Giáng sinh - Lễ hội tuyệt vời
Lâu không quay lại tum, cũng phải note nhẹ là mình có em bé rồi đấy nhé ^^. Cũng từ khi có bé, mình tìm hiểu nhiều hơn về văn hoá và giáo dục để dạy và hướng dẫn cho con. Kim chỉ nam của mình là hướng con về với thiên nhiên, cho con phát triển một cách tự nhiên nhất, với niềm đam mê chân thật vào cuộc sống tràn trề. Trong một lần tìm hiểu về giáo dục cho con, mình đã đọc qua bài viết về cách cùng con trẻ đón chào lễ hội, và thật sự thấy ý nghĩa nên đã quyết định dịch lại. Bài viết này cũng định hình lại thói quen của mình, từ bỏ vật chất trang trí quá nhiều mà hướng về tinh thần chăm sóc nội tâm và yêu thương gia đình hơn.
Bài viết đề cao lễ hội lắm, mang hàm ý tinh thần nhiều hơn vật chất. Có ai từng xem qua bộ phim Joyeux Noel (2005) sẽ không thể quên được phân đoạn xúc động về người lính Anh, Scotland và Đức đã đình chiến để cùng nhau đón chào Christmas Eve. Đầu tiên người Scot chơi kèn túi, rồi đến người Anh bắt đầu hát bài New Year anthem, và rồi âm nhạc kéo mọi người lại gần nhau, chiến tranh như chưa từng xảy ra. Họ hứa với nhau 1 đêm này thôi, vì chẳng ai sẽ trừng phạt họ khi đình chiến để cùng nhau hưởng trọn vẹn ngày lễ hy vọng này. Cũng chính tinh thần này được nhắc đến trong bài dịch dưới đây (Hơi dài hơi dài).
Chúc các bạn và gia đình một Giáng sinh an lành.
-----------------------------------
Kỷ niệm về lễ hội và các mùa trong thời thơ ấu
Tác giả: Kristie Karima Burns
Tổ chức mừng lễ hội thường có vẻ quá sức đối với cha mẹ có con nhỏ. Quá nhiều thời gian và năng lượng bỏ ra để cho trẻ ăn, thay quần áo cho chúng, dạy dỗ, giám sát và yêu thương uốn nắn chúng đến nỗi dường như, đôi lúc, ta chẳng còn mấy thời gian ngủ nghê, chứ đừng nói gì đến lên kế hoạch cho một lễ hội! Tuy nhiên, nếu chúng ta hướng tâm trí vào ý nghĩa cốt lõi của các lễ hội và cách tốt nhất để mang điều này đến với con trẻ, ta sẽ thấy rằng bản thân lễ hội và và việc lên kế hoạch cho chúng thực sự là quá trình tự nhiên nhất của cuộc sống, không cần phải tốn thêm công sức nào. Thưc chất, chính những hoạt động “ăn mừng” hiện đại mới là thứ tốn của ta quá nhiều năng lượng và vô tình làm mất đi ý nghĩa vốn có của lễ hội. Trong bài viết này, tôi sẽ nói về ý nghĩa đằng sau các lễ hội và cách lên kế hoạch, ý tưởng cho những lễ hội sắp tới của bạn.
