âSa e ngjashme, se e ndryshme, sa evropianeâŠâ
Integrimi në strukturat e Bashkimit Evropian është pika më e rëndësishme e këtyre dy dekadave të fundit për vendin tonë. Mendimi se pas disa vitesh do të jemi pjesë e njërit prej grupimeve më të fuqishëm ndërshtetëror të globit, na shtyn akoma më tepër të punojmë për realizimin e aspiratave tona.
ShqipĂ«ria ka ngjashmĂ«ritĂ« dhe ndryshimet e saj me EvropĂ«n, por a vlen nĂ« kĂ«tĂ« rast âevropianizimiâ? Vendi ynĂ« ngjason me vendet e rajonit nĂ« kulturĂ«, nĂ« tradita dhe nĂ« zakone, kjo na shtyn tĂ« mendojmĂ« se kemi edhe tĂ« drejta territoriale si pjesĂ« e EvropĂ«s.
Por nga ana tjetër, vendi ynë, të paktën deri më tani, nuk ka kredencialet e domosdoshme për lidhjen e aleancave afatgjata për pjesëmarrje në grupime të nivelit të lartë politik apo ekonomik siç është BE-ja.
Pavarësisht ngjashmërive dhe ndryshimeve, vendi ynë është evropian, andaj kjo nuk duhet të ngelet vetëm në kuadrin territorial. Por, çfarë mund të bëjë Shqipëria që të jetë sa më e ngjashme me BE-në përtej mendësisë, prirjes dhe vullnetit? Pse mos të jetë një shtet evropian me të drejta të plota?
SĂ« pari, Traktati Evropian pĂ«rcakton se çdo vend mund tĂ« aplikojĂ« pĂ«r anĂ«tarĂ«sim po qe se respekton vlerat demokratike tĂ« BE-sĂ« dhe Ă«shtĂ« i pĂ«rkushtuar tâi mbĂ«shtesĂ« ato. Por nga ana tjetĂ«r, shteti pretendent pĂ«r tĂ« hyrĂ« nĂ« familjen e madhe evropiane, duhet tĂ« pĂ«rmbushĂ« disa kritere tĂ« mirĂ«pĂ«rcaktuara politike, ekonomike dhe ligjore.
ShqipĂ«ria mund tĂ« mos i ketĂ« plotĂ«suar nĂ« nivelin e duhur kĂ«to kritere, por Ă«shtĂ« njĂ« zĂ« i fuqishĂ«m me pikĂ«pamje demokratike dhe njĂ« mbĂ«shtetĂ«se potenciale e normave qĂ« nxjerr BE-ja. NĂ« kĂ«tĂ« pikĂ«, pĂ«rmbushja e kriterit politik shĂ«rben si katalizator pĂ«r tâu pajtuar me dispozitat parĂ«sore tĂ« traktatit tĂ« BE-sĂ«. KĂ«tu e kam fjalĂ«n pĂ«r rritjen e nivelit tĂ« demokracisĂ«, pa tĂ« cilin nuk mund tĂ« pranohemi nĂ« asnjĂ« grupim serioz, jo pastaj tĂ« aspirojmĂ« pĂ«r anĂ«tarĂ«sim nĂ« BE.
âNjĂ« demokraci ku qeveritĂ« ndĂ«rrohen pareshtur, por qĂ« nuk arrin tĂ« korrigjojĂ« politikat e veta dĂ«shtuese, Ă«shtĂ« njĂ« demokraci nĂ« krizĂ«â, thotĂ« Ivan Krastev, njĂ« teoricien i mprehtĂ« i demokracisĂ« moderne.
Pikërisht kjo po ndodh në vendin tonë dhe për këtë arsye qëndrojmë kaq larg ngjashmërisë me Evropën. Prej 25 viteve qeveritë e vendit tonë po ndërrohen, por nuk po korrigjojnë politikat e gabuara demokratike. Në këtë rast, politikanët tanë po veprojnë në mënyrë të gabuar. Asnjë shqiptari nuk i mungon vullneti për të kontribuar në rritjen e demokracisë së vendit, kështu që vënia në punë e këtij vullneti do të na bënte gjithnjë e më të ngjashëm më vendet e BE-së në aspektin demokratik.
