Elke Dag Anders

Docent, student, observator, positief, enthousiast.

[erikjanssen]

Geven en nemen

Als docent is het soms best moeilijk om je te verplaatsen in de hersenen van een student. Je bereidt je lessen voor en hoopt er het beste van. De droom is dat de student aan het einde van de les vol goede moed en voorzien van veel wijsheid zijn leven vervolgt.

Vaak moet je daarbij goed opletten hoe je je lesmateriaal verwoordt. Vandaag gaat het in de teamkamer over een workshop ‘Vergaderen’. In die workshop komen stellingen naar voren die besproken zullen worden met de studenten morgen. Bij het voorlezen van de stelling “Mensen moeten me nemen zoals ik ben”, ontsnapt er aan mijn lijf gelijk een harde grinnik. Ik kan niet ontkennen dat er dan in mijn hoofd twee scenario’s ontstaan, die wellicht ook bij studenten naar boven zullen komen. Ik zou te allen tijde voor het woord ‘accepteren’ kiezen in zo’n situatie.

Soms helpt het om nog een beetje een puberbrein te hebben. Dat maakt lesgeven wel zo leuk.

[erikjanssen]

Wie is het

Plusminus honderdvijfentwintig nieuwe studenten namen vandaag plaats in mijn leslokaal. Dat betekent:

honderdvijfentwintig karakters

honderdvijfentwintig hoofden om in te prenten

honderdvijfentwintig potentiële huiswerkinleveraars

honderdvijfentwintig unieke mensen met een eigen levensverhaal

honderdvijfentwintig studenten met een eigen persoonlijke gebruikshandleiding

honderdveertien namen om te leren voor honderdvijfentwintig hoofden.

De populairste naam van de nieuwe lichting is Lisa (3), die overigens vergezeld wordt door een Lisanne, een Liselot, een Lotte en een Lynn. 

Aan mij de schone taak om aan iedere student de goeie naam te blijven koppelen. Je denkt misschien dat Adam het pittig had met het namen bedenken voor al die dieren, maar hij mocht ze tenminste nog allemaal zelf verzinnen. Ik kan moeilijk iedere student een eigen verzonnen naam gaan geven.

Uiteraard zijn het de raddraaiers die het snelst bij naam genoemd zullen worden, dus de uitdaging ligt ook dit jaar weer in de stille krachten, de muurbloempjes, de verlegen held(inn)en en de genietende observators. 

Hadden ze nu maar niet ALLEMAAL een Levi’s shirt aan. Dan was het een stuk eenvoudiger.

[erikjanssen]

Thuiskantoor

Het kan nog net, zo aan het einde van de eerste week:  een dagje thuis werken. Ik weet eerlijk gezegd niet hoe al die ZZP’ers en ander thuiswerkend volk dat precies voor elkaar krijgen. Ik krijg namelijk de hele dag de neiging om huishoudelijke zaken te gaan doen (overigens ben ik niet in te huren). Uiteindelijk mondt het dan toch uit in een combinatie van typen, stofzuigen, mail bijwerken en de vaatwasser uitpakken. En dan te bedenken dat sommige van deze thuiswerkers ook nog een legertje kinderen hebben rondlopen!

Vanaf volgende week weer veel uren voor de klas. Dat maakt mijn tijdsplanning en focus wel weer wat eenvoudiger. Het helpt trouwens wel dat het buiten volop herfst is, het houdt je letterlijk van de straat!

[erikjanssen]

Zelfvertrouwensbreuk

Soms heb je van die momenten in het onderwijs dat je met een heel klein schepje langzaam doch gestaag je eigen graf aan het graven bent. Zo ook vandaag. Na een leuke spontane introductie aan een voor mij nieuwe tweedejaars groep verpleegkunde-studenten kregen we het over ‘je werkveld in het Engels’. Interessant en grensverleggend, zou je denken! Nou, dat was het ook zeker, met name voor mijzelf. 

“Schrijf tien woorden op die je niet in het Engels kent, maar wel zou moeten weten wanneer jouw stage in het Engels zou zijn.”

Met een enthousiaste blik paradeer ik door het lokaal en zie links en rechts woorden als ‘rolstoel’ en ‘kunstgebit’ verschijnen. Blakend van zelfvertrouwen open ik even later het vertaalgala: “En, wat heb je opgeschreven?”

“Blaasspoeling.” (wat is dat??)

“Onderlegger” (Is dat waar je je glas op zet in het bejaardentehuis?)

“Steeklaken” (Ik ken wel steekwagen...)

