

Werken zou moeten lonen

Maar voor werknemers met banen aan de onderkant van de arbeidmarkt, of werkzoekenden die slechts deeltijd beschikbaar of arbeidsgehandicapt zijn, blijkt dit niet het geval. De zogenaamde armoedeval, als gevolg van korting op toeslagen, niet vergoede kosten voor kinderopvang e.d., bestaat nog steeds. En medewerkers die van hun werkgever geen tegemoetkoming in de reiskosten ontvangen gaan er per saldo financieel op achteruit. Dit geldt met name in geval van deeltijd arbeidsovereenkomsten, waarbij afhankelijkheid van de uitkerende instantie blijft bestaan.

Daarnaast is bij deeltijdarbeid (en 0-uren contracten) de administratieve afhandeling per maand of week vanwege de gedeeltelijke uitkeringsafhankelijkheid een terugkerend probleem. Veelal leidend tot financiele chaos en met de bewijslast bij de werkende. Kortom; werken loont niet (altijd) en wie al moeite heeft om financieel rond te komen, kan door te gaan werken in de problemen raken.

[dekwetsbaren]

Alleen maatwerk werkt

De geschiedenis van de bestrijding van werkeloosheid staat bol van de banenplannen, taskforces en maatregelen die gericht zijn op (grote) groepen. Die generieke maatregelen hebben in de afgelopen decennia op zijn best wisselend succes gehad. Het succes hangt uiteindelijk altijd  af van het aantal keren dat een individuele werkzoekende  de individuele werkgever vindt, die de baan heeft die bij de man of vrouw in kwestie past.

Veel werkzoekenden hebben dezelfde ervaring: ze moeten allerlei activiteiten ondernemen, waar ze het nut niet van zien, maar die nu eenmaal verplicht zijn omdat ze voor iedereen verplicht zijn. Een online sollicitatietraining moet je volgen, ook als je van jezelf vindt – en kunt aantonen – dat je erg vaardig bent in het solliciteren. De CV die je heel zorgvuldig (en met behulp van iemand met verstand van zaken uit je persoonlijk netwerk ) hebt gemaakt, kun je niet in je werkmap uploaden, want hij moet in de format passen. Dat is kennelijk belangrijker dan de kwaliteit. Je moet solliciteren op vacatures waarvan volstrekt duidelijk is, dat ze niet bij jou passen en dat de betreffende werkgever echt een heel andere persoon zoekt. Je moet je persoonlijk netwerk inzetten, maar alleen op de manier die je werkcoach goed vindt. Dergelijke verlichtingen lopen gewoon door na tientallen mislukte pogingen, ongeacht de vraag wat dat met jou en met je motivatie doet. De kern: de (digitale) contactpersonen  bij de uitkeringsinstantie weten beter wat goed voor je is en waar je beste kansen liggen, dan jij zelf.

Het werkgelegenheidsbeleid staat de laatste jaren bol van de termen eigen verantwoordelijkheid, eigen regie, zelfredzaamheid. De praktijk is helaas vaak anders. Zodra je in het circuit van werkzoekenden komt, ben je gedwongen om door te gaan met vele (bureaucratische) handelingen onder het mom van "laat ik het nou maar doen, anders mag ik niet verder en word ik gestraft." Zolang die vreemde tegenstelling tussen het beleid en de uitvoeringspraktijk zit, blijft het succes op zijn best wisselend.

De achterban van de Landelijke Cliëntenraad is te omschrijven als uitkeringsgerechtigden en werkzoekenden. Bijna allemaal willen ze het liefst morgen aan het werk. Sommigen, misschien wel velen,  kunnen een steuntje in de rug daar heel goed bij gebruiken. Maar dat moet dan wel een steuntje in hun eigen rug zijn. En alle ruggen zijn uniek.

Gerrit van der Meer

Voorzitter Landelijke Cliëntenraad.

[dekwetsbaren]

Voor mijn boek De kwetsbaren heb ik het afgelopen jaar veel sociale ondernemers gesproken die in de groenvoorziening, klussenbedrijven, de schoonmaak, taxibedrijven, inpak- en montagewerkzaamheden, catering en aanverwante activiteiten regulier werk aanbieden aan arbeidsgehandicapten. Precies wat Sociale Zaken en gemeenten zeggen te willen: mensen met een beperking moeten een kans krijgen in het gewone bedrijfsleven. Maar ze worden al te vaak van het veld gespeeld door sociale werkplaatsen, die in diezelfde bedrijfstakken zwaar onder de prijs werken en hun werknemers, conform de cao voor die bedrijfstak, tot 130 procent van het minimumloon betalen. Hoe dat kan? Als een soort automatisme leggen gemeenten aan het einde van het jaar het bedrag op tafel dat sociale werkplaatsen tekort komen. Waar een regulier bedrijf minstens negen à tien euro per uur moet vragen om te overleven, doen sociale werkplaatsen hetzelfde werk soms voor één à twee euro.