Nhịp điệu và Sự hài hòa / Kết nối Bản thân và Tính khí của Chúng ta
Dạy dỗ con trẻ về nhịp điệu và sự hòa hợp là một phần quan trọng trong việc hướng dẫn tinh thần của chúng. Ý nghĩa thực sự của nhịp điệu và sự hài hòa là khi chúng ta tuân theo dòng chảy của năm tháng và để bản thân được trôi theo dòng chảy, thay vì cố gắng kiểm soát dòng chảy tự nhiên của mọi thứ quanh chúng ta. Do đó, ngày lễ không phải là gánh nặng hoặc làm gián đoạn cuộc sống hàng ngày của chúng ta, nó là một nhịp điệu của năm mà chúng ta cần hòa theo một cách tự nhiên để giữ cho bản thân khỏe mạnh và cân bằng. Rudolf Steiner, trong bài giảng “Ý nghĩa của các lễ hội”, đã nói về cách nhịp điệu của các mùa (và lễ hội) giúp con người hiểu thêm về bản thân và nhịp điệu riêng của họ:
“Hãy nhớ lại sự vận động của một năm, theo trình tự thông thường của nó qua các mùa Xuân, Hạ, Thu, Đông, có hình thái tâm linh như thế nào; cái cách mà linh hồn của các mùa xuất hiện, một cách rất thần kỳ, được hé mở ra dần qua những vận động của năm tháng, cũng giống như linh hồn và tâm linh của con người (supersensible soul and supersensible spirit) dần được hé lộ qua những sự kiện xảy ra trong cuộc sống thể chất của anh ta từ khi sinh ra đến khi lìa đời. Ta hãy chiêm nghiệm những thay đổi thật rõ ràng trong suốt một năm, từ những bông tuyết của mùa Đông, sự nảy mầm của mùa Xuân đánh thức sự sống, những bông hoa bung nở của mùa Hè đến sự chín muồi, kết trái của mùa Thu - làm thế nào tất cả những điều này hé lộ với chúng ta về một sức mạnh tâm linh nào đó bị che giấu, rằng một sức mạnh nào đó đã duy trì sự kỳ diệu này. Trước hết, ta hãy hướng ánh nhìn vào những gì diễn ra hàng năm, từ mùa xuân sang mùa hè và tiếp tục tới mùa thu (bao gồm cả các lễ hội).”
Việc giữ một cuốn lịch để đánh dấu các ngày lễ hội là cách tuyệt vời để lôi kéo trẻ nhỏ tham gia vào nhịp điệu. Vào cuối đông, khi gieo trồng một củ mầm, ta có thể quan sát nó lớn cho đến khi nở hoa vào tháng Tư, đánh dấu sự bắt đầu của lễ Phục sinh. Thời điểm Giáng sinh, một lịch Mùa vọng cho phép đứa trẻ tham gia vào sự vận động mỗi ngày và dần tiến đến ngày lễ. Trong tháng Ramadan, một chuỗi vòng giấy Ramadan có thể đánh dấu mỗi ngày trong tháng. Trên mỗi vòng giấy, một hành động nhân ái có thể được viết để thực hiện vào ngày đó. Vào cuối tháng, khi các chuỗi ngày hành động này trôi qua cũng là lúc lễ kỷ niệm Eid bắt đầu!
Trong bài giảng của mình về ý nghĩa của các lễ hội, Steiner cũng nhận thấy rằng chủ nghĩa duy vật đang gia tăng trong lễ kỷ niệm “ngày nay” - nghĩa là năm 1905 ở Đức! Ông lưu ý rằng những thứ vật chất chúng ta sử dụng chỉ hữu ích và có ý nghĩa nếu chúng ta sử dụng chúng như công cụ và không để chúng kiểm soát chúng ta. Ông chia sẻ bài đồng dao sau đây và xin quý phụ huynh và quý thầy cô hãy cùng suy ngẫm:
Người muốn nó* phục vụ người,
Người muốn áp dụng giá trị của nó
Trong nhiều công việc của người.
Nhưng nó sẽ chỉ mang lại cho người sự chữa lành,
Sức mạnh cao cả của Thần trong nó.
* Ông ấy đang nói về sắt ở đây, nhưng điều này cũng có thể được mở rộng để nói về nhiều vật chất khác. Ông cũng liên hệ sắt với chủ nghĩa duy vật. Ông nói, "Chúng ta hãy học cách biết về sắt, và tương tự như các chất khác, không đơn thuần về giá trị vật chất; ta hãy hiểu chúng trong hình thái sức mạnh tâm linh hùng vĩ! Để rồi khi con người trở nên tiến bộ một lần nữa, Trái đất sẽ trở nên tốt đẹp hơn; và đó là những gì chúng ta phải làm, nếu chúng ta muốn trở thành một con người đúng với ý nghĩa của nó.”