Na 15 hemeltergende minuten vraag ik of er nog meer woorden zijn, gevolgd binnen twee milliseconden door: “Nee? Oké dan, volgende onderdeel!”

Volgende week heb ik wat goed te maken.

[erikjanssen]

Conform

Er zijn al duizenden artikelen, blogs en Facebook-berichten gewijd aan taalverloedering. Jongeren anno 2017 zouden geen fatsoenlijk Nederlands woord meer kunnen schrijven en als we de critici moeten geloven, spreken we over een aantal jaren allemaal Engels of één of andere verlepte vorm van ons ooit prachtige Nederlands.

Nu heb ik met het eerste scenario iets minder problemen dan met het tweede. Mijn tenen krommen zich namelijk ook regelmatig wanneer er een memo, een powerpoint-dia of een e-mail voorbijkomt waar vrij liberaal wordt omgesprongen met spelling en grammatica. “Ik heb der over nagedacht”, las ik deze week in een e-mail van een student. 

De kunst is om schoonheid te ontdekken in de wildernis. Vandaag las ik in een e-mail van een student de volgende zin: “De andere documenten lever ik, conform de eerder benoemde criteria, uiterlijk twee weken na het einde van de stageperiode in.” Op zo’n moment gloeit de hoop in mij op en heb ik weer vertrouwen in de toekomst. Er zijn nog jongeren die het kunnen!

[erikjanssen]

Tussendoortjes

Het nieuwe schooljaar heeft weer een ritme aangebracht in het leven. ‘s Ochtends gaat de wekker weer op tijd, er wordt goed ontbeten, de werkdag wordt plezierig onderbroken door pauzes en aan het einde van de middag spoed ik me samen met werkend Nederland huiswaarts.

Het menselijk lichaam is best wel gebaat bij een goed ritme en over het algemeen hoor je me dus ook niet klagen. Toch is er altijd één probleem: tussendoortjes. Tijdens de vakantiedagen heb je bijna altijd wel toegang tot je voorraadkast of de campingwinkel, maar in een werksituatie ben je afhankelijk van wat er in je tas zit. Kort samengevat is dat gewoon een plastic zakje met boterhammen. 

Zo rond 15:00 uur (oké, ik zal eerlijk zijn, ook rond 10:00 en dan tot 17:00 uur ieder half uur) begint mijn maag te vragen om eten. Ik doe dan af en toe een rondje langs teamkamers, op zoek naar snoeppotten. Het meeste succes heb ik altijd bij de administratie. (Overigens ben ik niet de enige collega die dit gedrag vertoont, namenlijsten zijn tegen betaling te krijgen)

Gelukkig geef ik vanaf volgende week weer veel les. Met een beetje lief doen stoppen de studenten je ieder uur wel iets toe. Ten slotte zijn zij wandelende voorraadkasten.

[erikjanssen]

Kleine dingen

Het geluk zit vaak in kleine dingen. Wanneer je je ogen en oren goed open houdt, kun je verrast worden door een uitspraak van een voorbijganger, een grappige onverwachtse beweging van een collega, of een flard van een gesprek dat eigenlijk niet voor jouw oren bedoeld is.

De eerstejaarsstudenten zijn vandaag massaal de school ingestroomd en dat brengt veel reuring met zich mee. In iedere gang lopen groepen studenten die de school verkennen en collega’s leggen al lopende uit aan hun studenten hoe de school in elkaar zit. Het is een stukje ongevraagde feedback die je indirect moet incasseren. “In deze teamkamer werken de docenten van economie, maar dat is niet super-interessant voor jullie.”, of “hier zie je een paar docenten die doen alsof ze aan het werk zijn.” Hé, bedankt hè, leuke collega! 

De mooiste opmerking komt echter van een student die hier al langer op school zit en een paar nieuwe klasgenoten mag rondleiden: “Ze hebben hier twee directeuren. In deze kamer zit de directeur voor de studenten en in de kamer ernaast zit de directeur voor de docenten.” Zo leer je zelfs als werknemer iedere dag iets nieuws. 

[erikjanssen]

Gehaktbal

“Wie iets vertelt, herhaalt wat hij zelf al weet. Wie luistert, heeft een kans om iets nieuws te leren.”

Met deze wijze woorden zijn we met z’n allen het nieuwe jaar ingestuurd. Na een bevlogen en inspirerende sessie, doorspekt met vakantieverhalen, mochten we beginnen aan de lunch. Al kauwend op een broodje en nakauwend op de praatjes van de ochtend was het dan echt officieel: het schooljaar is begonnen!