Dat kan natuurlijk niet. Als Sociale Zaken en gemeenten hun eigen beleidsdoel – arbeidsgehandicapten aan het werk in reguliere bedrijven – serieus nemen, moeten ze dat reguliere bedrijfsleven niet ondermijnen met gesubsidieerde sociale werkplaatsen die zwaar onder de prijs werken. Toch is het ook zonde om de jarenlange ervaring en de netwerken van die instituties bij het grofvuil te zetten. Er zijn nu al sociale werkplaatsen die zonder subsidie draaien, bijvoorbeeld de Inclusief Groep, die actief is op de noordwestelijke Veluwerand.

Will Tinnemans in een interview voor Sociale Vraagstukken.Lees het hele artikel via socialevraagstukken.nl

[dekwetsbaren]

Een meerderheid van de Tweede Kamer betwijfelt of de banenplannen van minister Lodewijk Asscher veel werk opleveren. Zelfs regeringspartijen VVD en PvdA eisen harde doelen en resultaten voor de 600 miljoen euro.

Echte banen beloofde Lodewijk Asscher vorig jaar bij de aftrap van de sectorplannen. 'Ik wil mensen écht aan het werk krijgen.' Nu de eerste bedrijfstakken aan de slag zijn gegaan, formuleert de minister van Sociale Zaken het ineens een stuk voorzichtiger. De plannen 'raken' tot nu toe 185.000 mensen, schrijft Asscher in een brief aan de Tweede Kamer.

Bron en lees meer via AD.nl

[dekwetsbaren]

De vele banenplannen die dit jaar zijn gepresenteerd, kunnen hun beloften niet waarmaken. Opgeteld beloven ze minimaal een half miljoen plaatsingen. Daar zijn twee miljoen werklozen voor nodig, veel meer dan er zijn in Nederland. ‘We hebben de hele Benelux nodig om de verwachtingen waar te maken.’ Dat concludeert Aan de slag, het tijdschrift van het Platform Arbeidsmobiliteit. Het blad heeft een inventarisatie gemaakt van de banenplannen die dit jaar zijn gelanceerd.

Bron en lees meer op platformarbeidsmobiliteit.nl

[dekwetsbaren]

Schaf vaste contracten af

Om de economische groei te stimuleren en werk her te verdelen zouden werkgevers contracten voor onbepaalde tijd moeten afschaffen en alleen nog contracten moeten afsluiten van maximaal vijf of tien jaar.

Daar pleit Barbara Baarsma, directeur van SEO Economisch Onderzoek en bijzonder hoogleraar aan de UvA voor in een opiniestuk in NRC. 'Tegen de tijd dat het contract afloopt (na vijf of tien jaar red.), worden werkenden gedwongen om de balans op te maken: vind ik deze baan nog leuk? Ben ik nog even productief als een paar jaar geleden? Welke vaardigheden mis ik? Ook de werkgever wordt bij les gehouden. Als het contract afloopt, vraagt deze zich af: ben ik nog wel aantrekkelijk genoeg als werkgever?'' 'Op die manier worden werkenden voortdurend gestimuleerd om te investeren in hun arbeidsproductiviteit en blijven ze aantrekkelijk voor de arbeidsmarkt. Het streven is niet langer baanzekerheid maar werkzekerheid.'

Bron en lees meer via penoactueel.nl

[dekwetsbaren]