Khi chúng ta mừng lễ cùng trẻ nhỏ, chúng ta có thể dạy chúng dùng vật dụng như một công cụ, theo cách có trách nhiệm với môi trường và hoàn thiện về mặt tinh thần, thay vì để đồ vật choáng ngợp ta. Làm quà tặng thủ công, thực hiện “trao đổi quà tặng” (mọi người trao đổi những thứ họ đã sở hữu), sử dụng giấy gói thủ công (thời khắc tuyệt vời để sử dụng tất cả những bức tranh màu nước đó) và dành thời gian để chia sẻ vật phẩm với những người chưa được đủ đầy như ta là cách những món đồ có thể được sử dụng một cách có ý nghĩa. Tôi đã chuẩn bị rất nhiều hoạt động thủ công mà trẻ em có thể tự làm trong ebook “Natural Gifts for Kids to Make”.
Ban đầu, lễ hội là một cách để con người kết nối với thiên nhiên. Rất nhiều hành động của chúng ta bị tách rời khỏi thiên nhiên, vì vậy ngày lễ là một cách để kết nối sâu sắc với “mẹ” thiên nhiên lần nữa. Steiner nói, "Chính dấu hiệu của 'cảm giác hòa thành một' với Thiên nhiên và vũ trụ mà các Lễ hội đã được tổ chức."
Để nêu cao tinh thần này, chúng ta có thể tập trung vào việc chia sẻ thiên nhiên với con cái của chúng ta trong lễ hội. Trứng có thể được trang trí bằng cách ngâm chúng trong trà thảo mộc trong lễ Phục sinh và cây thông có thể được trang trí bằng các đồ vật từ thiên nhiên trong lễ Giáng sinh. Những sợi bỏng ngô có thể được tặng cho những con chim như "món quà" trong kỳ nghỉ đông bằng cách treo chúng trên cây. Vào mùa thu, vòng hoa có thể được làm từ những chiếc lá đầy màu sắc, quả thông, các loại hạt và quả mọng. Đứa trẻ có thể được dạy, ngay từ khi còn nhỏ, rằng ngày lễ mà chúng đang kỷ niệm được kết nối sâu sắc với thế giới tự nhiên chứ không phải đến trung tâm mua sắm.
Dành thời gian để ăn mừng và Giữ tinh thần tích cực / Đánh giá cao những món quà trong cuộc sống
Các lễ hội được ấn định thời gian diễn ra trong năm là thời điểm mọi người có thể ăn mừng, tận hưởng sự bình yên, tích cực và những món quà trong cuộc sống. Ngày lễ không nhằm mục đích trở thành sự kiện độc quyền mà chỉ những người có đủ tiền để mua hàng đống quà tặng và hàng dặm đèn trang trí mới có thể tận hưởng. Nếu bạn nhìn vào các bức ảnh mừng lễ hội trên khắp thế giới, bạn sẽ thấy mọi người mỉm cười và vui vẻ - bất kể họ đang mặc quần áo gì hoặc tình trạng sức khỏe hay cuộc sống của họ như thế nào. Các cuộc chiến thậm chí có thể sẽ dừng lại trong giây lát hoặc bị trì hoãn trong nhiều ngày để tôn vinh một ngày lễ nào đó. Đây là một khía cạnh quan trọng không nên bỏ qua. Theo cách hiểu này, ngày lễ có thể giống như một sự thanh lọc hoặc giải độc chúng ta khỏi những áp lực và năng lượng tiêu cực mà chúng ta có thể đã tích tụ mãi từ lần cuối ta nghỉ lễ đến nay. Và với tư cách là một người chữa bệnh, tôi cho rằng giải độc cảm xúc cũng quan trọng như giải độc thể chất.