Het is altijd best confronterend om te zien hoe mensen terugkomen van hun vakantie. Uitgerust, energiek, maar vooral: lekker verkleurd. Daar sta je dan, met drie-en-een-halve week Afrika achter de rug en een hoofd dat nog steeds even bleek is als het tafelkleed, terwijl collega-lief na een weekje Terschelling de kleur heeft van de gehaktbal op je bord. Ach, zo zal iedereen zijn zorgen hebben.

We genieten in ieder geval nog even van een studentloze school, want mijn credo is: op een studentloze school krijg je het meeste werk gedaan! Dat zal maandag wel weer anders zijn. Tegelijkertijd kunnen we niet wachten om de studenten weer te zien. Ook zij zijn stiekem een beetje familie! 

[erikjanssen]

Familie

De kop is er spreekwoordelijk weer van af. Vanochtend het jaarlijks terugkerende ritueel van handjes schudden, soms drie zoenen inclusief, en je vakantieverhaal op repeat. “Heb je het leuk gehad?” “Ja super, en jij ook, zag ik op Facebook!” “Ja dat klopt!” De vakantieradius strekte zich deze zomer over drie continenten uit, dus zijn er verhalen genoeg om te vertellen. 

‘Je collega’s voelen toch een beetje als een soort familie’, zegt een collega vandaag. Dat klopt inderdaad. Je hebt ze niet echt uitgekozen (nou ja, je had het niet alleen voor het zeggen tenminste) en soms halen ze je het bloed onder de nagels vandaan. Maar uiteindelijk ben je toch blij met ze, want ze houden het ten slotte ook met jou uit en geef toe: dat is niet niks.

Het was dus eigenlijk een soort familiedag vandaag. Een familiedag die uit zal monden in een familiejaar, waarin er genoeg hoogte- en dieptepunten zullen komen. Maar we zijn er voorzichtig klaar voor. Kom maar door met die klaslokalen vol met briesende, blikjesdrinkende adolescenten, de zweetlucht, de smartphones, de humor en de tranen. Wij staan weer klaar om een legertje mbo’ers klaar te stomen voor de maatschappij. En dat doe ik het liefst met mijn ‘familie’!

[erikjanssen]

Wie verzint het

Soms vergeet ik dat ik een baan heb. Dat gebeurt met name in de zomervakantie. Na zes weken vakantie moet ik dan aan het werk en dan verwachten ze gewoon dat ik elke dag op mijn werk kom! Wie verzint het! Het duurt meestal een week en dan besef ik dat de vakantie de uitzondering is en niet de werkweek.

Morgen begint het feest weer. Alle uren die we vakantie hebben gehad moeten weer worden ingehaald in de marge, dus volle kracht vooruit!

'Gelukkig wordt het slecht weer morgen', denk ik dan. Dat verzacht de pijn een beetje en verhoogt de vreugde van vandaag. Ik ben ook stiekem wel blij, want tijdens de vakantie is elke dag bijna hetzelfde. Vanaf morgen is het weer ELKE DAG ANDERS!

[erikjanssen]

Steeds beter

Mijn studenten worden met de jaren steeds beter in Engels. Waar ik jaren geleden nog heel veel onvoldoendes uitdeelde op examens, vliegen de tienen nu regelmatig over tafel. Het is ook niet heel gek: onze maatschappij wordt steeds ‘Engelser’ en kinderen beginnen op steeds jongere leeftijd met Engels, zowel op school als in hun vrije tijd. 

Eigenlijk zouden we eens tegen het licht moeten houden of het niveau in het hoger onderwijs dus niet nog wat hoger mag liggen. Het zou het vak weer een stuk interessanter maken, want studenten roepen nu al regelmatig om meer uitdaging. Ik zie een uitdaging!

[erikjanssen]

Jongens Jongens

Het is de afgelopen week veel in het nieuws: de plek van jongens in het onderwijs. Alle juffen en kringgesprekken schijnen een slechte invloed te hebben op de prestaties van jongens en uiteindelijk zitten wij in het mbo dus met de gebakken peren: superslimme jongens die veel kunnen maar vanwege het systeem niet in hun kracht zijn gezet. Laat ik nou net gaan afstuderen op dat onderwerp!

Vandaag heb ik dus vol goede moed een mooie enquête uitgezet onder mijn mannelijke studenten over hun schoolcarrière en de respons is tot nu toe erg interessant!

Ik heb in ieder geval al geleerd dat een knokpartij meer oplost dan een goed gesprek voor sommige jongens. En dat is ook wat waard.