Jongeren zijn niet ‘klaar’ op hun zestiende

De plaat dat het onderwijs beter moet aansluiten op de arbeidsmarkt, hoor ik nu al veertig jaar. Steeds moppert het bedrijfsleven over een moeizame aansluiting van het onderwijs op de arbeidsmarkt. Als het onderwijs inderdaad zo beroerd zou zijn als wordt beweerd, dan is het toch een wonder dat we in de top-10 zitten van de meest concurrerende economieën van de wereld en zelfs de hoogste arbeidsproductiviteit hebben. Toch klaagt het bedrijfsleven. Maar ja, wat is het bedrijfsleven? Ik heb veel met werkgevers uit één bepaalde sector om tafel gezeten. Dan zei de ene werkgever tegen mij: “Leer ze op school maar met twee woorden spreken, dan leren wij ze het vak wel.” Maar de ander zei: “Dat ze zich netjes moeten gedragen leren we ze wel in het bedrijf, stuur ze maar langs als ze alles kunnen.” Er wordt over dit onderwerp totaal verschillend gedacht. Ga er maar aanstaan als school. Aan ons de taak zowel competenties als vakkennis in een goede balans aan te bieden. Ik ben de eerste om toe te geven dat aan de onderkant van het onderwijs het onderwijs vooral praktisch zijn, maar niet uitsluitend. Je moet jongeren meer leren dan hoe ze een hamer moeten vasthouden. Ze zijn nog lang niet ‘klaar’ als ze zestien zijn, ze moeten nog mens worden. Een deel van het bedrijfsleven mag het dan flauwekul vinden, maar we hebben als scholen ook een maatschappelijke opdracht. Vakkennis is uiteraard o.k., maar ook algemene vaardigheden zijn essentieel. Bovendien verandert de arbeidsmarkt momenteel zo snel, dat je moet leren hoe je daarmee moet omgaan. Het kan gebeuren dat een vak, dat je op school geleerd heb, al verouderd is als je aan  het werk gaat. Het is bijzonder jammer dat er momenteel zo weinig stageplekken zijn voor mbo’ers. Ik begrijp dat aan één kant wel. Als je mensen moet ontslaan, is de eerste gedachte niet om stageplekken aan te bieden. Maar er komen andere tijden. Slimme werkgevers spelen daar op in. Vanwege bezuinigingen is er nu een dramatische situatie in de zorgsector, maar je kunt er vergif op innemen dat over vijf jaar daar weer veel mensen nodig zijn. En laat de zorg nu precies de sector zijn waar we nu geen stageplekken kunnen vinden.   

Jan van Zijl (voorzitter MBO Raad)

[dekwetsbaren]

Mag verdringing?

Honderden, zo niet duizenden ‘arbeidsmarktprofessionals’ houden zich in Nederland bezig met de onderkant van de arbeidsmarkt. Gemeentes sturen hordes werkgeversadviseurs, accountmanagers, of hoe ze ook heten op bedrijven af. Het effect van deze vaak forse (financiële) inspanning is meestal minimaal, een werkgeversadviseur creëert immers geen banen. Het is pure windhandel: als a wordt geplaatst bij de werkgever kan b er niet worden geplaatst. Als de werkgeversadviseur iemand plaatst, dan kan de intercedent van bureau a, b of c niemand plaatsen, pure verdringing dus.

Verdringing op de arbeidsmarkt is tot mijn verbazing een woord waar iedereen de mond vol van heeft. Verdringing mag niet, verdringing kan niet, want dat gaat ten koste van het bedrijfsleven. SW-bedrijven met in totaal zo’n 100.000 werknemers doen niet anders! In veel regio’s kan het private schoonmaak- of hoveniersbedrijf het wel vergeten, want daar is alles dichtgetimmerd door een ‘een-tweetje’ tussen gemeente en SW-bedrijf (ook gemeente).

We kunnen beter samen afspreken dat verdringing mag, verdringing is prima. Even voor de duidelijkheid in bovenstaand voorbeeld komt het er dus op neer dat de private sector wordt beconcurreerd door zwaar gesubsidieerde overheidsorganisaties. Mee eens, of mee oneens, ik zou niet weten hoe het anders moet. Er zijn weinig werksoorten die uitsluitend en exclusief door een SW-bedrijf kunnen worden verricht.

Het doet een beetje denken aan een groep hongerige leeuwen in een Afrikaanse savanne. Het zojuist gevangen beest is natuurlijk niet vet genoeg voor de hele troep en iedere leeuw scheurt om het hardst aan het gedode dier in de hoop een zo groot mogelijk stuk te bemachtigen. Hoe je het ook bekijkt, je ontkomt niet aan verdringing, hoe vervelend politiek, overheid en bedrijfsleven het ook vinden.

Feit is dat er aan de onderkant van de arbeidsmarkt onvoldoende werkgelegenheid is, en dat de werkgelegenheid – ondanks een mogelijk economisch herstel - in dit deel van de arbeidsmarkt alleen maar verder zal afnemen. Vergaande automatisering, robotisering (denk bijvoorbeeld aan het 3D printen) en toenemende complexiteit van de werkzaamheden zullen tot gevolg hebben dat dit deel van de arbeidsmarkt alleen maar verder krimpt. Dat betekent dat er om ieder baantje geknokt moet worden. En waar gehakt wordt vallen spaanders! Kortom, de zwakkeren komen niet aan de bak.

