Lần đầu mình tìm hiểu vay online — mấy thứ mình ước biết trước
Hồi đầu năm mình có một khoản phát sinh đột xuất khoảng mười lăm triệu — không lớn, nhưng cần xử lý trong vòng vài ngày. Mình không muốn hỏi mượn người quen vì chuyện tài chính nó hơi tế nhị, mà thẻ tín dụng thì hạn mức không đủ.
Đó là lần đầu mình thật sự ngồi tìm hiểu vay tiêu dùng online hoạt động kiểu gì. Trước đó mình chỉ nghe loáng thoáng qua quảng cáo, kiểu "vay nhanh, duyệt liền", và mình từng nghĩ chắc cũng đơn giản như mở tài khoản ngân hàng. Hoá ra cũng đơn giản thật, nhưng không phải kiểu "tải app xuống là tiền về" như mình tưởng.
Cái khó đầu tiên là CCCD. Cái mình đang giữ là CCCD đời cũ, không gắn chip. Mình không hề biết rằng các app vay online bây giờ gần như đều yêu cầu CCCD gắn chip để định danh điện tử. Mất đúng một tuần để mình ra công an phường đổi sang CCCD mới. Bài học đầu tiên: trước khi tải bất cứ app nào, kiểm tra xem CCCD của mình đã có chip chưa.
Cái thứ hai là tài khoản ngân hàng. Tài khoản chính của mình mở khá lâu rồi, hồi đó mình ghi tên kèm tên ba mẹ để dễ chuyển khoản gia đình. App vay online yêu cầu tài khoản phải đứng tên chính chủ một mình mình, không kèm ai khác. Mình phải mở thêm một tài khoản mới ở một ngân hàng khác — may là giờ mở online qua eKYC chỉ mất khoảng mười phút.
Cái thứ ba mình ước biết trước là về CIC. Mình từng chậm trả thẻ tín dụng hai lần khoảng hai năm trước, mỗi lần khoảng năm ngày. Lúc đó mình nghĩ "có vài ngày thôi mà". Đến khi đăng ký vay online, hệ thống đánh giá lịch sử CIC của mình và hồ sơ bị flag. Sau này mình mới hiểu là dù số tiền nhỏ, mỗi lần trễ hạn đều được ghi nhận và ảnh hưởng đến điểm tín dụng sau này.
Sau khi gom đủ giấy tờ và kiểm tra lại mọi thứ, mình mới quay lại đăng ký. Lần này cả quá trình từ tải app đến nhận tiền vào tài khoản mất khoảng hai mươi phút. Mình chọn [nền tảng tài chính EVO](https://evomoney.vn/blog/cach-dang-ky-evo-money) vì có hướng dẫn rõ từng bước và bảng phí công khai trước khi ký, đỡ phải đoán mò.
Điều mình muốn chia sẻ ở đây không phải là "vay tiền online tiện lắm" — mà ngược lại, là việc chuẩn bị kỹ trước khi vay quan trọng hơn việc vay nhanh. Khi mình hiểu rõ mình đang vay bao nhiêu, lãi bao nhiêu, trả trong bao lâu, thì khoản vay là công cụ. Còn nếu vội vàng bấm "đồng ý" mà chưa đọc kỹ hợp đồng, đó là cách dễ nhất để biến một khoản nhỏ thành rắc rối lớn.
Một số thứ mình note lại cho lần sau, hoặc cho ai chuẩn bị vay lần đầu:
Đọc kỹ phí tất toán sớm và phí chậm trả trước khi ký. Tính trước số tiền phải trả mỗi tháng so với thu nhập — nếu lớn hơn ba mươi phần trăm thu nhập là dấu hiệu nên cân nhắc lại. Đừng vay để trả nợ khoản vay khác. Và nếu chưa rõ tình trạng CIC của mình, có thể yêu cầu báo cáo miễn phí từ CIC trước khi đăng ký.
Nếu bạn đang cần tham khảo thêm về quy trình đăng ký, [EVO Money](https://evomoney.vn/blog/cach-dang-ky-evo-money) có hướng dẫn chi tiết theo từng bước, có thể đọc trước để chuẩn bị tinh thần.
---