Steiner nói, “Trong suốt cả năm, chúng ta hoàn thành các nhiệm vụ và bổn phận chung của cuộc sống hàng ngày, thế nên vào những thời điểm diễn ra Lễ hội, chúng ta hướng sự chú ý đến những liên kết gắn liền ta với sự vĩnh cửu. Và mặc dù cuộc sống hàng ngày đầy rẫy những khó khăn, nhưng vào những lúc này, một cảm giác thức tỉnh rạo rực trong ta, rằng trên tất cả những xung đột và hỗn loạn vẫn có hòa bình và sự hài hòa. "Trong kỳ nghỉ, đứa trẻ nên trải nghiệm sự yên bình hòa hợp này, và biết rằng những ngày nghỉ là thời gian vui vẻ, không phải là thời điểm cha hoặc mẹ căng thẳng về tiền bạc, quà tặng, đồ trang trí hoặc thăm hỏi họ hàng. Tất cả chúng ta phải suy ngẫm về những gì chúng ta cần làm và những gì chúng ta cần đơn giản hóa để đem điều này đến với tổ ấm của chúng ta. Nếu ngày lễ bận rộn, chúng ta có thể suy nghĩ về các cách để đơn giản hóa. Nếu những ngày nghỉ lễ đắt đỏ, chúng ta có thể suy nghĩ về cách cắt giảm và tập trung vào ý nghĩa hơn là chi phí.
Dành thời gian cho thiền định / Công việc nội tâm
Năm 1905 Steiner nói, “Có bao nhiêu người ngày nay, khi họ đi bộ qua các con phố vào mùa này và nhìn thấy tất cả các công việc chuẩn bị cho Lễ hội Giáng sinh, có bất kỳ ý tưởng rõ ràng hoặc sâu sắc nào về ý nghĩa của nó không? Thật hiếm khi chúng ta tìm thấy bằng chứng về bất kỳ nhận định rõ ràng nào về Lễ hội này, và ngay cả khi chúng tồn tại, chúng khác xa với ý định của những người đã từng tổ chức các Lễ hội lớn như là dấu hiệu của những gì vĩnh cửu và không thể chạm tới trên thế giới!”
Trong tuyên bố này và trong phần còn lại của bài giảng của mình, Steiner mô tả kỳ nghỉ lễ như một hoạt động “hít thở” - một hoạt động mà chúng ta cùng làm với nhau, chúng ta nhìn vào nội tâm và chiêm nghiệm. Lý tưởng nhất, điều này sẽ cân bằng phần còn lại của cuộc sống hàng ngày vốn có xu hướng rất hướng ngoại và đầy trách nhiệm, hành động xã hội khi đến văn phòng hoặc trường học và các tương tác bên ngoài hàng ngày mà chúng ta thực hiện trong khi giao lưu và mua sắm. Tuy nhiên, trong thế giới hiện đại, ngày lễ lại trở thành một hoạt động “thở ra” - trong đó tất cả các hoạt động hướng ngoại như xã hội hóa, nghĩa vụ với người khác, mua sắm đều tăng lên.
Với một đứa trẻ nhỏ, người làm cha mẹ phải đảm bảo dành thời gian vào mỗi kỳ nghỉ để cho phép sự bình an và suy ngẫm nội tâm. Nên cân bằng các hoạt động hướng nội như đọc sách hoặc xem sách ảnh về kỳ nghỉ, nướng bánh mì, đi dạo với thiên nhiên, tạo tác phẩm thiền định (chẳng hạn như một quả cam pomander), trang trí cây cối, sắp xếp bàn ăn hoặc đơn giản là ngồi hoặc nghỉ ngơi để cân bằng với các hoạt động hướng ngoại trong ngày. Trên tất cả, bậc cha mẹ phải nhớ rằng trong giáo dục Waldorf, cũng như trong chính cuộc sống, quá trình mới là điều cần được nhấn mạnh chứ không phải kết quả. Dành hai giờ để trang trí cẩn thận cho hai tá bánh quy thật ra tốt hơn hơn là dành một giờ để nướng bốn mẻ bánh nhanh chóng. Việc treo đèn Giáng sinh nên là một nghi lễ và quan trọng giống như việc thưởng thức sự lấp lánh của chúng, hay việc gói quà nên được thực hiện với sự cẩn thận và vui vẻ như khi mở chúng ra. Nếu cha mẹ có thể bắt đầu những nghi thức này và tập trung vào thời thơ ấu, họ sẽ trở thành một phần bên trong của đứa trẻ và sẽ dễ dàng tạo ra những trải nghiệm kỳ nghỉ ý nghĩa hơn khi chúng lớn, có như thế ta mới có thể chống lại sức hút của những trải nghiệm vật chất của lễ hội hiện đại.