Ik denk dat we hier goed over na moeten denken, voordat we allerlei kunstjes verzinnen om mensen aan de onderkant van de arbeidsmarkt (vaak zeer tijdelijk) aan de slag te helpen, want dit is structureel. Politiek en de overheid moeten er rekening mee houden dat ze een grote groep mensen door deze ontwikkeling mogelijk permanent van een inkomen moeten voorzien.

Peter de Groot

[dekwetsbaren]

Please introduceert het werknemersbedrijf. Deze werknemersbedrijven maken het UWV overbodig, stelt Please.

[dekwetsbaren]

Inclusieve aanpak nodig om diversiteit goed te benutten

Wat de boer niet kent, dat vreet ie niet. Onbekend maakt onbemind. Niets is menselijker dan met mensen samen te willen werken die op jezelf lijken. Dat is makkelijk en het gaat lekker snel. Soort zoekt soort. Hoger opgeleiden gaan liever om met hoger opgeleiden en ook lager opgeleiden zoeken elkaar op. In een witte mannengroep worden vrouwen en allochtonen soms niet toegelaten ‘omdat ze niet in de cultuur passen, de humor niet snappen en de teamgeest verstoren’. Wanneer onze neiging tot klonen bovendien ligt vastgelegd in een functieprofiel en een bijpassend assessment, is het niet eenvoudig om mensen met andere achtergronden in een organisatie op te nemen. Afwijkende talenten passen niet altijd in het plaatje. De sleutel om succesvol met diversiteit en tegenstellingen om te gaan ligt niet zozeer in de verschillen, maar in de dynamiek die ontstaat door de verschillen. Het goed benutten van de verschillende kwaliteiten, talenten en perspectieven die diversiteit met zich meebrengt, vraagt om een inclusieve aanpak. In een inclusieve cultuur staat de mens centraal, wordt eigen initiatief beloond en wordt iedereen gewaardeerd om wie hij of zij is. Dit betekent oog en oor hebben voor de overeenkomsten en het insluiten van verschillen. En tegelijkertijd betekent het daadkrachtig aangaan van conflicten en het waarderen van tegenstellingen. In succesvolle organisaties kan iedereen gelijkwaardig meedoen en is co-creatie onderdeel van de cultuur. Er is een balans gevonden tussen het stimuleren van authenticiteit en verschillende talenten en het volgen van algemene procedures en een gezamenlijke mores. Het gaat erom dat we werkplekken creëren waarin mensen met allerlei culturele achtergronden, opleidingen, fysieke en mentale mogelijkheden aan de slag kunnen. In elke beperking schuilt immers een talent, net zoals in elk talent een beperking schuilt. Je hoeft niet altijd naar een duizendpoot te zoeken. Voor veel functies kan het ook wel een onsje minder. Ik vind dat we als samenleving meer oog moeten hebben voor de groeiende kloof tussen hoger- en lager opgeleiden. Daar maak ik me echt zorgen over.

Drs. Jitske Kramer (corporate antropoloog, trainer van jaar 2013/2014, auteur en initiatiefnemer Human Dimensions)  

Jitske Kramer, foto door Rein van der Zee

[dekwetsbaren]

Veranderende markt

We zitten midden in een crisis (of wat meer optimistisch: we krabbelen er juist een beetje uit), maar wat we niet moeten vergeten is dat de arbeidsmarkt de laatste decennia ingrijpend is veranderd. 

Aan de onderkant van de arbeidsmarkt zijn de laaggekwalificeerde maakberoepen in de industrie, landbouw en bouw al voor een groot deel verdwenen, in de komende jaren zal dit alleen maar verder toenemen. Een fabriek met vroeger honderden productiemedewerkers wordt nu door een handjevol operators draaiend gehouden. De werkgelegenheid neemt af, zeker aan de onderkant van de arbeidsmarkt. Volgens een studie uit september 2013 van de Universiteit van Oxford is over twintig jaar bijna de helft van de huidige banen verdwenen of drastisch veranderd.

Waar vroeger bovendien werd geaccepteerd dat niet iedere werknemer even productief was staan de marges van bedrijven nu vaak zo onder druk dat dit niet meer geaccepteerd wordt.