[erikjanssen]

Referenties

Vaak benut ik vakanties in Engelstalige landen om lesmateriaal te verzamelen. Ik maak dan foto’s van informatieborden, neem folders mee; een echte nerd-vakantie dus. Uiteindelijk levert het wel gespreksstof op in de lessen, wanneer studenten de borden moeten vertalen.

Vandaag wordt weer eens snoeihard duidelijk dat ik ouder word. Bij een foto van een informatiebord van Alcatraz denk ik altijd meteen aan Bassie en Adriaan die op dat gevangeniseiland samen met de drie boeven spannende tijden beleefden. Iets in mij hoopt dat een student dat dan ook zegt, zodat we even sentiment kunnen delen. Het loopt echter anders dan verwacht: “Alcatraz, dat is dat gevangeniseiland. Weet je wel, van Black Ops II!” 

Nou ja, gelukkig ben ik nog niet zo oud als mijn collega’s die even later in de pauze beginnen over ‘Escape from Alcatraz’!

[erikjanssen]

Boos

Het is een zeldzaam fenomeen: boos worden in een les. Vandaag was denk ik de eerste keer in dit schooljaar dat het me overkwam. Nu is het op zich niet zo erg, want er rollen altijd weer hele leuke gesprekken uit, die juist zo waardevol zijn in de beroepsvorming.

In gesprekken met internationale collega’s zijn ze altijd zo onder de indruk dat er in Nederland zo weinig hiërarchie is. Ze vinden het maar vreemd dat een student zijn docent bij de voornaam aanspreekt, dat alles bespreekbaar is en dat er een hoge mate van geven en nemen is. En toch loopt het niet uit de hand! 

Het is ook misschien wel bijzonder dat we zo’n soort maatschappij hebben gecreëerd. Heeft het nadelen? Ongetwijfeld, maar die zou ik niet willen ruilen voor een ander systeem.

Na het goede gesprek met de klas vertelde ik de studenten dat ze een zeldzaam moment hadden meegemaakt en dat ze dit moeten koesteren. Misschien gebeurt het nooit weer in hun loopbaan dat ik boos word!

[erikjanssen]

Prehistorisch mailen

Is het nog wel van deze tijd, mailen? De snelheid waarmee we communiceren is tegenwoordig gebaseerd op vlot Whatsapp-verkeer en wanneer je een antwoord binnen een half uur nodig hebt, dan stuur je een appje. Tenzij je geen telefoonnummer hebt, en dan is mail een eventuele tweede optie.

Vandaag vond ik het wel weer eens tijd om mijn lieftallige collega’s op de hoogte te brengen van alle internationale beslommeringen van onze school. Op de een of andere manier merken ze het alleen maar als ik weer eens in het buitenland ben en lijkt mijn functie zich volgens hen vooral te concentreren op veel weg zijn. Nou, dat is natuurlijk niet waar. Maar ja, hoe zorg je er dan voor dat jouw mail wel gelezen wordt? Want we weten allemaal dat een te lange of te saaie mail niet meer gelezen wordt. Officieus moet je na zoveel regels een bijlage gebruiken, maar daar klikt al helemaal niemand meer op. 

De oplossing is: een hele pakkende openingszin bedenken! Soortement clickbait, zodat je wel door wilt lezen. Heb ik dat gedaan? Nee, want ik bedenk het nu pas. Maar ik ga het wel eens proberen!

[erikjanssen]

Nakateren

Gisteravond de diplomering. Het eerdergenoemde stukje ging prima, boven verwachting zelfs! Studenten die normaliter niet zo lang op school waren als ze er moesten zijn, waren nu niet weg te slaan bij de borrel, terwijl wij al subtiel de muziek uitfadeden en de borrelnootjes begonnen op te ruimen. Toch is het altijd weer mooi om je studenten te zien vertrekken met een diploma. 

Het leven gaat echter door en vandaag moet er weer veel gebeuren. Want ook al ben je pas na 22:00 uur thuis, de volgende dag staan we gewoon weer om 08:00 uur paraat. En daar hoor je dan niemand over klagen op feestjes :)

[erikjanssen]

Onderpresteren

De komende tijd zal ik me bezighouden met onderpresteren. Niet zozeer qua eigen werkzaamheden, maar met een onderzoek naar onderpresteren. Nu moet ik op zoek naar ‘onderpresteerders in hun natuurlijke leefomgeving’. Ik ga dus als een David Attenborough door de school kruipen om te observeren hoe de onderpresteerder leeft, beleeft en studeert. Het wordt ongetwijfeld een interessante zoektocht waarbij mijn studie-objecten hopelijk veel inzicht geven in het schuwe leven van de onderpresteerder.

Stay tuned!