Kijken naar de toekomst van de e-book reader in 2009
Begin 2009 heb ik onderzoek gedaan naar de opkomst van de e-book reader. In die tijd was de eerste Amazon Kindle een groot succes in de Verenigde Staten. Er waren in het eerste jaar al 500.000 Kindle’s verkocht. In Nederland was de e-book reader relatief onbekend en was een beperkte groep early adopters in het bezit van het apparaat dat gebruik maakt van e-paper technologie. En van een iPad had nog niemand gehoord.
Het onderzoek richtte zich op de vraag: Hoe kan je het succes van een nieuwe technologie voorspellen? Daarbij was de e-book reader de praktijkcase. De opkomst van de e-book reader is een potentiële game changer voor partijen als uitgevers, boekenwinkels en bibliotheken en zo’n voorspelling kan daarom van grote waarde zijn.
Ik heb mijn artikel opgedeeld in twee delen. In deel I kijk ik naar het onderzoek uit 2009 en de analyse van destijds. In deel II beschrijf ik of de analyse van destijds klopte.
De e-book reader anno 2009
Een e-book reader is (wat mij betreft) een draagbaar apparaat waar e-books op gelezen kunnen worden en dat gebruik maakt van een e-paper scherm. Het e-paper scherm is het voornaamste verschil tussen een e-book reader en een tablet.
TNO deed in 2008 onderzoek gedaan naar de adoptie van de e-book reader in Nederland. Daarbij is onder andere de Forrester Techpotential test gebruikt die op basis van gebruikersonderzoek, marktgrootte en de adoptie van een vergelijkbare nieuwe technologie de afzetmarkt voorspelt. In dit geval was dat de MP3-speler.
Toen werd voorspelt dat de vraag(!) van consumenten naar een e-book reader van 7,3% naar 24,8% in 2012 zou stijgen.
Wetenschappelijke modellen
Ik wil jullie niet teveel vermoeien met alle wetenschappelijke modellen waar ik destijds naar gekeken heb. Het model waar ik toen vooral naar gekeken heb is TAM (het Technology Acceptance Model). Het model wordt gebruikt om te begrijpen of, hoe en wanneer gebruikers een systeem of nieuwe technologie gebruiken. TAM benoemt twee primaire voorspellingsindicatoren om dit te voorspellen:Perceived Usefullness en Perceived Ease of Use. Perceived Usefullnes is de verwachting van de gebruiker dat de technologie zijn prestaties kan verbeteren en Perceived Ease of Use is wat de gebruiker verwacht van het gebruikersgemak van de technologie.
Analyse e-book reader uit 2009
Rond 2009 heb ik de sterke en zwakke punten van de e-book readers benoemd. Daarnaast heb ik ook gekeken naar de kansen en bedreigingen.
E-paper is de beste schermtechnologie voor het lezen van teksten
De techniek onderscheid zich van de techniek in tablets doordat het leesbaar is in zonlicht en geen gebruik maakt van een backlight. Dit maakt e-paper prettiger voor de ogen.
E-paper is een duurzame techniek
Doordat E-paper niet ververst hoeft te worden, en dus geen stroom verbruikt als een pagina is geladen, is het bijzonder energiezuinig en kan het apparaat vele malen langer zonder stroomadapter dan een tablet. Daarnaast bespaart het lezen van digitale teksten papier.
E-book reader heeft zich bewezen
In de VS was de Kindle reeds in 2009 een commercieel succes voor Amazon.
(Kost)prijs van e-books is lager dan van papieren boeken
Het drukken, transporteren en verkopen in de winkel is aanzienlijk duurder dan het digital distribueren van een boek. De meeste e-books voor de Kindle kosten $ 9,99. Hierdoor kon de consument de aanschafprijs bij ongeveer 20 e-books terugverdienen ten opzichte van de aanschaf van dezelfde 20 papieren boeken.
E-paper geeft geen bewegende beelden of kleur weer
Het is onmogelijk om kleuren of bewegende beelden weer te geven. Daardoor heeft een e-book reader veel minder mogelijkheden dan een tablet.