SĂ« dyti, pĂ«r tĂ« qenĂ« vend anĂ«tar me tĂ« drejta tĂ« plota nĂ« BE, ShqipĂ«risĂ« i duhen reforma konkrete nĂ« fushĂ«n ekonomike, nĂ« mĂ«nyrĂ« qĂ« tĂ« jetĂ« pjesĂ« e patjetĂ«rsueshme e zinxhirit ndĂ«rshtetĂ«ror ekonomik tĂ« Bashkimit Evropian. Ivan Krastev, nĂ« librin e tij âI besojmĂ« mosbesimitâ, pĂ«rsĂ«ri thotĂ« se âNĂ« kohĂ«n qĂ« ne po jetojmĂ«, Ă«shtĂ« tregu ai qĂ« vendos se cila do tĂ« jetĂ« politika ekonomike e qeverisĂ«, pavarĂ«sisht se kush i fiton zgjedhjetâ.
Kjo shprehje na shtyn të mendojmë se një ndër pikat kryesore për integrimin e Shqipërisë, është fuqizimi i pozitave ekonomike si një mënyrë efikase për plotësimin e kriterit politik dhe atij ekonomik.
ShqipĂ«ria ka nevojĂ« pĂ«r njĂ« treg sa mĂ« tĂ« ngjashĂ«m me standardet e BE-sĂ«, pasi vetĂ«m nĂ« kĂ«tĂ« mĂ«nyrĂ« mund tĂ« mbijetojmĂ« nĂ« njĂ« treg tĂ« ashpĂ«r konkurrencial. NdonĂ«se sot nuk shihet si diçka me rĂ«ndĂ«si, tregu i unifikuar Ă«shtĂ« njĂ« nga arritjet mĂ« tĂ« mĂ«dha tĂ« BE-sĂ«. QĂ« prej vitit 1992, tregu i unifikuar ka krijuar miliona vende pune dhe ka gjeneruar rreth 800 miliardĂ« pasuri mĂ« shumĂ«. NjĂ« treg i unifikuar shqiptar brenda BE-sĂ«, u jep bizneseve qasje tĂ« pakufizuar tek afro 500 milionĂ« konsumatorĂ« nga mbarĂ« BE-ja. Kur barrierat tregtare hiqen, atĂ«herĂ« mĂ« shumĂ« kompani mund tĂ« konkurrojnĂ« me njĂ«ra â tjetrĂ«n, qĂ« nĂ«nkupton çmime mĂ« tĂ« ulĂ«ta e zgjedhje mĂ« tĂ« mĂ«dha pĂ«r konsumatorĂ«t. Kjo do tĂ« ishte njĂ« mĂ«nyrĂ« mjaft efikase pĂ«r tĂ« rritur ngjashmĂ«ritĂ« dhe bashkĂ«punimet ekonomike me EvropĂ«n.
Përsa i përket anës ligjore, vendi ynë është i hapur të bashkëpunojë dhe të pranojë propozimet e Bashkimit Evropian në lidhje me të drejtat dhe detyrimet që mund të marrim ne si shtetas shqiptarë, qoftë në sferën kombëtare ose në atë ndërkombëtare.
Pra mund tĂ« themi se anĂ«tarĂ«simi i ShqipĂ«risĂ« nĂ« BE varet drejtpĂ«rdrejt me mĂ«nyrĂ«n e menaxhimit tĂ« spektrit ligjor, ekonomik dhe politik kombĂ«tar. Ne kemi nevojĂ« pĂ«r EvropĂ«n, ashtu siç edhe Evropa ka nevojĂ« pĂ«r ne. Kemi shumĂ« pĂ«r tĂ« marrĂ« nga Evropa, ashtu siç edhe kemi shumĂ« pĂ«r tâi dhĂ«nĂ« EvropĂ«s.
Shkruar nga Emanuel SMAKA për Rrjetin e Informimit të Bashkimit Evropian në Shqipëri.
STAR PLUS TV SHKODER - LAJMI I FUNDIT NE KOHE REALE
Teksa flet për jetën në lagje dhe vështirësitë e punësimit, nuk harron të na tregojë vendet e shumta ku gjatë reshjeve hyn uji në banesën e tij. Pavarësisht se ndodhet vetëm pak metër larg hidrocentalit që i ndryshoi përgjithmonë jetën, pagesën e fundit të energjisë elektrike e bëri me paratë që ia kompensuan për librat e të birit në shkollë...
NxĂ«nĂ«sit e gjimnazit â28 NĂ«ntoriâ kanĂ« dhuruar 14 pako me ndihma ushqimore, tĂ« cilat do tĂ« paketohen dhe shpĂ«rndahen tek familjet nĂ« nevojĂ«. Secili p...