Uitgerekend nu komt de politiek tot de conclusie dat regelingen zoals de WSW en Wajong wel erg veel geld kosten en bedenkt de Participatiewet, die naar verwachting op 1 januari 2015 wordt ingevoerd. Met deze wet wil het kabinet arbeidsgehandicapten en andere mensen ‘met een afstand tot de arbeidsmarkt’ een betere kans op werk bieden. Aan me hoela!

Natuurlijk moet er iets gebeuren, want door de manier waarop de arbeidsmarkt zich ontwikkelt (minder mensen die het werk verrichten en bovendien hoger opgeleid) worden we geconfronteerd met een immens probleem. Maar, deze wet is een hele brutale leugen die veel mensen buiten spel zet. De opeens zeer populaire voetbaltrainer Louis van Gaal zou zeggen: ‘ben ik nou zo slim, of ben jij nou zo dom?

Peter de Groot

[dekwetsbaren]

‘Werk, werk, werk’. Met die ambitie ging het kabinet-Kok in de jaren negentig van de vorige eeuw aan de slag. Maar van die ambitie is momenteel nog weinig over. Meer dan anderhalf miljoen mensen staan nu aan de kant en moeten toezien hoe er voor andere mensen wél een baan is. Er is een groep van werkende ‘insiders’ en een groep ‘outsiders’, die wat betreft betaald werk buitenspel staat. We voorzien alle niet-werkenden - als element van beschaving - allemaal van een uitkering, maar daarmee doet de samenleving zichzelf en deze mensen tekort. Zelfrespect en volwaardig burgerschap van mensen wordt vooral bevorderd door deelname aan het arbeidsproces. Er is maar een heel kleine groep voor wie geldt dat ze helemaal niets kunnen.  Kan het anders? Ja, het kan anders. Als we werk maken van een inclusieve arbeidsmarkt. Als we geen mensen afschrijven, maar kansen creëren om hen aan de slag te helpen en te houden. Laat dat de ambitie zijn voor de jaren tot 2020. Want een inclusieve arbeidsmarkt levert een win-win-situatie op voor iedereen: voor de werknemer, de werkgever én voor de samenleving als geheel. 

Essay | Prof. dr. Joop Schippers | Hoogleraar Arbeidseconomie Universiteit Utrecht

Bron en lees meer op ABU.nl

[dekwetsbaren]

Echt mededogen is meer dan het toewerpen van een geldstuk aan een bedelaar ... echt mededogen begrijpt dat een gebouw dat bedelaars produceert verbouwd moet worden.

Dit is een citaat van Martin Luther King. Wat mij betreft mag 'echt mededogen' ook vervangen worden door 'een inclusieve samenleving'. (toegevoegd door: anoniem)

[dekwetsbaren]

Talent valt vaak af bij beoordelen van sollicitanten

In deze turbulente tijden hebben we echt talent hard nodig, maar helaas gaat er veel potentieel verloren door de manier waarop we selecteren. Bij het aannemen van nieuwe collega’s wordt op basis van een functieprofiel voorgeselecteerd. Talent met een afwijkend profiel valt meteen af. Dat kan allerlei oorzaken hebben. Iemand heeft door een handicap zijn studie niet kunnen afmaken, of is na de geboorte van een kind een paar jaar uit het arbeidsproces geweest. Maar ook tijdens de gesprekkenronde valt talent buiten de boot. Uit onderzoek blijkt dat in sollicitatiegesprekken de beslissing binnen drie minuten (of zelf eerder) wordt genomen op basis van een eerste indruk. Hierbij speelt het ‘klooneffect’ een belangrijke rol: mensen hebben namelijk de neiging om te kiezen voor collega’s die op henzelf lijken. Dit is doodnormaal menselijk gedrag. Je hoeft je er niet voor te schamen, maar het gaat wel ten koste van een goede selectie. Tevens moeten we beseffen dat de huidige beschrijving van een functie vaak achterhaald is en over een half jaar helemaal. Het is hoog tijd om een andere aanpak uit te proberen. Bijvoorbeeld door eerst kennis te maken en daarna pas te beoordelen. En dat kennismaken werkt het beste als er helemaal geen vacature is. Dit klinkt misschien vreemd, maar in de praktijk werkt dit goed. Je kunt beter oordelen over mensen als je ze hebt leren kennen. Je weet dan direct wie je moet bellen als je een nieuwe collega zoekt.

Glenn van der Burg (programmamanager MVO Nederland, initiatiefnemer veranderingsnetwerk SparkO2 en auteur van ‘Boven het maaiveld’, een zoektocht naar de essentie van leiderschap)