E-book readers zijn als product onvolwassen
E-book readers zijn incomplete early adopter producten. De user-interface is matig en langzaam, de software is gebrekkig en de bouwkwaliteit laat te wensen over.
Infrastructuur in Europa is matig
De Kindle biedt gratis mobiel internet en een e-book winkel die overal te benaderen is. De e-book readers in Nederland moeten het doen met het uploaden van e-books via een USB-kabel en het los aanschaffen en downloaden van e-books.
Content ontbreekt
Nederlandstalige content is nauwelijks aanwezig. Ook veel Engelstalige content is niet beschikbaar. Denk hierbij aan belangrijke handboeken voor studenten op universiteiten of de populaire Harry Potter boeken.
Ontbreken van standaarden omtrent DRM, bestandsformaten en distributie
De verschillende e-book readers ondersteunen verschillende bestanden die allen eigen DRM maatregelen kennen. Verder zijn de e-book readers allemaal aangesloten op eigen e-bookstores met eigen exclusieve content die niet uitwisselbaar is als je overstapt naar een andere e-book reader.
Prijs e-book readers nog te hoog
De prijs van e-book readers wordt door consumenten als te hoog ervaren. TNO schat dat de doorbraakprijs op € 199,00 euro ligt.
Nieuw medium voor adverteerders
De gebruikers van de e-book reader kan gericht via advertenties benaderd worden.
Grotere afzetmarkt
Uitgevers, klein en groot, kunnen makkelijker, met minder kosten, een grote markt bereiken.
Grote potentiële markt
Veel Nederlanders lezen boeken voor o.a. amusement, werk of studie.
Toegevoegde waarde van interactiviteit in e-books
De e-book reader brengt veel nieuwe mogelijkheden zoals het zoeken naar teksten, hyperlinks, het automatisch bijwerken van informatie, vergelijkbare lectuur zoeken en de eerste pagina’s van een boek proberen.
Lagere (kost)prijs
Digitale distributie is veel goedkoper dan de distributie van papieren boeken.
Uitgevers remmen ontwikkelingen af
Uitgevers kunnen de adoptie van de e-book reader frustreren. Momenteel remmen uitgevers bewust de opkomst van e-books af door bijvoorbeeld bestsellers of belangrijke (en dure) handboeken voor studenten niet als e-book beschikbaar te stellen. De angst voor illegaal downloaden is groot maar ook de positie van uitgevers en boekwinkels kan onder druk komen te staan.
Verschillende standaarden DRM, bestandsformaten en distributie
Doordat elke e-book reader is aangesloten op zijn eigen e-bookstore, met eigen DRM restricties en eigen bestandsformaten, wordt de aanschaf van een e-book reader voor consumenten minder aantrekkelijk.
Betere schermtechnieken
Als LCD en LED schermen verbeteren waardoor ze minder stroom verbruiken en de leeservaring e-paper benaderd is de toegevoegde waarde van een e-book reader ten opzichte van een tablet verdwenen.
Consument ziet toegevoegde waarde niet
De consument moet overtuigd zijn van de voordelen van een e-book reader ten opzichte van het papieren boek en/of een tablet om tot aanschaf over te gaan. De voordelen van een tablet ten opzichte van een e-book reader zijn duidelijker dan vice versa.
De e-book reader en het e-paper scherm hebben veel potentie. Onderzoeksbureaus als Gartner, Forrester Research en TNO verwachten een snelle doorbraak. De vraag is of de eventuele meerwaarde (Usefullness) ook door consumenten wordt erkend (Perceived Usefullness).
Grootste bedreiging is de rol van uitgevers die ontwikkelingen kunnen afremmen door content beperkt beschikbaar te stellen, DRM niet goed te implementeren en het vast willen houden aan een eigen distributieketen.
Dit artikel is eerder verschenen op TeamKPN.
Binnenkort verschijnt deel II.
